«Мясцовыя жыхары ўключалі ў перакладчыках беларускую мову»

Беларусы зімавалі ў Азіі і расказалі пра свой бюджэт.

«Мы не так шмат зарабляем, але, з іншага боку, хочам паглядзець свет» — пэўна, многім з нас блізкі такі падыход. А нашы сённяшнія героі вырашылі гэтае жаданне ажыццявіць. Наталля і Яўген — з тых беларусаў, што праводзяць зіму ў цёплых краінах. Два гады таму пара ўпершыню пабывала ў Кітаі, а мінулай зімой кінула сабе своеасаблівы выклік: у іх было $5 тыс., вялікія планы на Азію і не было зваротнага білета. Што з гэтага прыгоды выйшла і колькі сумы атрымалася прывезці назад? Падарожнікі расказваюць, колькі патрацілі на жыццё на беразе Паўднёва-Кітайскага мора за тры месяцы, піша Onliner.

Ляцець з Масквы ўтрая танней

У арганізаваных тураў ёсць свае перавагі, але Наталля і Яўген збіраліся жыць у Азіі некалькі месяцаў, ды яшчэ і ў розных дзяржавах. Лагічней (і выгадней) аказалася ўсё арганізаваць самастойна. Падарожжа, вядома, пачалося з пералёту. Квіткі ў адзін бок на чалавека каштавалі $220 (каля 600 беларускіх рублёў). Ляцелі з Масквы, таму дададзім яшчэ $50 (140 рублёў) на чалавека за трансфер да Масквы.

— Вылет з Беларусі абышоўся б у $550—700 (1500—1900 рублёў) на чалавека. А мы, насамрэч, любім падарожнічаць з перасадкамі, бо часам атрымліваецца зірнуць яшчэ на адзін горад па маршруце. Далей нават будзем планаваць такія рэйсы, каб стыкоўка ў Пекіне або ў любым іншым горадзе была даўжэйшая. Увогуле, кітайскія авіялініі беспадобныя, — распавядаюць спадарожнікі.

І ў Кітаі, і ў В’етнаме для беларусаў дзейнічае бязвізавы рэжым да 30 дзён. Адразу скажам, што ў В’етнаме Яўген і Наталля збіраліся жыць даўжэй, і віза была неабходная. Яе афармляюць у электронным выглядзе на сайце Дэпартамента іміграцыі Міністэрства грамадскай бяспекі на 90 дзён. Па кошце выходзіць $25 (каля 70 рублёў), калі не пакідаць краіну, і $50, калі ўездаў і выездаў будзе некалькі.

У пары ёсць сябры, якія ўжо трэці год зімуюць у Азіі, — было ў каго даведацца ўсе тонкасці. Была і магчымасць з’ехаць з Беларусі на некалькі месяцаў: Яўген валодае кавярнямі, якія зімой патрабуюць не так шмат увагі, а Наталля адучылася на турагента анлайн і таксама змагла працаваць дыстанцыйна.

— Турагенты анлайн працуюць аддалена па дамове падраду. Фірма плаціць за турагента падаткі, кліенты плацяць наўпрост турыстаператару. Фактычна працаваць можна адкуль заўгодна, абы быў інтэрнэт. А мне ўдвая цікавей адпраўляць людзей туды, дзе была сама.

«Прыезджыя» ўзнялі цэны на жыллё?

Спачатку ў Кітаі Наталля і Яўген пасяліліся ў апартаментах з сябрамі — яшчэ адной парай. Жыллё на чатырох абышлося ў $50—60 за суткі (каля $300, або крыху больш за 800 рублёў, за пяць-шэсць дзён). І гэта, мабыць, самыя буйныя выдаткі за ўсё трохмесячнае падарожжа.

— Гэта былі вельмі добрыя трохпакаёвыя апартаменты, з усёй бытавой тэхнікай, з кухняй, з выглядам на мора. Да мора дзве-тры хвіліны ад кожных апартаментаў.

