Апладысменты Каралю

Карл падчас візіту звяртаўся і да Трампа, і да амерыканскага істэблішменту.

У чэрвені 1939 года першы каралеўскі візіт у ЗША здзейсніў дзед цяперашняга манарха Георг VI. Тады яшчэ не было вядома, што праз некалькі тыдняў разразіцца Другая сусветная вайна, але пасля таго, як нямецкія войскі ўвайшлі ў Прагу ў сакавіку 1939-га, было ясна, што яна набліжаецца. Такія брытанскія «мюнхенцы», як лорды Лотыян і Галіфакс (неўзабаве паслядоўна былыя пасламі ў ЗША і актыўна ўдзельнічалі ў перамовах па лэнд-лізе), актыўна лабіравалі праект брытанска-амерыканскага саюза. Але ў ЗША да Пэрл-Харбара былі моцныя ізаляцыяністы, што выступалі супраць уцягвання ў любыя ваенныя дзеянні.

Георг у гэтых умовах мусіў як выбудаваць адносіны з прэзідэнтам Франклінам Рузвэльтам, так і абаяць амерыканскае грамадства — яно жыва цікавілася жыццём каранаваных асоб і арыстакратаў, якіх няма ў саміх ЗША. «Узгадаўшы Закон аб нейтралітэце, прэзідэнт уселіў у нас надзею, што можна нешта зрабіць, каб палегчыць ЗША аказанне нам дапамогі», — пісаў з асцярожным аптымізмам Георг VI.

Візіт маці Караля III, Лізаветы II, у ЗША ў кастрычніку 1957 года прайшоў у іншай абстаноўцы. ЗША і Вялікабрытанія былі афіцыйнымі ваеннымі саюзнікамі ў межах НАТА, але ў 1956-м прэзідэнт Дуайт Эйзэнхаўэр адмовіўся падтрымаць англа-французскую аперацыю ў Егіпце, што спрыяла яе зрыву. Адносіны паміж ЗША і Вялікабрытаніяй ускладніліся. У гэтых умовах новы прэм’ер Гаральд Макмілан, які змяніў пасля Суэца Энтані Ідэна, прапанаваў Эйзэнхаўэру арганізаваць візіт маладой каралевы ў ЗША. Пры гэтым саму каралеву паставілі ў вядомасць пра гэтыя планы заднім чыслом. Нягледзячы на гэта, Лізавета справілася са сваёй задачай, зачараваўшы і прэзідэнта, і насельніцтва ЗША. З гэтага часу ў амерыкана-брытанскіх адносінах пачалося чарговае пацяпленне.

Цяпер наступіла новае пахаладанне, звязанае з прэнебрыўлівым стаўленнем Дональда Трампа да НАТА і агульным узмацненнем напружанасці ў амерыкана-еўрапейскіх адносінах, калі еўрапейцы не падтрымалі амерыканскую аперацыю ў Іране. Давераныя кантакты амерыканскіх прэзідэнтаў і брытанскіх прэм’ераў (Рузвэльт — Чэрчыль, Эйзэнхаўэр — Макмілан, Рэйган — Тэтчэр, Буш-малодшы — Блэр) адышлі ў гісторыю. Больш за тое, адносіны паміж Трампам і Кірам Стармерам маюць канфліктны характар — таму тактычнай задачай Караля III стала змякчэнне бягучых супярэчнасцяў. А стратэгічнай — як заўсёды падкрэсліванне асаблівага характару адносін і атлантычнай салідарнасці.

Карл падчас візіту звяртаўся і да Трампа, і да амерыканскага істэблішменту. Трампу прыемна мець зносіны з каранаванай асабой — гэта было відаць падчас яго мінулагодняга візіту ў Вялікабрытанію. Цяпер зносіны працягнуліся — кароль размаўляў з Трампам з гумарам, які выкарыстоўваюць у свецкіх размовах з роўнымі. Трампу гэта відавочна імпанаваў. Прэзідэнт, праўда, не ўпусціў выпадку згадаць пра «пэўныя разыходжанні наконт Украіны», але адразу адзначыў, што «тычацца яны не столькі НАТА, колькі еўрапейскіх краін». Трамп дэманструе, што яго прэтэнзіі да еўрапейцаў (у тым ліку і да брытанцаў) не настолькі глабальныя, каб разбурыць НАТА. І ён можа абмежавацца дзеяннямі ў дачыненні да канкрэтных краін — напрыклад, скарачэннем колькасці амерыканскіх войскаў у Германіі.

А да амерыканскіх эліт Карл III звярнуўся ў сваім выступленні перад абедзвюма палатамі Кангрэса. Ахарактарызаваўшы свет як усё «больш нестабільны і небяспечны», кароль падкрэсліў, што гэта робіць саюз дзвюх краін важнейшым, чым калі-небудзь. «Саюз, які нашы дзяржавы стваралі на працягу стагоддзяў і за які мы глыбока ўдзячныя амерыканскаму народу, па-сапраўднаму непаўторны», — адзначыў кароль, працягнуўшы традыцыю свайго дзеда і маці. Карл вітаў эканамічныя сувязі ЗША і Вялікабрытаніі, нагадаў пра асаблівае значэнне НАТА, ухваліў праект AUKUS (трохбаковы альянс ЗША, Вялікабрытаніі і Аўстраліі) і падтрымаў Украіну — апошняе, падаецца, не спадабалася Трампу. Але прамова выклікала пазітыў у мэтавай аўдыторыі: заканадаўцаў — як дэмакратаў, так і рэспубліканцаў — якія апладзіравалі каралю стоячы.

Аляксей Макаркін, «Тэлеграм»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com