«Самога Лукашэнку лечаць асобныя лекары»

Медык паставіў дыягназ сістэме аховы здароўя ў Беларусі.

Беларускія ВНУ, уключаючы медыцынскія, сёлета сутыкнуліся з масавым недаборам. Нават на спецыяльнасцях, дзе яшчэ нядаўна быў высокі конкурс, застаюцца свабодныя месцы.

Чаму сёлета некаторыя медыцынскія ВНУ засталіся без абітурыентаў, хоць яшчэ зусім нядаўна конкурсы туды зашкальвалі?

На гэты і іншыя пытанні сайта Charter97.org адказаў які жыве ў Іспаніі беларускі лекар Аляксей Носаў:

— Фактараў вельмі шмат. Пачнём з таго, што гэта сапраўдная нацыянальная гуманітарная катастрофа.

Прычым гаворка не толькі пра медыцынскія ВНУ, а ўвогуле пра вышэйшую адукацыю. Ёсць і сусветная тэндэнцыя: моладзь не вельмі хоча вучыцца. Я бачу гэта па сваіх дзецях. У іх няма асаблівага жадання ісці ва ўніверсітэт, атрымліваць веды, а потым працаваць на кагосьці. Яны спрабуюць знайсці свой шлях у жыцці.

Другі момант — сітуацыя з медыцынай у Беларусі. Яна даволі плачэўная як з пункту гледжання аддачы, так і з пункту гледжання арганізацыі. Маецца на ўвазе нізкія заробкі і адносіны паміж пацыентамі і лекарамі. Ёсць вельмі шмат фактараў, якія проста адбіваюць жаданне працаваць якасна і на вынік. Раней існавалі лекараскія дынастыі, сем’і з вялікім лекараскім досведам. У тым жа Беларускім дзяржаўным медыцынскім універсітэце ў Мінску дзейнічала Балонская сістэма. Цяпер эліты, па сутнасці, раз’ехаліся, а пераемнасць унутры сем’яў знікла.

Балонскую сістэму ў Беларускім дзяржаўным медыцынскім універсітэце цалкам прыбралі. Таму людзі не бачаць ніякіх перспектыў на будучыню і, адпаведна, не ідуць туды вучыцца.

Вы ж разумееце, што пры такім нізкім конкурсе ў медыцынскія ВНУ будуць паступаць людзі, не здольныя да навучання і ўспрымання такой колькасці матэрыялу. Я вучыўся ў Беларускім дзяржаўным медыцынскім універсітэце і выдатна разумею, што значыць засвоіць той аб’ём матэрыялу, які там даюць. Гэта вельмі вялікі, каласальны, практычна неўяўны аб’ём. Калі спрабаваць засвоіць абсалютна ўсё, што табе даюць, дык псіхічныя сілы могуць проста сысці на нуль.

У мае часы паступалі людзі, здольныя да навучання. Але нават яны, ужо вучыўшыся ва ўніверсітэце, выбіралі, што менавіта ім трэба засвойваць. Яны бралі з таго, што ім давалі, тое, што сапраўды спатрэбіцца. Калі чалавек вызначаўся са сваёй будучай спецыяльнасцю, то рухаўся ў гэтым напрамку. Гэта магла быць хірургія, дэрматалогія або нейкая іншая спецыяльнасць. Ён стараўся максімальна вывучыць тое, што прыдасца яму ў наступным. Калі ў цябе няма такой выбіральнасці, калі ты не ведаеш, чаго хочаш, то, спрабуючы асвоіць абсалютна ўсё, што табе даюць, можна, груба кажучы, з’ехаць з глузду.

Сэнс у тым, што з-за ўсяго гэтага якасць медыцыны вельмі моцна знізіцца. Я не кажу, што ў медыцынскія ВНУ ідуць поўныя дурні ці нешта падобнае. Але адзнакі ўсё ж паказваюць тваю здольнасць успрымаць матэрыял і тваё жаданне вучыцца. Ад гэтага ў многім залежыць, якім спецыялістам ты станеш. Гэта сур’ёзная гуманітарная катастрофа. Я не збіраюся нікога крытыкаваць. Гэта бяда нашай нацыі, улічваючы, што падобнае адбываецца не толькі ў медыцынскіх, але, што найбольш страшна, і ў педагагічных універсітэтах.

