«Першыя грошы збірала на пераезд у сталіцу»

Беларуска распавяла, як адчуваць сябе добра ў Мінску на 1100 рублёў у месяц.

Алена жыве ў Мінску і амаль увесь год зарабляе 1100 рублёў у месяц — больш выходзіць толькі ў тыя месяцы, дзе ёсць святы, піша Onliner.

Гэтую суму беларуска размеркоўвае так, каб хапала на паўсядзённыя траты і забавы, а яшчэ стараецца зберагаць. Як гэта атрымліваецца? Разам з брэндам смартфонаў Infinix працягваем конкурс бюджэтаў.

«Першыя грошы збірала на пераезд у сталіцу»

— Мяне завуць Лена, мне 35 гадоў. Я родам з Воршы, у Мінску жыву ўжо каля 13 гадоў.

Каля 8 гадоў я працую ў сферы падарункаў, змяніўшы літаральна пару працоўных месцаў. Сфера падарункаў — гэта ў большай ступені сфера сезоннага заробку. Безумоўна, снежань, люты і сакавік мы жывём весялей: зарабляем прыстойна, аднак і выдаткі ў гэты час растуць. А ўжо з красавіка па лістапад гаворым пра навыкі планавання бюджэту і эканоміі.

На мой погляд, эканомію як навык мы набываем і адточваем з гадамі, калі ёсць жаданне і нейкая мэта. Першыя стыпендыі ў каледжы і грошы ад падпрацовак у якасці памочніка школьнікам з урокамі англійскай сыходзілі ў нуль на ўсякую драбязу. Мама толькі і пыталася, калі я прасіла грошай: «А твае дзе?»

Праз некалькі месяцаў такога вядзення быту стала ясна: патрэбна свая свінка-скарбонка і больш рацыянальны падыход да грошай. На той момант мне было 19 гадоў.

Пасля каледжа я паступаю ў ВНУ ў Мінску на завочнае, першыя два курсы працую настаўніцай у Воршы па размеркаванні, жыву з бацькамі. У гэты ж час пачынаю падрыхтоўку да пераезду ў вялікі горад: я закахалася ў Мінск з першага погляду, як і ў хлопца з пад’езда, дзе жыла падчас сесій. Мне не было страшна, у мяне не было сумненняў у правільнасці прынятага рашэння, і я ясна разумела, што такіх, як я, тут шмат, канкурэнцыя вялікая, значыць, трэба зберагаць, каб першыя 2—3 месяцы можна было арандаваць кватэру, купляць ежу, пакуль ідзе пошук працы.

За 2 гады была паспяхова сабраная вельмі прыстойная сума, пры гэтым я змагла бюджэтна (аўтобусам) з’ездзіць адпачыць на моры. Безумоўна, адбіваўся той факт, што з бацькамі мы вялі агульны бюджэт у плане харчавання і ўтрымання дома, гэта служыла вялікай падмогай у маіх назапашвальных працэсах. Са свайго боку я вельмі рэдка ў параўнанні са сваімі знаёмымі хадзіла па рэстаранах і клубах — аддавала перавагу больш бюджэтнаму адпачынку, уважліва і халаднакроўна падыходзіла да пакупак адзення і абутку.

У гэты час і здарыўся мой першы досвед і захапленне вынікам назапашвання і эканоміі. Мне на той момант было 22 гады. Што мне дапамагло сабраць першую буйную суму для пераезду ў сталіцу:

Касметыка. Не буду казаць, што гэта стала мэтанакіраванай эканоміяй: я ніколі не цікавілася, не ўмела, не хацела ўмець рабіць макіяж, жыву з алергіяй з 13 гадоў, падбіраць сегмент, які б не псаваў скуру, я не стала. Можна сказаць, я занадта лянівая для такіх спраў. Гледзячы на сваіх аднагодак, якія хадзілі на рынак за абнаўленнем запасаў касметыкі, я прыкідвала, колькі магла б патраціць, і адкладала ў скарбонку.

Бацькі далі 20 рублёў — я патрачу 15. Так было не тое што часта, а заўжды. Яны давалі некаторыя грошы на куплю адзення, а я капрызным пакупніком ніколі не была, адзінае, за што змагалася, — якасць. У цэлым жа, села, падыходзіць па колеры — бяру. Доўгія паходы па рынках, гандлёвых цэнтрах у пошуках таго, што можа быць модней, унікальным, не такім, як у многіх, — гэта не пра мяне. 30—40 хвілін сёрфім прапановы, метадам выключэння выбіраем патрэбнае, сыходзім. Астатак ляцеў у скарбонку.

