Лукашэнка ў ролі Кашпіроўскага
- Аляксандр Класкоўскі
- 18.11.2026, 12:00
Цяпер у генерала Мураўейкі каровы будуць хадзіць строем?
Яго кар’ера за апошнія паўтара месяца зрабіла два ашаламляльныя зыгзагі. У канцы верасня гэты кадравы вайсковец раптам быў перамешчаны з пасады начальніка Генштаба на пасаду намесніка кіраўніка адміністрацыі Лукашэнкі. Не паспеў абжыцца ў гэтым амплуа — як вось цяпер накіраваны цягнуць хранічна адсталы рэгіён.
Ліхога рубаку кінулі на сяло
Вераснёўскае прызначэнне Павла Мураўейкі у сваю адміністрацыю кіраўнік патлумачыў так:
«Мне як прэзідэнту і галоўнакамандуючаму Узброенымі Сіламі вельмі важна мець некалькі, калі хочаце, альтэрнатыўных пунктаў гледжання на сітуацыю ў нашых сілавых падраздзяленнях».
Эксперты тады выказалі веер глыбакамысных версій: ад здагадкі, што Аляксандр Лукашэнка не цалкам давярае міністру абароны Віктару Хрэніну, да гіпотэзы, што гэта Масква прасунула свайго пратэжэ, рыхтуючы агрэсію супраць НАТА.
Цяпер усе гэтыя версіі павісаюць у паветры. Ці то кіраўніку расхацелася мець альтэрнатыўныя пункты гледжання на тое, што адбываецца ў сілавых структурах, ці то проста Мураўейка падвярнуўся пад руку, калі паўстала пытанне аб прызначэнні на непапулярную пасаду. Для звесткі: Аляксандр Рагожнік сышоў з пасады кіраўніка Віцебшчыны мінулым месяцам, як было патлумачана, у сувязі з хваробай.
Лукашэнка шмат разоў распякаў кіраўніцтва гэтай вобласці за нізкія паказчыкі. На нарадзе ў кастрычніку мінулага года прагучала, што сітуацыя ў ёй «сумная», «горшая, чым дзе-небудзь». У лютым гэтага года кіраўнік выказаўся пра рэгіён так: «На плячах цягаць мы іх не будзем. Хочаце жыць і працаваць — пачынайце ўпірацца».
Чаму Віцебшчына не блішчыць? Часткова гэта тлумачыцца больш суровым кліматам, асабліва вострымі дэмаграфічнымі праблемамі. Што яшчэ? Можа, рэгіёну не шанцавала на кіраўнікоў? Але дазвольце: хто іх ставіў і мяняў? Выходзіць, правадыр рэжыму хранічна прамахваўся з назначэнцамі?
Сам Лукашэнка перакананы, што «ў Віцебскай вобласці бяда — дысцыпліна. Трэба ўводзіць армейскую дысцыпліну ў плане выканання тэхналагічных рэгламентаў».
Менавіта гэтым кіраўнік сёння патлумачыў, чаму яго выбар выпаў на генерала Мураўейку, які тры гады таму праславіўся пагрозай у адрас Літвы прарубіць «сілай зброі» нейкі «жыццёва важны» калідор (верагодна, Сувалкскі).
Пры гэтым Лукашэнка падкрэсліў:
«Вядома, галоўным у вашай працы будзе сельская гаспадарка».
Як бачым, сувязь арміі і сяла мацнее. Галоўнакамандуючы адпраўляе нядбайных аграрыяў на зборы «да Хрэніна», а вайскоўцаў, уключаючы генералаў, кідае ў бітвы за ўраджаі, надоі і прывагі.
Лукашэнка ў ролі Кашпіроўскага
Чаму Мураўейку так паспешліва прыбралі з адміністрацыі, Лукашэнка аддае перавагу не тлумачыць. Затое доўга пераконваў наваспечанага кіраўніка вобласці (ды і самога сябе, верагодна), што сённяшняе кадравае рашэнне — з усіх гледзішчаў удалое.
«Чаму з усіх кандыдатур я вам прапаную гэтую працу: вы — чалавек сістэмны, з вайсковым характарам, прывыклы ставіць задачы і патрабаваць выканання», — адзначыў кіраўнік.
