«Лукашэнка атрымаў папярэджанне — жоўтая картка»

Дыктатара можа чакаць Гаага.

Нядаўна Офіс прэзідэнта Украіны Уладзіміра Зяленскага папрасіў генеральнага пракурора Украіны распачаць крымінальную справу супраць беларускага дыктатара Лукашэнкі.

Якое значэнне можа мець ініцыяванне крымінальнай справы супраць Лукашэнкі? Якія шанцы, што падобная справа будзе мець практычныя наступствы?

Пра гэта сайт Charter97.org пагаварыў з вядомым украінскім палітолагам, кіраўніком Цэнтра прыкладных палітычных даследаванняў «Пента» Уладзімірам Фесенкам:

— Практычныя юрыдычныя наступствы могуць з’явіцца пасля адпаведнага расследавання. Спачатку будзе зробленая прававая ацэнка гэтага звароту. Па якім артыкуле, якім чынам можа быць адкрыта крымінальная вытворчасць супраць Лукашэнкі. Ідзе ж гаворка пра «лідара» іншай дзяржавы. Няхай мы яго і не прызнаём афіцыйна, але тым не менш.

Далей будзе праведзеная пэўная праца ў рамках расследавання адпаведных выключна юрыдычных падазрэнняў, гэта першы этап крымінальнай вытворчасці. Калі пракуратура выстаўляе падазрэнне пэўнай асобе. Паколькі гаворка ідзе пра «лідара» суседняй дзяржавы, які не падпадае пад украінскую юрысдыкцыю, то можа ісціся толькі пра завочнае правасуддзе.

У нас ёсць такі досвед — гэта справа ўцякача Віктара Януковіча. Думаю, што калі крымінальная справа супраць Лукашэнкі ўжо афіцыйна пачнецца, то праз некалькі гадоў узнікне дылема для ўкраінскага правасуддзя: калі і ў якой форме можа адбывацца судовы працэс, на якім могуць разглядацца абвінавачанні ў адрас Лукашэнкі, у прыватнасці, аб удзеле ў вайне супраць Украіны.

І тут два варыянты. Альбо гэта завочны суд ва Украіне, альбо Лукашэнка можа стаць фігурантам абвінавачанняў, як і расійскія кіраўнікі, у межах міжнароднага трыбуналу, які цяпер ствараецца Украінай і шэрагам яе партнёраў. Ёсць ужо адпаведнае палітычнае рашэнне Парламенцкай асамблеі Рады Еўропы аб стварэнні такога трыбуналу.

— Раскажыце пра гэта падрабязней.

— Цяпер ідзе няпростая праца, і хуткага выніку тут не будзе. Фармуецца кааліцыя, гэта значыць краіны, якія падпісваюць адпаведныя пагадненні і будуць спрыяць фінансава, арганізацыйна, палітычна працы гэтага трыбуналу. Ёсць папярэднія дамоўленасці з урадам Нідэрландаў пра тое, што гэты трыбунал будзе працаваць у Гаазе.

Вось такі чыста сімвалічны намёк. Там ёсць Міжнародны крымінальны суд, але ёсць і шэраг іншых міжнародных судовых інстанцый.

Калі такі трыбунал пачне сваю працу, а гэта, аб’ектыўна кажучы, адбудзецца праз некалькі гадоў, то абвінавачанні могуць быць выстаўлены і Путіну, і яшчэ шэрагу расійскіх афіцыйных асоб, якія датычныя да пачатку вайны супраць Украіны і да яе вядзення. І сярод фігурантаў гэтай справы можа быць і Лукашэнка.

Лічу, што найбольш верагодны сцэнар — калі ва Украіне пачнецца адпаведная крымінальная вытворчасць, то праз пэўны час яна можа быць перададзеная ў юрысдыкцыю гэтага трыбуналу.

Адзначу, што выключна ў палітычным плане, на маю думку, на дадзены момант сэнс гэтага звароту ў Генпракуратуру — гэта папярэджанне Лукашэнку.

Калі Беларусь увязацца ў вайну супраць Украіны, не ўскосна, а наўпрост, у рамках эскалацыі вайны, якая цяпер плануецца Пуціным, тады Украіна будзе разглядаць Лукашэнку як ваеннага злачынцу. То-бок гэта як папярэджанне, як у футболе — жоўтая картка. Цяпер жа Лукашэнка спадзяецца, што ў межах спынення вайны паміж Расіяй і Украінай адбудзецца зняцце санкцый супраць Расіі, а таксама і супраць Беларусі, хаця б часткова.

Пра гэта ідуць такія закрытыя перамовы з амерыканцамі. Лукашэнка хоча, каб і ў Еўропе адбылося нешта падобнае. А калі будзе прысуд МКС або судовая вытворчасць, дык пра якое тут змякчэнне і адмову ад санкцый можна гаварыць? Хутчэй наадварот.

Вось такі сігнал у адрас Лукашэнкі, каб ён не ўцягваўся ў вайну супраць Украіны. А ў перспектыве, у залежнасці ад абставінаў, лічу, што найбольш верагодны сцэнар абвінавачання ў адрас Лукашэнкі і адпаведнай судовай вытворчасці — гэта менавіта Міжнародны трыбунал.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com