Калі сябры нашых герояў паляцелі, пара пераехала ў гатэль прасцейшы, але таксама ў пяці хвілінах ад мора. Нумар каштаваў $20—22 за суткі (прыкладна 50 рублёў). Кажуць, жылі сціпла, але вельмі душэўна. У доказ кітайскай гасціннасці Яўген узгадвае такі выпадак: гаспадар гатэля асабіста адвёз мужчыну на мапедзе да свайго сябра ў кафэ, каб той падагрэў госцю качку па-пекінску ў мікрахвалёўцы.

— Традыцыйна склалася, што мікрахвалёўкі вельмі рэдка сустракаюцца на кітайскіх кухнях, як і каструлі. Ёсць параваркі. Увогуле, прыгатаванне ежы на пары — самы распаўсюджаны ў Кітаі спосаб. У параварку трэба наліць ваду, закіпяціць, пакласці сітачка, зверху пакласці качку, накрыць крышкай — і яна падагрэецца праз 15 хвілін.

Нават няведанне англійскай не перашкаджае такому стаўленню да турыстаў. Ніхто з сустрэных кітайцаў, кажуць беларусы, на ёй не гаворыць. Дзе знаходзіцца наша краіна, таксама даводзіцца тлумачыць на пальцах.

Затое мясцовыя жыхары, даведаўшыся, адкуль пара, уключалі ў перакладчыках беларускую мову, таму пачуць «Пачакайце, калі ласка, хвіліначку» ў Сан’і — звычайная справа.

Для паездкі ў Кітай падарожнікі раяць загадзя ўсталяваць дадатак Alipay і прывязаць банкаўскую карту. Пра тое, якія могуць быць камісіі пры плацяжах і зняцці наяўных за мяжой, мы нядаўна пісалі.

У гэтым жа дадатку можна замовіць таксі, купіць квіткі ў нацыянальныя паркі, скарыстацца перакладчыкам. Увогуле, — увервае Яўген, — калі ёсць інтэрнэт, наяўныя мець неабавязкова. Ніякіх праблем з аплатай чаго б там ні было ў Кітаі не ўзнікае.

— А вось у В’етнам усё ж лепш браць долары, прычым «соткі» і менавіта сінія (новага ўзору. — Прым. Onlíner). На іх самы добры абменны курс — працэнтаў на пяць выгадней, чым за $50. Мяняць іх лепш у ювелірных крамах. Курс там вагаецца, як у нас у абменніках, можа змяніцца некалькі разоў за дзень.

Начны пералёт з Сан’і праз Гуанчжоу ў Нячанг абышоўся паре ў $106 (каля 290 рублёў) на кожнага. Прыляцеўшы ў В’етнам, Яўген і Наталля першыя пяць дзён жылі ў гатэлі за $8 за суткі (прыкладна 22 рублі). Гатэль хоць і на першай берагавой лініі, але даволі сціплы. Трошкі далей ад мора «тры зоркі» можна зняць за $15 (і гэта ўжо са сняданкамі).

— Хоць ці трэба? В’етнамцы вельмі рана прачынаюцца, сняданак звычайна заканчваецца а дзявятай, таму калі хочацца выспацца, то даводзіцца ісці ўжо на рэшткі, — узгадваюць падарожнікі.

Потым пара пераехала ў кватэру. Пошукамі жылля заняліся загадзя, яшчэ ў Кітаі, падпісаўшыся на групу па арэндзе і звязаўшыся з чалавекам, які выступаў у ролі «рыэлтара». Умовы такія: калі кватэра каштуе менш за 10 млн донгаў (каля 1000 рублёў), «рыэлтар» бярэ камісію каля $30.

— У Еўропе, напрыклад, у Італіі кватэра каштуе $150 за суткі (больш за 400 рублёў). У В’етнаме кватэра з балконам у пяці хвілінах ад мора абышлася нам роўна ў 10 млн донгаў (1000 рублёў) у месяц. У лютым–сакавіку, пачатку красавіка тэмпература была 27—28 градусаў, уначы — 22, мы амаль не карысталіся кандыцыянерам. Электрычнасць абышлася ў 50 нашых рублёў у месяц.

