У людзей выявілі схаваныя здольнасці да рэгенерацыі

Дапаможа камбінацыя двух сігнальных бялкоў.

Амерыканскія вучоныя зрабілі крок да стварэння тэхналогій, якія могуць дазволіць млекакормячым аднаўляць страчаныя тканкі пасля траўмаў і ампутацый. Даследчыкі з Тэхаскага ўніверсітэта змаглі дамагчыся рэгенерацыі костак, звязак, сухажылляў і сустаўных структур, выкарыстоўваючы камбінацыю двух сігнальных бялкоў. Вынікі працы апублікаваныя ў часопісе Nature Communications (NatCom).

Здольнасць аднаўляць страчаныя часткі цела шырока распаўсюджаная сярод некаторых жывёл. Напрыклад, саламандры могуць зноў адрошчваць цэлыя канечнасці. У людзей і іншых млекакормячых такія пашкоджанні звычайна заканчваюцца ўтварэннем рубцовай тканкі, а не паўнавартасным аднаўленнем органаў і тканак.

«Чаму адны жывёлы здольныя да рэгенерацыі, а іншыя, асабліва людзі, не — гэта пытанне, якое задаюць яшчэ з часоў Арыстоцеля», — расказаў кіраўнік даследавання Кен Мунеока, прафесар кафедры ветэрынарнай фізіялогіі і фармакалогіі Тэхаскага ўніверсітэта.

Пры гаенні ран у млекакормячых важную ролю адыгрываюць клеткі-фібрабласты. Звычайна яны хутка закрываюць пашкоджанне і ўтвараюць рубец. У жывёл, здольных да рэгенерацыі, аналагічныя клеткі ўтвараюць адмысловую структуру — бластэму, з якой затым вырастаюць новыя тканкі.

Каб прымусіць клеткі абраць другі шлях, вучоныя распрацавалі двухэтапную схему лячэння. Спачатку пасля завяршэння звычайнага гаення яны ўводзілі фактар росту фібрабластаў FGF2. Гэта стымулявала ўтварэнне структуры, якая нагадвае бластэму. Праз некалькі дзён даследчыкі дадавалі другі сігнальны бялок — BMP2, які запускаў працэс фармавання новых тканак.

У выніку вучоным удалося дамагчыся аднаўлення ўсіх асноўных структур, страчаных пры ампутацыі. У рэгенераванай вобласці з’явіліся косткі, сустаўныя элементы, сухажыллі і звязкі. Хоць яны не былі ідэальнымі копіямі першапачатковых тканак, іх будова шмат у чым нагадвала натуральную анатомію. Важным адкрыццём стала тое, што для запуску рэгенерацыі не спатрэбілася перасаджваць ствалавыя клеткі.

Паводле слоў сааўтара працы Лары Сувы, вынікі ставяць пад сумнеў даўняе ўяўленне пра тое, што клеткі млекакормячых не здольныя да падобнага перапраграмавання.

«Высветлілася, што клеткі, якія лічыліся няздольнымі да пераналадкі, насамрэч могуць змяняць сваю праграму. Патэнцыял нікуды не знік — ён проста схаваны», — адзначыў вучоны.

Даследчыкі лічаць, што практычнае прымяненне тэхналогіі можа пачацца яшчэ да з’яўлення метадаў паўнавартаснага аднаўлення канечнасцяў. Нават частковае падаўленне рубцавання здольнае палепшыць гаенне ран і аднаўленне тканак пасля траўмаў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com