Не запазычвай самой сабе. Буквальна: я распланавала пражыць тыдзень за 30 рублёў, напрыклад, і ўсё: будзь ласка, круціся як хочаш. Дзяўчаты ідуць гуляць — і я пайду ў межах бюджэту, ідуць яшчэ раз — я ўжо прапускаю, мне важна быць у бюджэце свайго тыдня.

Усё, што трапіла ў скарбонку, — святое і можа быць выкарыстана толькі ў тых мэтах, на якія яна разлічана.

У цёплы час хадзіла на працу пешшу. Так, 45 хвілін у адзін бок зашмат для невялікага горада, затое карысна і эканомія на душных маршрутках, якія не люблю па сёння. Грошы ад невыкарыстанага праезду зноў ляцелі ў скарбонку.

Кажуць, ёсць нейкія «талерачніцы» (выдумка нейкіх дзіўных хлопчыкаў), я ў іх не веру, а вось «сабойнік» — гэта не проста чалавек, які валодае некалькімі дзясяткамі кантэйнераў, гэта тып мыслення і нядрэнны артыкул эканоміі. Лукавіць не буду — 13 гадоў таму ў Воршы складана было сябе распешчыць грамадскім харчаваннем і абедамі ў стылі бізнес-ланч, але кафетэрыі, сталоўкі, невялікія кафэшкі з піражкамі і чаем я наведвала рэдка, усё больш гэта была ежа з дому. І гэта яшчэ адзін артыкул эканоміі.

Атпускныя — самая вялікая выплата за год. Пакідала сабе невялікую суму з разліку харчавання, «камуналкі», растэрміноўкі і крышачку на пагуляць. Астатняе — у скарбонку.

Пэўна, былі яшчэ нейкія нюансы, але ў цэлым з такім падыходам мне ўдалося назапасіць на той момант каля 1500 умоўных адзінак. Пры ўмове арэнды «аднушкі» за 220—250 долараў 2—3 месяцы можна было жыць спакойна.

Безумоўна, бацькі дапамагалі, аднак назапашаная сума стала плыўным пераходам у дарослае жыццё ці, як цяпер часта кажуць, я фінансава мякка сепаравалася ад бацькоў.

Як адчуваць сябе добра на 1100 рублёў: асабісты досвед

Вяртаемся ў жыццё сённяшняе, і распавядаць я буду пра перыяд міжсезоння, дзе мая заработная плата па ніжняй мяжы складае 1100 рублёў.

З абавязковых плацяжоў: камунальныя — каля 100 рублёў, мабільная сувязь — 30 рублёў, растэрміноўкі, якія ёсць практычна заўсёды, — каля 150 рублёў, праязны — 65,84 рубля. У выніку застаецца 754 рублі.

З плацяжоў за кватэру — толькі камунальныя выдаткі. Жыву на дадзены момант у блізкіх на ўмовах аплаты камунальных і падтрымання чысціні і парадку ў кватэры.

Першы момант эканоміі і зручнасці — гэта праязны на ўсе віды транспарту. Зразумею тых, хто купляе па талоне/жэтоне — маральна так прасцей, сума невялікая, аднак розніца відавочная.

Бюджэт харчавання і пражывання на тыдзень у мяне 100—120 рублёў.

Сюды ўвойдзе ўся неабходная ежа, бытавая хімія і дробныя пакупкі па адзенні ў межах 30—40 рублёў. На прадукты на тыдзень звычайна ідзе 80 рублёў, на бытавую хімію — 20 рублёў. «Хвасцік» з 20 рублёў збіраем з «хвасцікам» у 20 рублёў з наступнага тыдня — і радую сябе якой-небудзь рэчачкай для працы або дома.

Выходныя — гэта асобны бюджэт, на іх я планую ад 50 да 70 рублёў. Калі гэта паездка дадому — то бюджэт расце (квіткі каля 35 рублёў) плюс пакупкі і невялікія падарункі. Гэты кавалак я эканомлю падчас тыдня альбо скарачаю бюджэт выходнага ў Мінску. Набліжаецца лета, і варыянтаў вольнага часу будзе становіцца ўсё больш, бюджэт выходнага трэба нарошчваць: катамараны, ровары, паездкі на Мінскае мора і г. д. Такім чынам, я выхожу на лічбу тратаў 760 рублёў у месяц.

Я не магу не ўлічваць у сваім расповедзе грошы, якія зарабляю ў святочныя месяцы: усе буйныя пакупкі і траты фінансуюцца з іх.

Перш за ўсё гэта лячэнне і прафілактыка захворванняў зубоў: у год ад 300 да 700 рублёў.

Па-другое — лячэнне і прафілактыка захворванняў, то-бок наведванне некаторых платных дыягностык, купля лекаў для падтрымання здароўя. У цэлым гэта таксама ад 300 рублёў у год (сюды не ўвойдзе непланаванае лячэнне насмарку або прастуды). Пакуль я маладая, трымаю стан пад кантролем і магу толькі парадавацца ўрачам у паліклініцы.