Нашы героі выбралі кватэру з дзвюма спальнямі, бо да іх у госці прыязджалі сябры, дзеці. А так можна было зняць кватэру за 7 млн, нават за 4 млн, калі ездзіць да мора на мапедзе. Увогуле, — увервае Яўген, — жыллё нядорагае.

— Хоць усе экспаты за галаву хапаюцца, што «прыезджыя» ўзнялі цэны. А для нас кошт быў цалкам даступны. Я за кватэру ў Мінску плачу ў паўтара раза больш, чым там, на моры.

Дарэчы, пара адзначае, што пераводзіць в’етнамскія донгі ў нашы рублі вельмі зручна: 50 тыс. донгаў — прыкладна 5 нашых рублёў. Курс кітайскага юаня — плюс-мінус палова нашага рубля для падліку «ў галаве».

VPN не працуюць і «лятаючы» 5G — як быць на сувязі

Часцей за ўсё, дзеліцца назіраннямі Яўген, беларускія турысты адпачываюць у Кітаі ў бухце Дадунхай. Там вялікая рускамоўная супольнасць (ёсць нават нашы родныя відэльцы!), і ў мясцовых крамках можна купіць сім-карту з інтэрнэтам. 15 гігабайт, паводле словаў пары, каштавалі каля 120 юаняў (каля 50 рублёў).

— Насамрэч Кітай заблакаваў усё.

Вам кажуць: у гатэлі ёсць інтэрнэт. Ён-то ёсць, але выйсці вы нікуды не можаце — ні ў мэсэнджарах паперапісвацца, ні ў сацсетках, — папярэджваюць падарожнікі.

Таму сім-карту з лімітаваным інтэрнэтам выкарыстоўваюць, выкідваюць, купляюць новую — і так па коле. Яшчэ адзін працоўны варыянт — eSIM. Ніводзін з дзясятка VPN, якімі запаслася пара, запусціць у гэтым годзе не атрымалася.

У адрозненне ад Паднябеснай, у В’етнаме ніякіх пытанняў са сувяззю ў іншаземцаў не ўзнікае: сім-карту можна купіць ледзь не на любым вуглу. Адзіны нюанс — яна дзейнічае толькі ў горадзе, дзе набыта. Інтэрнэт, па адчуваннях Наталлі і Яўгена, «слабенькі». Аднак для турыста з дзесяцідзённым турам хопіць з ліхвой, а вось для працы гэтага недастаткова.

— Мы спыняліся на два месяцы, таму проста ўзялі пашпарты і пайшлі ў «Vietcom». Першае падключэнне на месяц — 30 рублёў па нашых грашах, потым можна працягнуць — ужо будзе 15. 5G хуткі, лепшы, чым у нас, «лятае», ніякіх абмежаванняў. Для аддаленшчыкаў ніякіх пытанняў — працуй сабе колькі заўгодна.

«Хацелася бульбачкі, памідораў са смятанай»

Пераважна Наталля і Яўген елі па-за домам. Кажуць, стандартная вячэра ў звычайным кафе В’етнама (не рэстаран) абыдзецца рублёў у 20, самая дарагая — у $10 (крыху менш за 30 рублёў). Ісці па яе трэба ў так званы буфет, дзе без абмежаванняў прапануюць крэветак, крабаў, ракаў і іншых марскіх гадаў. Даплаціць трэба толькі за лобстара.

— Каб зразумець в’етнамскую кухню, трэба проста ў першы ж дзень ісці вячэраць у буфет. Бо прыходзіш у кафэ, а там у меню 200 страў — са змяі, чарапахі, жабы.

А можа, табе не спадабаецца жаба або ты не захочаш есці змяю? Прасьцей у першы дзень заплаціць за буфет і паспрабаваць усё.