Настаўнікі знаходзяцца на тым перадавым краі, дзе людзям перадаюць веды. Мы часта бачым, што далёка не ўсе настаўнікі прыходзяць на працу менавіта дзеля таго, каб вучыць дзяцей. Многія проста адпрацоўваюць працоўны час, атрымліваюць заробак і спакойна ідуць дадому. Вельмі мала засталося настаўнікаў, якія сапраўды даюць веды. Тое ж самае адбываецца з інжынерамі і прадстаўнікамі іншых прафесій.

Важна не проста засвоіць тое, што табе даюць, але і ўмець імправізаваць на падставе атрыманых ведаў. Медыцына недасканалая, яна павінна развівацца. Наперадзе яшчэ шмат адкрыццяў, якія неабходна зрабіць. Гэта датычыць здольнасцяў арганізма да рэгенерацыі, аднаўлення, самалячэння і шмат чаго іншага. Усё гэта трэба даследаваць і адкрываць. А калі ў чалавека няма фантазіі, то куды ён зможа рухацца?

— Пры гэтым у Беларусі захоўваецца каласальная нястача медыцынскіх работнікаў. Куды падзеліся беларускія медыкі і чаму ніхто не хоча ісці працаваць у дзяржаўную сістэму аховы здароўя?

— Асноўны фактар у тым, што мы жывём у эканамічным свеце, дзе ўсім кіруюць грошы. Працаваць па 180–200 гадзін на месяц і ў выніку атрымліваць заробак, на які можна толькі дажыць да наступнай зарплаты, зусім не смешна. Сапраўды не смешна.

Вельмі многія спецыялісты майго пакалення, а таксама людзі крыху старэйшыя або маладзейшыя, якія нешта сабою ўяўлялі, шукалі шлях на Захад і знайшлі яго. Многія з’ехалі, і тут яны вельмі добра запатрабаваныя. Апошні мой аднакурснік, які заставаўся ў Беларусі, з’ехаў два гады таму. Уся наша група ўжо даўно за мяжой. Ён быў загадчыкам аддзялення, не буду ўдакладняць якога, і меў вельмі сур’ёзны аперацыйны досвед. Мы ўсе пыталіся ў яго: «Чаму ты не з’язджаеш?» Ён адказваў: «Ёсць што страчваць. Я тут загадчык» і гэтак далей.

Калі ён усё ж з’ехаў у Германію, то зразумеў, што там зусім іншы ўзровень заробку. За тое, што ён умее рабіць, ён атрымлівае, падкрэслю, у дзесяць разоў больш, чым атрымліваў у Беларусі. У дзесяць разоў. Гэта вельмі сур’ёзны паказчык. Пачнём з гэтага.

Шмат хто быў бы гатовы працягваць працаваць у Беларусі. Але ёсць яшчэ пытанні арганізацыі аховы здароўя і стаўлення пацыентаў да лекара. Я разумею, што ў вачах некаторых пацыентаў менавіта лекары вінаватыя ва ўсіх іх хваробах. Але, выбачайце, калі чалавек з’ядае па тры-чатыры кілаграмы ежы, нічога не робіць цягам дня, курыць пачак цыгарэт, а потым прыходзіць да лекара і патрабуе, каб яму вярнулі здароўе, гэта несур’ёзна і зусім не смешна. Санітарна-асветніцкая праца ў Беларусі на нулі. Можна сказаць, што яе ўвогуле няма. Арганізацыя аховы здароўя проста смешная, зусім смешная па еўрапейскіх мерках. Калі лекар у Беларусі прыходзіць на працу, ён адразу аказваецца пад пагрозай крымінальнага артыкула. Ён толькі прыйшоў на працу, а ўжо фактычна пад артыкулам. Гэта не сакрэт, усе лекары гэта ведаюць.

Потым яшчэ прыходзяць пацыенты, якія лічаць, што яны заўсёды маюць рацыю, і пачынаюць абражаць лекара. Вядома, так сябе паводзяць не ўсе. Але некаторыя абражаюць цябе проста з парога, часам нават лезуць з кулакамі. Ты вымушаны са ўсім гэтым разбірацца замест таго, каб займацца сваёй непасрэднай лячэбнай дзейнасцю. Асабіста мяне гэта не прываблівае, як і многіх іншых людзей.