Ад 600 рублёў у год на здароўе — гэта базавы мінімум і пытанне, якое стаіць першым і з’яўляецца самым прыярытэтным.

Я адкінула практыку наведвання толькі прыватных клінік, шмат што даступна ў межах паліклінік, і пры належнай цікаўнасці і прамых зносінах з урачом можна даведацца пра ўсе магчымасці бясплатнай медыцыны. А добры ўрач — ён добры ўсюды, не месца ўпрыгожвае чалавека.

Размеркаванне бюджэту Алены

Трэці артыкул выдаткаў — верхняе адзенне і сезонны абутак, гэта каля 500 рублёў. Падрыхтоўваюся загадзя: або наведваю афлайн-крамы, або набываю на маркетплэйсах. Усё купляю паступова, прадумана ў момант, калі бягучыя рэчы яшчэ ў нармальным стане і могуць служыць мне.

Чацвёрты артыкул — гэта грошы на вялікую мару і мэту. Тут ужо як пашанцуе, у адзін год у скарбонку ляжа 1000 рублёў, у іншы — 300. Але колькі б іх ні было, яны ідуць у назапашванні.

Хтосьці піша: «Як выжыць на 2000?», хтосьці скардзіцца, што не спраўляецца за 3000. Хтосьці ездзіць на мора кожны год пры зарплаце 1000 рублёў і маючы дзіця. Безумоўна, вельмі многае вызначаецца ўзроўнем патрабаванняў і прэтэнзій. Хтосьці цяпер, чытаючы мой расповед, скажа, што 1100 рублёў на адну — гэта не базавы мінімум, а вельмі раскошны максімум.

Падсумуем, як адчуваць сябе добра на 1100 рублёў.

1. Праязны, калі вы актыўна ездзіце.

2. Летнія рэчы купляць зімой, зімовыя — у канцы зімы. Найбольш удалым адкрыццём для мяне ў 34 гады стала тое, што ў гэтым аўкцыёне шчодрасці ўдзельнічаюць як фізічныя крамы, так і анлайн-пляцоўкі, і маркетплэйсы. Напрыклад, калі ўзяць суму ў 500 рублёў, то пры куплі рэчаў у сезон гэта сума магла б ужо складаць 650 рублёў.

3. Сабойкі — наша ўсё. Цяпер грамадскае харчаванне, вядома, вабіць сваім сэрвісам, але я па-ранейшаму спецыяліст па кантэйнерах. Эканомія тут не касмічная, але, па маіх падліках, на абедах каля 30—40 рублёў я эканомлю за тыдзень.

4. Залатое правіла: не займаць у самога сябе. Ёсць бюджэт з верхняй мяжой у 120 рублёў на тыдзень — у ім і працуем. Гэта рэальна і гэта не бульба з макаронамі, а разнастайны рацыён у межах маіх пераваг і густоў.

5. Дні нараджэння і святы распісаны на пару месяцаў наперад, пачынаю збіраць невялікімі сумамі. У мамы дзень нараджэння 9 мая, асноўны падарунак ужо куплены (ён у артыкуле выдаткаў па растэрміноўцы), а вось на букет трэба сабраць: у скарбонку падаюць манеты наміналам у 1 рубель і 50 капеек, радзей — 5 рублёў, яшчэ радзей — 10 і 20 капеек, калі манета новая і прыгожая.

Вывесці з абароту пару разоў на тыдзень 3 рублі — гэта проста, і я асабліва не адчуваю, а да мая назапасіцца пэўная сума. Так, магчыма, не ўся, але дадаць 30 рублёў заўсёды прасцей, чым адразу выдзеліць 70—80 рублёў. У чэрвені дзень нараджэння ў старэйшага пляменніка — у гэтую скарбонку трапляюць ужо купюры наміналам у 5 рублёў.

І бестэрміновая скарбонка — на паездку да сваякоў. Яна з адкрытай датай, таму заўсёды гатовая да таго, што яе распатрошаць. Сюды трапляюць манеты 2 рублі, радзей 10 рублёў. Грошы з гэтых скарбонак, як і раней, браць забаронена. Калі здарыўся форс-мажор, то вяртаецца ўся сума плюс 1 манета асноўнага наміналу. Папяровыя грошы ў скарбонках заўсёды ідэальныя, практычна новыя. Гэта яшчэ адзін стымул, каб не хацелася на іх паквапіцца.