Безумоўна, у В’етнаме можна знайсці і рэстараны, рэкамендаваныя «Мішленам», і рэстараны са зоркай — яны будуць даражэйшыя, але нашы героі не бачылі ў гэтай задуме сэнсу і выдатна харчаваліся ў кавярнях з вялікімі порцыямі. А калі хацелася «бульбачкі, і мяса па-беларуску падсмажыць, і памідораў з цыбуляй і са смятанай», гатавалі дома.

— У крамах бульба каштуе даражэй, чым у нас, бо яна там не расце, яе прывозяць. Мяса каштуе амаль як у нас. Праблема — прадукты кшталту смятаны. Вось яе складана знайсці, і гэты маленькі слоічак нясмачнай смятаны будзе каштаваць у раёне 10 рублёў… А больш за ўсё нам не ставала нашай вэнджанай каўбасы.

Міжнародныя правы за 2 базавыя — абавязковыя

У Кітаі Наталля і Яўген бралі напракат электрычны мапед. Кітайцы называюць яго роварам, і перамяшчацца на ім трэба паводле правілаў для ровара — па тратуарах і веладарожках. У залежнасці ад бухты мапед з зарадкай на 70 кіламетраў каштуе ад 30 да 50 юаняў у дзень (12—20 рублёў).

— Частая справа, што ў гатэлях ёсць неабходная інфраструктура для зарадкі, унізе маюцца разеткі з таблічкай, што для пастаяльцаў зарадка бясплатная. Мы жылі ў чатырох бухтах, а пабывалі ў пяці, і кожны раз на мапедзе аб’язджалі аколіцы — 30 кіламетраў у адзін бок, 40 у другі. Усе славутасці паглядзелі менавіта на мапедзе.

У В’етнаме Наталля і Яўген пераселі на скутар. Удалы экземпляр абышоўся ў $70 (менш за 200 рублёў), запраўлялі раз на тыдзень 1,5 літра бензіну — гэтага хапала на 100 кіламетраў. На двух колах даступныя і вадаспады, і пляжы, і нізкія горы.

На скутары перамяшчаецца фактычна ўвесь В’етнам, і па пачатку беларусу ў гэтым упарадкаваным хаосе можа быць «страхавата», прызнаецца Яўген. Але літаральна праз паўгадзіны атрымліваецца ўліцца ў паток і прывыкнуць да асаблівасцяў мясцовага руху. Падчас іх падарожжа ўсе ездзілі без правоў, кажуць суразмоўцы.

— Але мы чытаем в’етнамскія паблікі і ведаем, што цяпер з-за некалькіх інцыдэнтаў з рускамоўнымі там вельмі ўзмацнілі кантроль менавіта за «белакожым» насельніцтвам. Частая гісторыя — і мапеды забіраюць, і штрафы даюць па $300 (больш за 800 рублёў) за язду без правоў. Нашы правы там несапраўдныя, патрэбныя міжнародныя — робяцца за тры дні. Дзяржпошліна — 2 базавыя. І тады да вас няма ніякіх пытанняў, калі ласка, ездзіце колькі заўгодна, абы не ў нецвярозым стане.

Што да экскурсій, пара раіць выбіраць іх у мясцовых групах экспатаў. Некалькі чалавек арандуюць аўтобус, нехта выконвае функцыі гіда. Туріст самастойна аплачвае гатэлі і харчаванне, група скідваецца на бензін.

— Больш яны нічога не бяруць і нічога на гэтым не зарабляюць. Затое атрымліваецца самае цікавае падарожжа. У гатэлі гіды прапануюць тыя ж пуцёўкі, толькі ўдвая даражэй.

1,5 тыс. беларускіх рублёў за медыцынскую страхоўку

Медыцынскія цэнтры В’етнама славяцца чысцінёй і разнастайнасцю паслуг. У Кітай многія едуць па традыцыйную медыцыну. На шчасце, нашым героям не давялося наведваць клінікі, але медыцынскую страхоўку Наталля і Яўген, вядома, куплялі. Праўда, кажуць яны, перад выездам гэты момант якосьці ўпусцілі, давялося афармляць дакумент літаральна за два дні да вылету.

