ЗША могуць дазволіць Саудаўскай Аравіі атрымаць ядзерную зброю
7- 19.07.2026, 14:18
- 2,316
Прынц Мухамед бін Салман заяўляў, што яго краіна хоча атрымаць атамную бомбу.
Адміністрацыя Дональда Трампа папярэдне пагадзілася дазволіць Саудаўскай Аравіі збагачаць уран без абавязковага прымянення міжнародных механізмаў кантролю, прызначаных для прадухілення стварэння ядзернай зброі. Пра гэта паведамляе CNN са спасылкай на крыніцы і вывучаныя дакументы. Ідзе гаворка пра праект ядзернага пагаднення, які прадугледжвае падтрымку ЗША грамадзянскай ядзернай праграмы Эр-Рыяда.
Паводле двух крыніц, дакумент ужо больш за год чакае подпісу прэзідэнта, а яго зацвярджэнне было адкладзена з-за вайны супраць Ірана, якую Трамп тлумачыў, у прыватнасці, неабходнасцю не дапусціць з'яўлення ў Тэгерана ядзернай зброі. Частка кангрэсменаў таксама лічыць, што Белы дом не спяшаецца з падпісаннем, баючыся двухпартыйнай рэзалюцыі, здольнай заблакаваць ініцыятыву.
Апытаныя каналам эксперты папярэджваюць: пры адсутнасці жорсткіх абмежаванняў пагадненне можа адкрыць Саудаўскай Аравіі шлях да стварэння ўласнай ядзернай зброі. Спадчынны прынц Мухамед бін Салман раней заяўляў, што каралеўства абзавядзецца ядзернай бомбай, калі гэта зробіць яго галоўны рэгіянальны супернік — Іран.
Як адзначае CNN, праект пагаднення не абавязвае Эр-Рыяд падпісваць Дадатковы пратакол Міжнароднага агенцтва па атамнай энергетыцы (МАГАТЭ), які прадугледжвае ўзмоцненыя інспекцыі. Замест гэтага прапануецца заключыць двухбаковае пагадненне аб гарантыях паміж ЗША і Саудаўскай Аравіяй.
У дакладзе Кангрэсу адміністрацыя Трампа сцвярджала, што гэтыя меры будуць распаўсюджвацца на «найбольш адчувальныя з пункту гледжання нераспаўсюджвання» сферы — збагачэнне, канверсію, вытворчасць паліва і перапрацоўку. Пры гэтым канкрэтныя ўмовы здзелкі дагэтуль не апублікаваныя, піша канал.
У параўнанні з пагадненнем 2009 года паміж ЗША і Аб'яднанымі Арабскімі Эміратамі, якое лічыцца «залатым стандартам» ядзернага супрацоўніцтва, цяперашні праект выглядае значна менш строгім. Тады ААЭ добраахвотна адмовіліся ад збагачэння і перапрацоўкі ўрану і пагадзіліся на пашыраны кантроль з боку МАГАТЭ.
Магчымасць збагачэння ўрану на тэрыторыі Саудаўскай Аравіі без абавязковага прымянення механізмаў МАГАТЭ, паводле дадзеных CNN, ужо выклікала занепакоенасць у многіх членаў Кангрэсу. Прадстаўніца Асацыяцыі па кантролі над узбраеннямі Келсі Дэвенпорт адзначыла, што стварэнне «індывідуальных» пагадненняў аб гарантыях можа стаць небяспечным прэцэдэнтам, бо дазволіць Расіі і Кітаю прапаноўваць іншым краінам аналагічныя здзелкі з менш эфектыўнымі механізмамі кантролю.