Алег Cянцоў - маці: Ты павер, у мяне хопіць сіл

Украінскі палітвязень загадзя не папярэджваў родных пра намер аб'явіць бестэрміновую галадоўку.

Пра гэта ў інтэрв'ю «Новай газеце» маці Алега Сянцова Людміла.

- Людміла Георгіеўна, ваша сям'я заўсёды жыла ў Крыме?

- Не-не, мы ж карэнныя ўральцы. Жылі з мужам і дачкой у рабочым пасёлку Пышма ў Свярдлоўскай вобласці, я працавала выхавацелькай у дзіцячым садку, потым дачка захварэла, лекары сказалі, што трэба клімат мяняць тэрмінова. Вось і пераехалі ў Крым, сюды, у сяло Скалістае непадалёк ад Сімферопаля. Карэнны крымчанін у нашай сям'і атрымліваецца Алег, ён нарадзіўся ў Бахчысараі. Гэта потым, ужо пасля школы, ён пераехаў у Сімферопаль.

- І апошнія гады жыў там з дзецьмі?

- Ну так, ён з дзецьмі здымаў у Сімферопалі кватэру, яны жылі ўтрох: Алег, Алінка і Улад. Але ўсё канікулы дзеці, вядома, тут праводзілі, яны страшна любяць Крым і наш дом. У нас вялікі сад, гародніну мы не саджаем, затое поўна дрэў садовых, маліна, парэчка, ружы квітнеюць, сіняя стаціца мая любімая - гэта наш крымскі сухастой.

- І цяпер дзеці з вамі жывуць?

- Так, з той страшнай ночы 9 траўня 2014-га, калі Алега арыштавалі. Уладзік тады быў у мяне на святах, а Аліну прывёз у дзве гадзіны ночы яе другі дзядуля ў амаль шалёным стане, так яна плакала. Праз некалькі дзён быў паўторны ператрус у іх у кватэры, я з дзецьмі там была, Алега прывялі ў кайданках, яны, вядома, нічога зразумець не маглі, Аліна ўвесь час казала: «Бабуля, ды што такое, чаму такое адбываецца, тата ў кайданках...»

Улад - ён у нас хлопчык асаблівы, жыве ў сваім свеце - маўчаў, вочы толькі яшчэ большыя сталі. Калі Алега ўжо адводзілі, некалькі хвілін нам далі, і ён сказаў мне: «Мама, толькі трымайся!»

- І вы з тых часоў трымаецеся?

- Вядома. На першым часе, вось у самыя першыя дні пасля яго арышту, цяжкавата было, асабліва па вуліцы прайсці - хто шэпчацца за спінай, хто пальцам тыкае, страшна ўспамінаць. І мне стала здавацца, што вакол мяне поўная цішыня, вакуум. Але праз некалькі дзён тэлефануе сяброўка дачкі: «Цётка Люсічка, вы толькі скажыце, калі нешта трэба, калі не хочаце на вуліцу выходзіць, я вам усё прынясу».

- А вы?

- А я сказала, што як хадзіла па вёсцы, так і буду хадзіць, як усміхалася ўсім і віталася, так і буду. Ну а яшчэ праз дзень-другі да мяне ў кухню набілася поўна народа, прыйшлі людзі падтрымаць нас. І стала неяк лягчэй.

- А як дзеці?

- Дзеці былі ў вельмі цяжкім стане, асабліва Уладзік. Мы з ім у адным пакоі жывём, ложкі побач стаяць, дык вось ён першы час спаў, паклаўшы мне руку на галаву, баяўся, што і я магу знікнуць, як тата знік. Дзеці наогул баяліся мяне на імгненне адпусціць, так ім было страшна. Цяпер, вядома, лягчэй. Уладзік са мной цяпер, шмат малюе, выразае, вось у яго заданне - мы займаемся ўвесь час з ім патроху - аповед О'Генры прачытаць, а Аліна ў лагеры, яна вельмі шмат чытае, наогул вельмі сур'ёзная дзяўчынка расце, для мяне яна заўсёды - зайчык сонечны...

- Вы бачыліся з Алегам пасля арышту?

- Так, адзін раз ездзіла да яго на спатканне ў СІЗА ў Растоў-на-Доне. Я трымалася, гаварыла толькі пра дзяцей, разумеючы, што гэта для яго - самае важнае, мы нават смяяліся і жартавалі, калі я пра іх расказвала. Увогуле, як быццам я проста прыйшла сына наведаць кудысьці... Калі яго адводзілі, Алег сказаў: «Мама, дзякуй, што ты ўсё разумееш і падтрымліваеш». А вось калі я выйшла з СІЗА, дала сабе волю, загаласіла. А каля яго - навошта, яму ў любым выпадку цяжэй, чым мне.

- А потым вы з ім шмат размаўлялі?

- Калі ён у Якуцку сядзеў, мы часта размаўлялі па тэлефоне, і падоўгу. І я кожны раз: «Алег, родны, я вельмі хачу цябе ўбачыць». А ён у адказ: «Мама, гэта не будзе лёгка ні табе, ні мне. Давай патрываем, усё роўна гэта скончыцца». І ён меў рацыю. Ашчаджаў сілы і ашчаджаў мяне.

- Гэта ён з дзяцінства такі быў?

- Ён з дзяцінства і заўсёды, усё жыццё, быў вельмі сумленным і ўпартым. І яшчэ было ў ім такая якасць, не ведаю, як назваць - ён ніколі нікога не зневажаў. Вучыўся ён добра, пра кіно з дзяцінства не думаў. Збіраўся стаць эканамістам.

- Прама з дзяцінства?

- Так, класа з шостага. Казаў, немагчыма жыць у такой краіне, я стану эканамістам і нешта тады змагу памяняць. І гэта накшталт так смешна гучала ад хлопчыка-падлетка.

А потым аказалася вельмі сур'ёзна, і калі пачаўся Майдан, ён, вядома, не мог застацца ў баку, ён верыў, што цяпер перамены стануць магчымыя.

- Як вы даведаліся пра галадоўку?

- Мы размаўлялі за некалькі дзён да яе пачатку. Голас у яго быў упэўнены і спакойны. А потым раптам у канцы ён кажа: «Матуля, засталося 15 секунд. Я цябе абдымаю, і, каб са мной тут ні здарылася, калі ласка, не хвалюйся». Я насцярожылася, таму што ён так ніколі не казаў, а потым даведалася ўжо ад адваката, што Алег абвясціў бестэрміновую галадоўку. Я напісала яму, што мы прымаем яго рашэнне, хоць гэта і вельмі цяжка, але мы яго падтрымліваем. «Толькі разлічвай свае сілы, сынок», - напісала я.

- Дзеці ведаюць аб рашэнні Алега?

- Аліна ведае. Мы шмат з ёй пра гэта гутарылі, і неяк раз я кажу: «Калі б ён дазволіў, я б паехала пераканаць яго, бо цяжка неймаверна ўсё гэта перажываць і яму, і нам». А Аліна мне ў адказ: «Бабуля, ты ж ведаеш тату, ты яго не пераканаеш, толькі сама зляжаш. Трэба чакаць».

У апошнім лісце сын мне напісаў: «Мам, ну калі ласка, не бойся, ты павер, у мяне хопіць сіл, я не хачу, каб са мной нешта здарылася».

Вось за гэта я і трымаюся.