— Страхоўка на дзве краіны на працяглы тэрмін у некаторых агентаў вельмі дарагая, даходзіць да $500 (каля 1400 рублёў). Але адна кампанія зрабіла нам на двух страхоўкі прыблізна за $120. Надалей трэба надаваць гэтаму пытанню больш увагі, — падсумоўвае Яўген. — Асобна хачу сказаць пра в’етнамскі масаж. Гадзінны масаж усяго цела каштуе 20 рублёў па нашых грашах.

Не скарыстацца такой «халявой» — проста злачынства.

Рызыкі «гарачых» тураў і даплаты за білет

Не па тэме, але, карыстаючыся выпадкам, не можам не спытацца ў Наталлі пра сітуацыю, калі за папярэдне забраніраваныя туры просяць даплаціць. На гэты выпадак у турагента ёсць парада: па магчымасці аплачваць тур адразу, тады ніякіх плюс $40 або $120 быць ужо не можа.

У цэлым жа дзяўчына прагназуе далейшы рост папулярнасці азіяцкага напрамку.

— Да Егіпта, Турцыі, ААЭ мы прывыклі. Гэтыя напрамкі і будуць папулярныя, але цяпер дзякуючы куплі «Белавія» трох дальнемагістральных самалётаў адкрыліся новыя цікавыя маршруты. Цяпер можна лятаць і на Фукуок, і ў Нячанг, і ў Санью, і на Шры-Ланку, і ў Тайланд. Тым больш, у нас людзі вельмі любяць лятаць з Мінска, — дадае Яўген.

Наталля, у сваю чаргу, дадае: і з Мінска можна паляцець танней, калі гаворка пра «гарачыя» туры. Буквальна днямі прапаноўвалі тур у В’етнам за $1500 (каля 4000 рублёў) на двух са сняданкамі.

— У гэтым выпадку трэба разумець, што альбо ты ўвогуле можаш не паляцець у водпуск, затое можаш паляцець танна. Калі мы збіраліся, у Нячангу здарылася паводка. Шмат турыстаў адмовіліся ад тураў, і можна было паляцець за $900, калі ўнікнуць, што там ужо ўсё ў парадку.

Нават буслы вяртаюцца дадому

— Як на мяне, В’етнам — рай для аддаленшчыкаў. Там вельмі зручна і камфортна. Крымінальная абстаноўка спакойная, але з заплечніка на пляжы могуць выцягнуць тэлефон (гэта ў Кітаі можна тэлефонам ручнік прыціснуць, каб ветрам не знесла, і не хвалявацца). У В’етнаме трэба быць асцярожней, — папярэджвае Яўген.

Рай не рай, а заставацца жыць у Азіі беларусы ўсё ж такі не намерваліся. Дакладнай даты ад’езду ў Наталлі і Яўгена не было, усё вырашыла добрая цана на авіяквіткі — на гэты раз наўпрост у Мінск.

Што ж далей? Не надакучыла Наталлі і Яўгену азіяцкая экзотыка? Адназначна не. Беларусы не паспелі наведаць Тайланд, хочуць пабываць у Малайзіі. Сябры пары на Філіпінах распавялі, што там жыццё яшчэ таннейшае, чым у В’етнаме (праўда, на Філіпіны патрэбна віза, для атрыманне якой абавязкова мець білет).

Наталля і Яўген прызнаюцца: у Беларусі ў сярэднім яны трацяць больш, чым на берагах Паўднёва-Кітайскага мора, а жылі без шыку, цалкам камфортна, на звыклым узроўні.

— Мы ж як ляцелі: назбіралі прыкладна тры сярэднія зарплаты па Мінску і не разумелі, на колькі хопіць. Менш патрацім — даўжэй пабываем. Бралі $5 тыс. і $1 тыс. прывезлі назад: падарожжа на тры месяцы абышлося ў $4 тыс. з хвосцікам. Часам людзі ў Турцыю едуць за тыя ж грошы. Калі добра разабрацца ў гэтым напрамку, то падарожнічаць можна даволі бюджэтна. На сярэднюю зарплату — цалкам.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com