Псіхолагі раскрылі сакрэт мастацтва

Чаму музыка і карціны выклікаюць пачуццё ўзвышанага.

Навукоўцы высветлілі, што менавіта стварае адчуванне прыгажосці і ўзвышанасці і як на гэта ўплываюць музыка і выявы. Высветлілася, што мінорныя музычныя танальнасці выклікаюць пачуццё ўзвышанага, а мажорныя — адчуванне прыгажосці. Праца апублікавана ў часопісе Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts.

Прыгажосць і ўзвышанае — два розныя эстэтычныя перажыванні, якія філосафы адрознівалі яшчэ стагоддзі таму: прыгажосць звязана з гармоніяй і прыемнасцю, а ўзвышанае — з пачуццём маштабу, трапяту і нават лёгкага страху перад грандыёзным. Сучасная псіхалогія спрабуе зразумець, як галаўны мозг нараджае гэтыя пачуцці і якія сігналы — гук, колер, форма — за іх адказваюць. Гэта важна і для мастацтва, і для кіно, дызайну і рэкламы.

Навукоўцы Універсітэцкага каледжа Лондана паказвалі 39 студэнтам фатаграфіі, урыўкі класічнай фартэпіяннай музыкі і іх спалучанні, прося ацаніць, наколькі гэта прыгожа і наколькі ўзвышана. Музыку бралі з барочнай, рамантычнай і мадэрнісцкай эпох.

Галоўным «пераключальнікам» рэакцыі аказалася менавіта танальнасць, а не тэмп: мінор схіляў да ўзвышанага, мажор — да прыгажосці, а вось атанальная музыка набірала мала балаў і па той, і па другой шкале. Але найцікавейшае выявілася пры спалучэнні музыкі і выяў: візуальная інфармацыя рашуча «перабівала» слыхавую. Фатаграфіі ўплывалі на эстэтычную ацэнку ў два-тры разы мацней, чым музыка, што гучала пры гэтым.

Акрамя таго, навукоўцы паказалі, што прыгажосць і ўзвышанае — гэта два незалежныя псіхалагічныя механізмы: галаўны мозг ацэньвае іх асобна, нават калі пачуцці дзейнічаюць адначасова. Гэта ўдакладняе ўяўленні пра тое, як уладкана эстэтычнае ўспрыманне, і тлумачыць, напрыклад, чаму ў кіно карцінка часта аказваецца важнейшая за саўндтрэк. Праўда, выбарка была невялікая і складалася са студэнтаў, таму высновы варта праверыць на больш шырокай аўдыторыі.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com