26 лютага 2024, панядзелак, 20:32
Падтрымайце
сайт
Сім сім,
Хартыя 97!
Рубрыкі

Генерал-маёр СБУ: У Чачэніі пачнецца хаос, але першым можа «ірвануць» іншы рэгіён Расеі

Генерал-маёр СБУ: У Чачэніі пачнецца хаос, але першым можа «ірвануць» іншы рэгіён Расеі
ВІКТАР ЯГУН
ФОТА: GLAVRED.INFO

Крэмль сутыкнуўся з вялікай праблемай.

У сярэдзіне мінулага тыдня ў СМІ з'явілася інфармацыя аб тым, што Рамзан Кадыраў знаходзіцца ў коме ў Цэнтральнай клінічнай лякарні Кіраўніцтва справамі Пуціна ў Маскве. Некаторыя крыніцы паведамляюць, што кіраўніка Чачэніі маглі ўвесці ў стан штучнай комы. Прычынай называюць адрыванне перасаджанай ныркі, якое пачалося некалькі дзён таму.

Ці выгадная смерць чачэнскага кіраўніка Пуціну ці ён яе баіцца? Пра гэта сайт Charter97.org пагаварыў з экс-намеснікам кіраўніка СБУ, генерал-маёрам у запасе Віктарам Ягуном.

- Дакладна не выгадная, бо ў аўтарытарнай дзяржаве, якую пабудаваў Пуцін, смерць таго ці іншага чалавека, уведзенага ў сістэму, выклікае вельмі вялікую праблему. Я вазьму як прыклад Прыгожына - так, яны знішчылі чалавека, які пайшоў супраць іх, але колькі праблем адразу ўзнікла. І замену паўнавартасную немагчыма знайсці, і трэба думаць, як узяць пад кантроль тое ці іншае воінскае фармаванне, як яно пойдзе далей, куды пойдуць актывы.

Гэтую сітуацыю можна перанесці на Чачэнію і паглядзець, што тамака будзе. А там увогуле хаос будзе, бо ўсё ж замкнёнае на Кадыраве, няма пераемнасці ўлады. Каго ставіць? Сына яго якога-небудзь? Тады ўжо манархія пачынаецца, ужо вельмі адкрыта атрымліваецца па-паўночнакарэйску. Гэта вельмі вялікая праблема.

І яшчэ вялікая праблема - як аб гэтым абвясціць у Расеі. Калі ўспомніць Жырыноўскага, то незразумела, калі ён памёр. Амаль тыдзень рыхтавалі ўсіх да таго, што ён памёр, і незразумела што адбывалася. А тут праблема вельмі простая - мусульманства. Мусульманіна паводле ўсіх канонаў трэба пахаваць да наступнага захаду сонца. Калі не пахаваюць, то ўзнікае пытанне: ён увогуле мусульманін? Кадыраў жа інтэрпрэтаваў сябе як прыхільніка веры. Дык проста яго недзе прыхаваць, а праз тыдзень сказаць, што яго ўжо няма, не атрымаецца.

І што рабіць з «кадыраўцамі», ці будуць яны падпарадкоўвацца? Што рабіць з гэтымі «крэўнікамі», якія проста разыдуцца тады ў розныя бакі і будуць успамінаць не толькі Кадыраву і яго сям'і, але і яго паслугачам? Гэта вельмі цікавая такая сітуацыя, але яны яе самі стварылі, самі няхай цяпер і разбіраюцца.

- У Чачэніі кланавая сістэма, многія з клана Кадырава знаходзяцца на вядучых ролях у чачэнскім урадзе. Якія працэсы ў Чачэніі можа запусціць смерць Кадырава?

- У клане Кадырава замены яму няма. Ну хто тамака, Дэлімханаў? Я нешта пра яго ў апошні час увогуле не чуў пасля гэтага ранення/не ранення. Куды ён падзеўся, што з ім адбываецца? Калі і ёсць нейкі чалавек, то ён непублічны, а будаваць публічнасць з нуля будзе таксама праблематычна.

Ёсць шмат пытанняў. Мы маем таталітарную дзяржаву, я разумею, што гэта мусульмане, там ёсць свае традыцыі. Як прыклад можна ўзяць тую ж Сірыю, дзе ўлада ад бацькі да сына перайшла, але гэта зусім іншая сітуацыя. Кадыраў быў адным з нямногіх людзей у Расеі, якому было дазволена фактычна ўсё. У мяне стваралася такое ўражанне, што ён як прыёмны сын Пуціна, якому было дазволена ўсё, што было не дазволена іншым. Хочаш - кагосьці забі, хочаш - дастань дзесьці за мяжой, усё табе сыдзе з рук.