Плюс да ўсяго, лекары ўсё ж не самыя дурныя людзі на зямлі. У іх ёсць пэўны ўзровень адукацыі і мыслення. Яны разумеюць, што адбываецца вакол, ведаюць сабе цану і спрабуюць знайсці нешта прымальнае для свайго жыцця. Таму асноўная маса лекараў проста з’ехала. Тыя, хто застаўся, працягваюць працаваць. Хтосьці проста дапрацоўвае да пенсіі. Некаторых людзей выціснулі з прафесіі. Вы ж разумееце, што, апроч недахопу персаналу, у Беларусі адбываюцца яшчэ і рэпрэсіі.

Я не буду падрабязна ў гэта пагружацца. Гэтыя людзі засталіся без працы. Яны ўжо не могуць працаваць лекарамі ў Беларусі. Натуральна, яны выязджаюць за мяжу, пацвярджаюць свае дыпломы і пачынаюць працаваць там. У Беларусі ім не дазваляюць працаваць толькі таму, што яны неляяльныя да рэжыму Лукашэнкі.

Вы ж разумееце, што чалавек, які цяпер незаконна кіруе Беларуссю, дамагаецца таго, каб краіна была цалкам развалена. Каб у людзей, якія потым прыйдуць збіраць гэтую дзяржаву, практычна не засталося ніякіх шанцаў.

Гэтага не разумеюць многія з тых, хто застаўся ў Беларусі. Не разумеюць гэтага людзі, якія працуюць на заводах, не разумеюць і нашы пацыенты. Яны не ўсведамляюць, што хутка іх проста няма каму будзе лячыць. Дзяржава дамагаецца таго, каб ва ўсіх людзей унутры краіны станавілася ўсё меней магчымасцяў для нармальнага жыцця.

— Што масавы недабор у медыцынскія ВНУ і востры недахоп кадраў кажуць пра якасць беларускай медыцыны пры рэжыме Лукашэнкі?

— Вашае пытанне практычна не пакідае прасторы для фантазіі. Таму скажу проста: медыцына ў Беларусі памірае. Вы самі падвялі мяне да гэтага адказу. Калі казаць пра агульную тэндэнцыю, то толькі па ўзроўні людзей, якія паступаюць у ВНУ, нельга судзіць пра якасць медыцыны. Магчыма, сярод паступіўшых знойдзецца шмат тых, хто сапраўды захоча вучыцца, у выніку атрымае веды, набудзе мэту ў жыцці менавіта ў медыцынскім універсітэце і стане нядрэнным лекарам. Прадказваць гэта вельмі складана.

Але сама арганізацыя аховы здароўя, тое, як яна цяпер працуе, як адбываецца запіс да лекара, першасны прыём і ўзаемадзеянне паміж усімі структурамі, гаспітальным і дагаспітальнымі звёнамі, выклікае толькі смутак.

Гэта сапраўды сумна. Такая сістэма вядзе ў нікуды. Гэта тупік. Вы ж разумееце, што існуюць спецыяльныя медыцынскія ўстановы і так званыя лечкамісіі, якія абслугоўваюць дэпутатаў і іншых прыбліжаных прыкарытнікаў да ўлады. Самога Лукашэнку таксама лечаць асобныя лекары.

Але праблема ў тым, што ў гэтыя структуры нярэдка трапляюць блатныя людзі, а не спецыялісты. Таму тыя ж чыноўнікі, генералітэт і высокапастаўленыя сілавікі не хочуць лячыцца ў гэтых установах і шукаюць іншых лекараў. Дарэчы, у мяне былі пацыенты, якія не лячыліся ў лечкамісіі. Яны знайшлі мяне і іншых лекараў, каб атрымаць якасную дапамогу.

Нават на ўзроўні арганізацыі медыцынскай дапамогі для вышэйшых чыноў у іх адбыўся правал. На добра аплачваныя пасады яны спрабуюць паставіць мамчыных сыночкаў і людзей, якія нічога сабою не ўяўляюць, толькі таму, што гэта чыйсьці сын.

Усё гэта вядзе ў нікуды. Рэформа ў краіне павінна датычыць не толькі медыцыны. Трэба рэфармаваць усё.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com