19 жнiўня 2026, Серада, 9:52
Падтрымайце
сайт
Сім сім,
Хартыя 97!
Рубрыкі

Пасланне Пуціну ад печанегаў

1
Пасланне Пуціну ад печанегаў
Аббас Галлямов

«Шукаючы чужое, страціў сваё».

Пуцін, здаецца, любіць гісторыю; ён мог бы, напрыклад, пачытаць, як неўтаймаваныя знешнепалітычныя апетыты загубілі князя Святаслава, вечнай эпітафіяй якому сталі словы, начэртаныя князем-печанегам, што забіў яго, на чашы, зробленай з чарапа забітага: «Шукаючы чужое, страціў сваё».

У 1813 годзе — ужо пасля заканчэння бясслаўнага паходу Напалеона на Маскву, а потым і пасля разгрому пад Ляйпцыгам — Аўстрыя, Расія і Прусія прапаноўвалі яму мір. Так, французскі імператар павінен быў істотна стрымаць свае апетыты — вярнуць частку раней захопленых ім тэрыторый іх былым гаспадарам, а таксама прызнаць незалежнасць тых дзяржаў, прызнаваць якія ён не хацеў. Ішлося пра землі на Балканах, у Германіі, Італіі, Польшчы і гэтак далей. Пры гэтым Бонапарта не бралі за горла — ніхто не пасягаў на яго ўладу не толькі ў Францыі, але і, скажам, у кантраляваных ім тады Эльзасе і Латарынгіі, а таксама на тэрыторыі, якая пазней стала Бельгіяй. Яму прапаноўвалі і Савойю, і ўвесь левы бераг Рэйна — гэта значыць велізарныя тэрыторыі, якімі французскія каралі да Напалеона ўвогуле не валодалі. Тэарэтычна, у выніку перамоваў ён мог паспрабаваць захаваць нават Іспанію — многія ўмераныя ў шэрагах саюзнікаў пагадзіліся б на гэтую яго ўмову, калі б ён яе вылучыў.

Аднак Напалеон, перапоўнены пыхай, адхіліў усе мірныя ініцыятывы сваіх ворагаў, бо паловы таго, на што ён прэтэндаваў, яму было мала, ён хацеў усё. Чым гэта для яго скончылася — добра вядома.

Насамрэч многія аўтакраты ў нейкі момант атрымлівалі падобныя прапановы і рабілі тое самае, што і французскі імператар, — адказвалі адмовай. Як і ён, яны спадзяваліся, што сілай зброі змогуць узяць больш. Так было, напрыклад, з парагвайскім дыктатарам Франсіска Салана Лопесам падчас вайны супраць Патройнага альянсу; тое самае здарылася з нямецкім кайзерам Вільгельмам II падчас Першай сусветнай вайны. Так было з Гітлерам, з Мусаліні, з аргентынскай вайсковай хунтай, што развязала Фалклендскую вайну, з Садамам Хусэйнам пасля акупацыі Кувейта. Уласна і Мілошавічу, лёс якога так трывожыць Пуціна, — перад тым як пачаць супраць яго аперацыю, — Захад таксама неаднаразова рабіў мірныя прапановы, якія той адхіляў.

Для ўсіх гэтых людзей, што мнялі сябе вялікімі і прэтэндавалі на больш, чым маглі адкусіць, амбіцыі скончыліся вельмі сумна. Народам, якімі яны кіравалі, таксама давялося нялёгка. Яны заплацілі за неўтаймаваную пыху сваіх кіраўнікоў мільёнамі жыццяў. Як казалі на Русі: «Шмат награбеш — дадому не данясеш».

Аббас Галлямов, «Тэлеграм»

Напісаць каментар 1

Таксама сачыце за акаўнтамі Charter97.org у сацыяльных сетках