30 траўня 2020, Субота, 9:05
Сім сім, Хартыя 97!
Рубрыкі

За тых, хто на перадавой!

20
За тых, хто на перадавой!
Фота: Reuters

«Хартыя-97» віншуе беларускіх медсясцёр і санітарак з іх святам.

Ва ўмовах эпідэміі і штодзённых паведамленняў пра новыя заражэнні і смерці ты можаш не памятаць пра многія даты, але абавязкова звернеш увагу ў календары на Міжнародны дзень медыцынскай сястры. Гэта сёння, 12 траўня. Дата абраная ў гонар дня нараджэння гераічнай ангельскай медсястры Флорэнс Найтынгейл, якая ратавала людзей падчас Крымскай вайны яшчэ ў 19 стагоддзі.

У нас сёння свая вайна і свае гераічныя медработнікі. Тысячы лекараў, медсясцёр, фельчараў і санітарак ставяць сваё жыццё пад небяспеку, ратуючы і дапамагаючы нам, нашым бацькам, сябрам і калегам.

Здаецца, што медсёстры і санітаркі заўсёды на другім плане і трымаюцца ў цені. Але гэта зманлівае ўражанне. Больш за ўсё часу з хворымі праводзяць менавіта яны – робяць ін'екцыі, даюць таблеткі, мераюць тэмпературу, правяраюць самаадчуванне, мыюць, змяняюць бялізну, выносяць судны...

Падчас эпідэміі медсёстры і санітаркі апынуліся на перадавой і паміраць сталі таксама аднымі з першых.

Мы не ведаем дакладнага ліку заражаных і памерлых у Беларусі медработнікаў, але можна сцвярджаць, што іх сёння тысячы. Міністэрства аховы здароўя назвала лік 419 яшчэ 17 красавіка і з таго часу баязліва маўчыць. Колькасць жа заражаных каранавірусам у Беларусі расце ў геаметрычнай прагрэсіі і, верагодна, сёння складае ўжо сотні тысячаў чалавек.

Мы не ведаем усіх імёнаў памерлых, таму што і гэта ўлады хаваюць, запалохваюць сваякоў і калегаў загінулых. Але некаторыя імёны і гісторыі беларускіх медсясцёр сталі вядомыя, і я хачу іх успомніць.

Святлане Кісялёвай было ўсяго 47 гадоў, яна працавала медсястрой Віцебскай гарадской клінічнай лякарні № 1. Шпіталь быў з сярэдзіны сакавіка перапрафіліраваны для прыёму пацыентаў з вострай рэспіраторнай віруснай інфекцыяй. У той час лекарам не выдавалі сродкаў абароны. Толькі 15 грамаў спірту на дзень для дэзынфекцыі рук. Памерла 3 красавіка.

Наталлі Шматко было 56 гадоў, яна 38 гадоў працавала медсястрой Менскай хуткай медыцынскай дапамогі. Пасля апошняга дзяжурства 10 красавіка ў яе пачаўся кашаль, паднялася тэмпература, быў знойдзены каранавірус. Жанчына памерла 20 красавіка і была пахаваная ў закрытым труне.

41-гадовая Надзея Фаміна працавала медсястрой Віцебскай абласной клінічнай лякарні. Заразілася каранавірусам на працы, памерла 16 красавіка.

45-гадовая Галіна Навічкова, медсястра хуткай дапамогі, стала першым медработнікам, памерлым ад каранавірусу ў Буда-Кашалёве. Калегі мяркуюць, што інфекцыю яна падчапіла ў лякарні. Жанчыны не стала 20 красавіка.

Аксана Радкевіч, 45 гадоў, медсястра з Докшыцаў, працавала ў адным з эпіцэнтраў каранавірусу ў Беларусі. У сямітысячных Докшыцах уся лякарня была перапрафіліраваная пад прыём пацыентаў з пнеўманіяй і каранавірусам. Памерла 21 красавіка.

Звярніце ўвагу, што большасць медсясцёр, імёны якіх вядомыя, памерлі пасля 17 красавіка – калі Міністэрства аховы здароўя давала апошнюю статыстыку пра заражаных медработнікаў.

Колькі імёнаў мы не ведаем? Колькіх пахавалі ў закрытых трунах ці спалілі ў крэматорыях?

Хаваючы статыстыку, улады паралельна прадаўжаюць ствараць усе ўмовы для таго, каб лік смерцяў рос: грошы знаходзяцца на парады, палацы, рэзідэнцыі, майбахі і самалёты, але не на людзей і лякарні. Вось што медыкі расказваюць пра сваю працу ва ўмовах эпідэміі:

«Камбінезоны выдалі 56 памеру, а мне патрэбны на 7-8 парадкаў меншы. Рэспіратараў немагчыма дамагчыся. Нібыта яны і ёсць, наколькі мы абазнаныя, але не выдаюць. Акуляры набываем самі. Будаўнічыя. Бахілы таксама. А нарукаўнікі мне, да прыкладу, пашыла маці», – расказвае медсястра Лунінецкай райлякарні.

«У шпіталі кожны дзень паміраюць людзі ад каранавірусу – у сярэднім 15–17 чалавек. Медыкі працуюць на знос, медсёстры плачуць у начны час. Чула размову, што калі ў найбліжэйшы час сітуацыя захавае тэндэнцыю да павелічэння хворых, то хворых з каронай пачнуць сартаваць на тых, хто маладзейшы і каго можна выратаваць, і на тых, хто асуджаны. Апаратаў ШВЛ на ўсіх не хопіць», – піша лекар са Светлагорска.

«Учора злёг з каранавірусам мой лекар, тры медсястры і адна санітарка. Медсёстрам далі сёння разліковыя – сядзяць, плачуць, яны суткамі на працы, у скафандрах бегаюць, робяць нам уколы, ставяць кропельніцы, а ім ні капейкі не заплацілі», – сведчыць пацыент Нясвіжскай цэнтральнай раённай лякарні.

«Я працую медыцынскай сястрой у Менскім абласным супрацьтуберкулёзным дыспансеры. У нас вельмі шмат кавідных пацыентаў, якія ляжаць побач з “чыстымі” пацыентамі. У суботу была шпіталізаваная санітарка з майго аддзялення ў Салігорскую ЦРБ. З пятніцы ў яе трымалася тэмпература пад 40°. Сёння ў 12:30 санітарка памерла. Мазкі на СOVID-19 былі ўзятыя ў суботу пры паступленні, вынікаў няма (ды і наўрад ці паставяць у выснове, нават калі станоўчы вынік). Ёй было 45 гадоў. Гэта проста жахліва.

Я вельмі хачу, каб людзі ведалі і разумелі, што адбываецца на самай справе і як чалавек можа згарэць за пару дзён праз бязладнасць кіраўніцтва дзяржавы. Усе ж цэняць толькі лекараў, а пра сярэдні і малодшы медперсанал ніхто не задумваецца», – з ліста беларускай медсястры, якая працуе з заражанымі каранавірусам пацыентамі.

Мы памятаем, і абавязкова даведаемся імёны ўсіх, хто ахвяраваў сваім жыццём у імя выратавання жыццяў іншых. І «спісы памяці» будуць поўнымі, ні адно імя не будзе забытае.

Пакуль жа мне хочацца папрасіць вас берагчыся, дарагія медсёстры, санітаркі, лекары і фельчары. Дзякуй вам за ўсё, што вы для нас робіце. Сілаў вам і здароўя.

А нашы чытачы могуць сёння падняць баявыя пяцьдзясят грамаў за тых, хто на перадавой.

Наталля Радзіна, галоўная рэдактарка Charter97.org