Потым глыбакамысна дадаў: «Ведаеце, у Генштабе дрэнных не бывае, там людзі мазгавітыя». Тут аўтару гэтых радкоў успомнілася крылатая фраза з «Прыгодаў бравога салдата Швейка»: «Усё ішло добра, пакуль у справу не ўмяшаўся Генеральны штаб».
Нарэшце, Лукашэнка ўспомніў пра нядаўнія мерапрыемствы, на якіх абмяркоўвалася і сітуацыя ў Віцебскай вобласці: «Назіраў за вамі, калі вы ў зале знаходзіліся, і адчуваў, што вы пранікліся адпаведным пачуццём гэтай адказнасці. Ведаю, што пэўны нават не тое што інтарэс — азарт выклікае ў вас вось гэтая будучая праца».
Усё гэта вельмі нагадвала сеанс сугестыі. Можна меркаваць, што спадар Мураўейка проста аслупянеў ад новага галавакружнага віража кар’еры, і правадыр рэжыму на манер Кашпіроўскага (хто старэйшы, памятае) ўнушаў падначаленаму, што той гатовы да нечаканай місіі, «пранікся» і нават ахоплены азартам.
Чаму кіраўніку падабаюцца тыя, хто ўмее шчоўкаць абцасамі
Сённяшняе прызначэнне можна было б спісаць на самадурства аўтакрата, якому ніхто не адважваецца запярэчыць. Але, падаецца, што, кажучы радком з «Гамлета», у гэтым вар’яцтве ёсць свая сістэма.
У лексіконе Лукашэнкі, напэўна, самае запатрабаванае слова — дысцыпліна. Ён перакананы, што практычна ўсе эканамічныя бяды — ад яе недахопу.
Узорам дысцыпліны ў ягоным уяўленні з’яўляюцца сілавыя структуры. Вось чаму кіраўнік так часта кідае людзей, якія многа гадоў насілі пагоны, на адказныя грамадзянскія пасады.
Варта нагадаць, што кіраўнікамі яго адміністрацыі былі генералы Віктар Шэйман, Генадзь Нявыглас, Ігар Сяргеенка. Дый Уладзімір Макей, які ў 2008–2012 гадах узначальваў гэтую структуру, пры ўсім сваім грамадзянскім іміджы быў палкоўнікам запасу.
Далей, палкоўнік Сяргей Кавальчук, выпускнік артылерыйскага вучылішча і былы супрацоўнік Службы бяспекі прэзідэнта, з 2018 года займае пасаду міністра спорту. Генерал-лейтэнант міліцыі, экс-міністр унутраных спраў Юрый Караеў пастаўлены на чале Гродзенскай вобласці.
Быў прэм’ерам, а цяпер кіруе Нацбанкам Раман Галоўчанка. Ён хоць і не кадравы вайсковец, але доўгі час працаваў у ВПК.
Прыклады можна працягваць. У мясцовай вертыкалі таксама нямала выхадцаў з МУС, КДБ, іншых сілавых структур.
Такі падыход Лукашэнкі да кадраў вынікае са спецыфікі жорсткага аўтарытарнага рэжыму, правадыр якога цэніць перадусім бясспрэчнае падпарадкаванне. Дык што ў ласцы тыя, хто ўмее шчоўкаць абцасамі і глядзець начальству ў рот.
Праўда, у выпадку з Мураўейкам гаворка хутчэй пра расстрэльную пасаду. Сёння ён паабяцаў уключыць на Віцебшчыне «вайсковы менеджмент». Ці дапаможа?
Сучасная эканоміка занадта складаная, каб вырашаць яе праблемы ўвядзеннем казарменных парадкаў. Але Лукашэнка вызнае веру ва ўсесільнасць адміністрацыйна-камандных метадаў. Чым у многім і тлумачыцца характар яго кадравай палітыкі — з апорай на выхадцаў з сілавога блока.
Цяпер у генерала Мураўейкі каровы будуць хадзіць строем?
Аляксандр Класкоўскі, «Позірк»