Пасля пачатку вайны з Расіі вывелі больш за $400 млрд
- 11.11.2026, 21:52
Пік адтоку прыйшоўся на 2022 год.
З пачатку вайны ва Украіне з Расіі вывелі $406 млрд прыватнага капіталу. Такую ацэнку прыводзіць у даследаванні дырэктар Стакгольмскага інстытута пераходнай эканомікі (SITE) Торб'ёрн Бекер. Пік адтоку прыйшоўся на 2022 год, калі з Расіі сышло $219 млрд — рэкордная сума за ўсю гісторыю назіранняў. Пасля ўварвання расіяне і замежнікі пачалі выводзіць сродкі за мяжу, а заходнія кампаніі — тэрмінова пакідаць расійскі рынак. Санкцыі і валютныя абмежаванні не спынілі гэты працэс. З 2023 года з Расіі працягвалі сыходзіць каля $10 млрд за квартал праз партфельныя, крэдытныя і іншыя фінансавыя аперацыі, вынікае з даследавання, перадае The Moscow Times.
З сярэдзіны 2008 года па 2026 год назапашаны чысты адток прыватнага капіталу з Расіі дасягнуў $1,3 трлн. У папярэднім даследаванні 2019 года адток з Расіі за дзесяцігоддзе пасля сусветнага фінансавага крызісу ацэньваўся ў $700 млрд. З тых часоў сума амаль падвоілася, а адток не спыняецца. Напрыклад, у другім квартале 2026 года Цэнтрабанк зафіксаваў рэкордныя $12,2 млрд па артыкуле «чыстыя памылкі і ўпушчэнні» плацёжнага балансу. За гэтым паказчыкам могуць хавацца аперацыі з вывадам капіталу. Грошы з Расіі тады актыўна выводзілі найбагатэйшыя бізнесмены, у тым ліку блізкія да Уладзіміра Пуціна, распавядалі ў ліпені крыніцы Bloomberg.
Дзе знаходзіцца большая частка выведзеных з Расіі сродкаў, застаецца загадкай. Розніца паміж агульным адтокам капіталу і расійскімі актывамі ў міжнароднай статыстыцы складае каля $1 трлн. Частка грошай можа знаходзіцца ў краінах і ланцужках афшораў, якія не раскрываюць фінансавую інфармацыю. Адсачыць рух расійскіх грошай стала яшчэ цяжэй, бо з 2022 года Цэнтрабанк перастаў раскрываць геаграфію замежных інвестыцый, адзначае Бекер.
Расійскія грошы таксама пачалі сыходзіць з заходніх банкаў на фоне ўвядзення санкцый. У заходніх банках, якія адчытваюцца перад Банкам міжнародных разлікаў, аб’ём расійскіх сродкаў без уліку Бельгіі скараціўся са $116 млрд да $71 млрд. У ЗША рэшткі на банкаўскіх рахунках скараціліся з $44 млрд да $7 млрд, гаворыцца ў дакладзе Бекера.
Расійскія капіталы не зніклі з Еўропы, падкрэслівае эксперт. Значныя сумы па-ранейшаму ўкладзены ў кампаніі і каштоўныя паперы, піша Бекер. Адным з галоўных напрамкаў застаецца Кіпр, дзе аб’ём прамых расійскіх інвестыцый у 2024 годзе складаў $89 млрд. На думку аўтара даследавання, за часткай замежных актываў могуць стаяць кампаніі і прыватныя асобы, звязаныя з Крэмлём. Нават калі Уладзімір Пуцін і яго бліжэйшае атачэнне не значацца ў рэестрах уласнікаў, яны могуць накіроўваць іх на фінансаванне вайны і гібрыдных аперацый, лічыць Бекер.