6. Не адмаўляюся ад дапамогі бліжняму. Калі на працы захварэў або не змог з’ехаць па адрасах кур’ер, я забяру заказ і дастаўлю сама. Калі неабходна дапамога на зборцы заказаў, я затрымаюся або выйду ў выходны дзень. Грошы не велізарныя, але яны дазваляюць дзесьці дадаць на бягучыя выдаткі, на святы, у скарбонку бяспекі, на пабалаваць сябе.

7. Папяровы блакнот і план дзеянняў. Я проста пішу спіс таго, што мне трэба па гаспадарцы і быце. Напрыклад, на наступным тыдні мне трэба купіць парашок і сродак для посуду, базавую майку на лета і папяровыя сурвэткі. Вельмі важна: гэта пакупкі ўпярэд, а не ўпрытык — у мяне яшчэ дастаткова парашку, але ён будзе куплены загадзя і па прыемнай цане. Дадаткі не прыжыліся, гэтак жа як і лічыльнік калорый: былі выдалены праз тыдзень невыкарыстання.

8. Акцыі. Ёсць акцыі цікавыя (мінус 0,01 рубля), ёсць акцыі выдатныя. Я ведаю кошты ўсіх тавараў са свайго абіходу і сваіх базавых прадуктаў, а значыць, у стане распазнаць падвох.

Я ў гандлі шмат гадоў, і са мной жоўты цэннік не спрацуе проста так.

Я ведаю розніцу коштаў на свае тавары ў сетках. Мой шампунь без акцыі каля 17 рублёў, чакаю акцыю — купляю за 11, і будзе ён куплены загадзя. Сціральны парашок без акцыі — 25 рублёў за 3 кг, па акцыі — 15 рублёў. Толькі з двух пакупак ужо 16 рублёў эканоміі. Так купляецца ўся бытавая хімія, сродкі па доглядзе і рэчы для падтрымання ўтульнасці і чысціні ў доме. Усё будзе куплена загадзя і па камфортных цэнах.

9. Вялікія аб’ёмы. Паверце, гэта выгадна. Напрыклад, вадкае мыла я купляю каністрамі па 5 л, разлічваючы кошт 0,5 л (звыклы аб’ём), выходзіць 1,5 рубля супраць 3—5 звыклых у краме. Гэта ж датычыць і парашкоў: аб’ёмы менш за 3 кг не разглядаю, шампуняў — толькі вялікія бутэлькі, сродкаў для мыцця посуду — ад літра і г. д.

10. Ведаю многіх са свайго асяроддзя, хто, заходзячы ў краму бытавой хіміі і касметыкі, хоча і купляе ўсе гэтыя прыгожыя баночкі. Спыніліся, падышалі, параўналі склад, выдыхнулі. Так, эстэтыка каштуе грошай, і за прыгожую баночку з вадкім мылам, крэмам, патчамі таксама трэба заплаціць, гэта чыясьці праца. Але недзе побач будзе стаяць такі ж прадукт, з такім жа складам і ўзроўнем pH па іншай цане і ў іншай, больш сціплай баночцы.

11. Спіс прадуктаў не спантанны — прыблізна складаю меню на тыдзень, раблю закупы. Па дробязях тыпу садавіны захажу праз дзень.

12. Наяўныя. Абнаяўненне грошай і адчуванне іх траты даюць рэальную карцінку, што такое грошы.

Разлік картай — гэта шлях да раскошнага жыцця, дзе мы не лічым дэбет і крэдыт.

13. Карычны чацвер. Тут ужо як хочаце, а кава ў кавярні з карыцай па чацвяргах — гэта абавязковая ўмова матэрыяльнага дабрабыту. Кожны прыдумвае сабе свой рытуал, і, будучы практыкам і планіроўшчыкам, я дазваляю сабе трохі свавольства і магіі.

14. Усе грошы не зарабіць, але менавіта яны даюць нам магчымасць сустракаць гасцей за святочным сталом, радаваць сябе і блізкіх сюрпрызамі і падарункамі, падарожнічаць, аказваць увагу адно аднаму.

Кожны мае права жыць і траціць грошы так, як лічыць патрэбным. Асабіста для мяне імкненне да жыцця лепшай якасці, дасягненне вялікай жаданай мэты з разумнымі тратамі, эканоміяй без панікі, планаваннем бюджэту, наяўнасцю падушкі бяспекі робяць мяне больш спакойнай у кожным маім дні.

На пытанне «колькі вам трэба для шчасця?» у мяне няма адказу: я адчувала шчасце і пры зарплаце 600 рублёў, і 6000 рублёў, таксама адчувала поўнае спусташэнне пры гэтых жа наміналах. Лічбы шчасця, на мой погляд, не існуе, а вось лічба закрыцця патрэбаў і капрызаў — так, а яны з’яўляюцца пэўнай невялікай часткай складанай стравы «Шчасце».

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com