«Мінулай ноччу я прайшла «фільтраванне»

Беларуска расказала аб тым, як вярталася дадому праз літоўскую мяжу.

У пачатку траўня стала вядома аб тым, што беларусаў, якія перасякаюць мяжу, дапытваюць супрацоўнікі ў цывільным. Праверкі працягваюцца дагэтуль. З 26 на 27 траўня 69-гадовая Таццяна Зялко, якая ў Беларусі не так даўно абараняла правы пенсіянераў, прастаяла больш за 16 гадзін у чарзе на літоўска-беларускай мяжы. А калі дачакалася сваёй чаргі, яе адправілі на допыт. Сваю гісторыю яна апублікавала ў сацыяльных сетках,заўважыў праваабарончы цэнтр «Вясна».

- Мінулай ноччу і я прайшла «фільтрацыю». Ведаеце гэта такая працэдура на мяжы, калі вяртаешся дамоў. Калі ты ёсць у нейкіх базах (фільтрах), то памежнікі і мытнікі ўладкоўваюць табе маленькае пекла… Але пра ўсё па парадку. Так, на памежным пераходзе «Катлоўка» спачатку ўсё было, як звычайна… Памежнік «у будцы» ўзяў мой пашпарт, але потым кудысьці патэлефанаваў… Затым, выйшаў яго начальнік і запрасіў мяне ў свой кабінет. Ужо там сядзеў супрацоўнік незразумелай службы ў цывільным. Прычына «запрашэння» – «выбарачная» праверка. Перш за ўсё, ён «прадставіўся» – сказаў, што яго клічуць Мікалай і з мяне – гэтага досыць... З уяўлення – гэта ўсё! То бок, не было прозвішчаў, пасады, арганізацыі, прычыны допыту (па форме і зместу гэта быў менавіта допыт, але без пратакола).

Гэты чалавек прапанаваў мне сесці на крэсла, якое стаяла пасярэдзіне пакоя. Калі я яго ўзяла, каб падсунуць да стала, то пачула прыкладна наступнае: «Я табе сказаў не крэсла рухаць, а садзіцца!» Ужо тады я зразумела, што асаблівай размовы не атрымаецца, але сама размова будзе, таму што, беларускія рэаліі такія, што нават калі мяне адтуль вынясуць наперад нагамі, гэтаму «супрацоўніку» нічога не будзе…

Далей, ён папрасіў у мяне тэлефон. Яго ў мяне з сабой і не было. Потым пачаў мяне даслоўна дапытваць. Прычым рабіў ён гэта з супрацоўнікам памежнай службы шляхам перакрыжаванага допыту, часцей падвышаючы голас, «тыкаючы» (а яны абодва падыходзяць мне ва ўнукі), і заяўляючы, што «я хлушу». Хаця сітуацыя з боку сапраўды выглядала дзіўна. Я не ведала ні хто мяне дапытвае, чаму мяне дапытваюць, але, чамусьці, я павінна быць «максімальна» адкрытая!

Пытанні таксама былі асабіста для мяне незразумелымі. Ці ёсць у мяне ў тэлефоне [мэсэнджары] сігнал і тэлеграм? Што я рабіла ва Украіне 2,5 гады таму? (Гэта мая Радзіма – я нарадзілася і вырасла ў Роўна). Ці мушу я камусьці перадаць грошы ў Беларусі? З кім сустракалася за мяжой, што я казала пра Беларусь? Ці прыцягвалася я паліцыяй за мяжой, ці прыцягвалася я ў Беларусі? Дзе я працую? (У маім узросце).

Суцэль натуральна, што з майго боку большасць адказаў былі прыкладна, як у міліцыі ў судах: «не памятаю», ну ці «не». Бо дэменцыя хвароба заразная. Гэта іх злавала. Усяго ж, допыт заняў прыкладна 1,5 гадзіны! Я думала, што ўжо, мусіць і не выйду, але век і той факт, што я ў дарозе ўжо 16-я гадзіна, зрабілі сваю справу. У мяне падскочыў ціск, і я стала даслоўна страчваць прытомнасць… Лекар, які працуе там канстатаваў, што далейшыя дзеянні з іх боку проста бессэнсоўныя. Мікалай заявіў, што допыт перарваны «ў сувязі са станам здароўя» і прапанаваў мне альбо хуткую, альбо ехаць далей ужо на нашай машыне дадому. Натуральна, я выбрала другі варыянт.

Ну, а потым была мытня. Трэба аддаць ёй належнае – там усё адбывалася вельмі ветліва і па працэдуры. Нас аглядалі 6 (!) чалавек! Было відаць, што ўсе яны – не маладыя мытнікі, якіх шмат у Катлоўцы, а менавіта прафесіяналы. Суцэль натуральна, што яны агледзелі ўсё. Знайшлі нават тое, што кіроўца не мог знайсці некалькі месяцаў пад сядзеннем машыны! Больш за тое, яны выбралі ўсе запячатаныя рэчы (напрыклад кава, або пакеты з капсуламі для мыцця). І мы пацягнулі ўсё гэта на рэнтген – як бы я не запячатала што і туды... І толькі потым ужо адправіліся дадому.