Паміж Шуневічам і Тэртэлем «заіскрыла»
4- Марк Дзюба, «Салідарнасць»
- 30.08.2026, 10:16
- 2,172
Каб толькі гэтыя паляўнічыя і дзяржінспектары не пачалі страляць адзін у аднаго.
Кіраўнік Дзяржінспекцыі аховы жывёльнага і расліннага свету Юрый Тэртэль перажыў няпросты месяц.
11 жніўня адной з тэм нарады з удзелам Аляксандра Лукашэнкі і Саўміна стала абмеркаванне мэтазгоднасці аб’яднання Мінпрыроды і Дзяржінспекцыі аховы жывёльнага і расліннага свету. Для Дзяржінспекцыі, у назве якой ёсць прыстаўка «пры прэзідэнце», гэта азначала б страту аўтаноміі.
Па першых паведамленнях з нарады складалася ўражанне, што кіраўнік дзяржавы не супраць ліквідацыі незалежнага статусу ведамства.
— Маё ўражанне: акрамя браканьерства сістэма Тэртэля… брата Тэртэля… нічым і не займаецца, — адзначыў між іншым Лукашэнка, пацвердзіўшы інфармацыю, пра якую ў дзяржСМІ, у адрозненне ад незалежных медыя, шмат гадоў маўчалі: Юрый Тэртэль з’яўляецца малодшым братам Івана Тэртэля, старшыні КДБ.
Падчас слоў кіраўніка дзяржавы кіраўнік Дзяржінспекцыі ўскочыў са свайго месца, а затым, сеўшы, доўга спрабаваў прыладзіць партфель за спіной, нервова верцячы яго ў руках. Відавочна, Юрый Тэртэль перажыў не самы прыемны момант.

Аднак пазней сталі вядомыя іншыя падрабязнасці нарады.
— Ведаю, што Дзяржсакратарыят Савета бяспекі гэтую ініцыятыву не падтрымаў, — заявіў Лукашэнка.
Урэшце яго прэс-служба паведаміла, што «вырашана не аб’ядноўваць» Мінпрыроды і Дзяржінспекцыю аховы жывёльнага і расліннага свету.
Канчаткова Юрыю Тэртэлю павінна было палегчаць 20 жніўня, калі яго ведамства наведаў дзяржаўны сакратар Савета бяспекі. Аляксандр Вольфовіч заявіў, што кіраўнік дзяржавы прыняў рашэнне «аб захаванні асаблівага незалежнага статусу Дзяржінспекцыі, якая падпарадкоўваецца непасрэдна кіраўніку дзяржавы і надзелена шырокімі паўнамоцтвамі».
Перад Юрыем Тэртэлем паставілі задачу змагацца не толькі з браканьерствам, «але і з тымі, хто прызвычаіўся смеціць» у лесе.
Такім чынам, Дзяржінспекцыя захавала свой ранейшы статус, а Юрый Тэртэль — сваю пасаду, якую ён абіймае ўжо 8 гадоў — вялікі тэрмін па мерках лукашэнкаўскай вертыкалі.
Што наўрад ці парадуе іншага былога сілавіка — Ігара Шуневіча, старшыню «Беларускага таварыства паляўнічых і рыбаловаў». Раслабіцца ён не зможа.

Шуневіч актыўна дамагаецца пашырэння правоў паляўнічных, а для ведамства Юрыя Тэртэля яны з’яўляюцца патэнцыйнымі злачынцамі. Дзяржінспектары могуць правяраць дакументы, аглядаць транспарт і прылады палявання, складаць пратаколы аб адміністрацыйных правапарушэннях і г. д.
Колькі гадоў таму начальнік Брэсцкай абласной інспекцыі аховы жывёльнага і расліннага свету Іван Паўлюковіч распавядаў:
«Найбольш тыповае парушэнне — паляванне без сплаты дзяржпошліны. А ёсць і такія выпадкі, як, напрыклад, нядаўна ў Бярозаўскім раёне, калі паляўнічыя з усімі неабходнымі дазвольнымі дакументамі, але з зараджанай і без чахла зброяй зайшлі на тэрыторыю населенага пункта. Гэта грубейшае парушэнне, звязанае з рызыкамі для жыхароў.
Затрымлівалі інспектары летась і браканьераў, якія здабылі жывёл з незарэгістраванай зброяй, без дзяржаўнага дазволу на права вядзення палявання, без дазволу на захоўванне зброі. Па ўсіх гэтых матэрыялах былі распачаты крымінальныя справы, і ўжо па шэрагу з іх вынесены прысуды».
Чаму Лукашэнка не стаў «крыўдзіць» Юрыя Тэртэля? Адказ, відаць, варта шукаць у мінулым.
У 2009–2018 гадах Юрый Тэртэль узначальваў «памежны спецназ» — АСАМ (Асобную службу актыўных мерапрыемстваў). У гэтым спецыяльным падраздзяленні калісьці праходзілі службу сыны кіраўніка дзяржавы Віктар і Дзмітрый.
У 2022-м Лукашэнка запатрабаваў, каб на выпадак чаго супрацоўнікі Дзяржінспекцыі аховы жывёльнага і расліннага свету «сталі пад ружжо» (штатная колькасць ведамства не раскрываецца).
Юрый Тэртэль тады заявіў:
«Мы падраздзяленне, якое ўзброенае. На сёння кожны наш супрацоўнік узброены і пісталетам, і аўтаматам, што было зроблена па даручэнні прэзідэнта. Мы ўнеслі асаблівыя змены ў праграму падрыхтоўкі нашых работнікаў. Адпаведна, у ўказах, якія прымаў прэзідэнт у 2019–2020 гадах, замацавалі заканадаўча прымяненне зброі, фізічнай сілы і спецыяльных сродкаў».
Інтарэс Лукашэнкі зразумелы: пасля масавых пратэстаў унутры краіны і з улікам вялікай вайны ў суседняй, ён хацеў бы мець на сваім баку як мага больш узброеных людзей.
Але каб толькі гэтыя паляўнічыя і дзяржінспектары не пачалі страляць адзін у аднаго...
Марк Дзюба, «Салідарнасць»