Іншага такога не будзе, пакорлівай гэтую рэспубліку проста так не ўтрымаць.

- З пачатку вайны многія эксперты кажуць аб магчымым развале Расеі. Гэта рэальны сцэнар ці спроба выдаць жаданае за сапраўднае?

- 50 на 50. Украіна вядзе працу на гэтым кірунку. У свой час, да 1991-га года, існаваў Антыбальшавіцкі блок народаў, куды ўваходзіла вялізная колькасць прадстаўнікоў усіх рэспублік былога Савецкага Саюза, многіх краін Варшаўскай дамовы, былі асобныя прадстаўнікі народаў Расеі. Гэта быў вельмі магутны блок, які ўключаў нават прадстаўнікоў Тайваня і В'етнама, краін, дзе камуністы паднімалі галаву, груба кажучы.

У 1991-м годзе гэта ўсё распалася, але на гэты момант Антыбальшавіцкі блок народаў фактычна адноўлены. Толькі цяпер ён называецца Антыімперскі блок народаў, і туды сёння падцягваюцца тыя народы, якія менавіта ў Расеі - Татарстан, башкіры, інгерманландцы.

У Вярхоўным Савеце (Украіны - рэд.) зарэгістраваная спецыяльная дэпутацкая камісія, якую ўзначаліў Яраслаў Юрчышын, дэпутат ад партыі «Голас». Гэтая камісія працуе менавіта з такімі прадстаўнікамі.

Калі Украіна сапраўды дапаможа прадстаўнікам гэтых народаў арганізаваць нейкую базу, выкарыстоўваць яе для ўзняцця духу ў тых ці іншых нацыянальных рэспубліках, то гэта будзе сур'ёзная праблема для будучыні Расейскай Федэрацыі. Таму Расеі трэба прымаць пастанову: альбо яна стане нармальнай дэмакратычнай краінай і працягне сваё існаванне, альбо, калі гэта ўсё будзе закручвацца, як гэта рабілі ГКЧПісты, а цяпер Пуцін, то гэта ўсё проста разваліцца ў адзін момант. Нельга проста так, механічна забараняць выкладанне татарскай ці башкірскай мовы, увогуле забываць, што ёсць нацыянальнасці, якія ў прынцыпе і не хацелі б выходзіць са складу Расейскай Федэрацыі. Але калі іх проста шчымяць і кажуць: «Вы тут ніхто, а мы тут галоўныя», то зразумелая справа, што гэта ўсё можа выбухнуць з сярэдзіны. Чым больш сціскаеш спружыну, тым яна больш рэзка і балюча потым ударыць. Вось і ўсё.

- Якія рэгіёны РФ раней за іншых могуць задумацца аб незалежнасці?

- Зразумелая справа, што самая падрыхтаваная рэспубліка - гэта Татарстан, нягледзячы на ўсе «завуаліраванні» таго, што эліта там пад Масквой. Насамрэч, калі пачнуцца пэўныя працэсы, то Татарстан апынецца самым падрыхтаваным рэгіёнам, дзе даслоўна «пстрыкнуць пальцамі» - і за некалькі тыдняў яны ўжо паўнавартасна змогуць выступаць як самастойная дзяржава.

А вось дзе можа ўзарвацца ў першую чаргу, то гэта можа быць нават не Чачэнія, а Дагестан. Там склалася ўвогуле нейкая абсурдная сітуацыя. Рэспубліка па запасах нафты і іншых прыродных багаццяў вельмі блізкая да Азербайджана. Там таксама ёсць свае дэмакратычныя нюансы, але бачна, што ўкладаюцца грошы, нешта развіваецца, нейкія дарогі будуюцца, людзі там не самыя бедныя. А тут пераходзіш мяжу - і пачынаюцца пытанні. У Дагестане смецце не вывозяць, дарогі не будуюць, парты чамусьці не аднаўляюць. Мы бачым, што там перыядычна людзі пратэстуюць, асабліва на фоне гэтага так званага «СВА» сталі абурацца. Гэта такі вельмі небяспечны для Расеі рэгіён, які можа ўзарвацца першым.

Таксама сачыце за акаўнтамі Charter97.org у сацыяльных сетках