«Яны б і на самога Ісуса Хрыста за паўгадзіны справу завялі»

Стала вядома, як лукашысты пераследавалі ксяндза Акалатовіча.

Прайшло некалькі месяцаў з таго моманту, як ксёндз Генрых Акалатовіч выйшаў на волю. У публічную прастору тым часам працягваюць прасочвацца падрабязнасці пра працяг яго пераследу ў Беларусі: на адпаведных старонках «БелЮрОбеспечения» з'яўляюцца аб'явы пра продаж канфіскаванай маёмасці — ікон, зямельнага ўчастка.

Сам Акалатовіч маўчыць — такою было ўмовай яго вызвалення. Гаварыць пра тое, што з ім адбылося, ён не можа — і ягоная справа дагэтуль не атрымала належнай агалоскі.

У верасні мінулага года «Хрысціянскай візіі» удалося даведацца падрабязнасці справы Акалатовіча ад аднаго з вызваленых палітвязняў, які доўгі час быў побач з ксяндзом у калоніі.

Праз дзевяць месяцаў мы атрымалі ад былых палітвязняў, якія кантактавалі з Акалатовічам у СІЗА і турме, новую інфармацыю пра яго справу. У гэтым артыкуле мы нагадваем тое, што стала вядома раней, і дадаём новыя дэталі, якія ўдалося высветліць.

Кладбішча пад Валожынам

Затрыманне Акалатовіча адбылося на кладбішчы. КДБ выманіла туды святара падманам: яму зателефанавалі і паведамілі, што памерла жанчына і яе трэба пахаваць па каталіцкім абрадзе.

Ксёндз прыехаў на кладбішча — і ўбачыў некалькі бусікаў і людзей у плашчах. «Ён падыходзіць і кажа: а дзе труна, каго і дзе хаваць трэба? А яму адказваюць: тут нічога няма, ты прыехаў па іншых задачах».

Надзелі кайданкі, на галаву — чорны шлем, каб ніхто не бачыў, каго і куды вязуць.

Адначасова з ім былі затрыманыя двое яго парафіянаў — мужчына і жанчына. Каля дзевяці месяцаў яны правялі ў СІЗА КДБ: ад іх дамагоўліся паказанняў пра нібыта меўшыя месца сустрэчы ксяндза з замежнымі дыпламатамі.

За Акалатовічам на той час ужо доўга вялі вонкавае назіранне, а ў ягонай плябаніі ў Валожыне і ў бацькоўскай хаце ў вёсцы Новая Мыш была ўсталяваная кругласутачная праслухоўка — але нічога, што даказвала б шпіянаж, знайсці не ўдалося.

Тады КДБ разам са святаром затрымала двух яго парафіянаў, на іх пачалі ціснуць, каб яны далі супраць святара паказанні — з кім ён сустракаўся, што абмяркоўваў. Выкарыстоўвалі парафіянаў і іх затрыманні як ціск на самога святара.

Следчы казаў напроста: «Калі б вы любілі сваю паству, вы б падпісалі прызнальныя паказанні. А так яны праз вас сядзяць».

Фактычна такое ўтрыманне парафіянаў пад вартай з мэтай прымусіць святара да пэўных дзеянняў як умову іх вызвалення можа кваліфікавацца як захоп закладнікаў.

Самалёты, мільён еўра і ананімныя эксперты

Абвінавачанне, якое ў выніку прад'явілі Акалатовічу, было фантастычным: ён нібыта нейкім чынам перанакіраваў самалёты расійскіх і беларускіх ВПС у супрацьлеглы бок і тым самым нанёс шкоду не толькі Беларусі, але і Паветрана-касмічным войскам Расійскай Федэрацыі — у суме на мільён еўра.

Пры затрыманні ў яго канфіскавалі каля 270 тысяч еўра — пераважна сродкі парафіі, а не асабістыя грошы святара; гэтая сума была залічана ў кошт «доўгу», астатак прад'явілі да даплаты ў беларускіх рублях. Тады ж з ксяндза знялі нацельны крыжык.

Каб надаць справе выгляд доказнай базы, да працэсу прыцягнулі экспертаў з Акадэміі нацыянальнай бяспекі Рэспублікі Беларусь — усе яны выступалі ананімна, пад выдуманымі пашпартнымі данымі.

Следчы Казееў: «Мы б і на самога Ісуса Хрыста за паўгадзіны справу завялі»

Самі ж супрацоўнікі КДБ, прыязджаючы да ксяндза ў калонію, не хавалі абсурднасці таго, што адбываецца.

«Вы самі разумееце, што вы да гэтых самалётаў і мільёна еўра маеце такое ж дачыненне, як я да балета», — казалі яны. І адразу ж падавалі паперы на подпіс.

Следчы — паводле ўспамінаў вызваленага палітвязня, падпалкоўнік КДБ, прозвішча якога ён узгадвае з цяжкасцю («нешта кшталту Марата Казея», — кажа ён, маючы на ўвазе вядомага беларускага піянера-героя) — фармуляваў логіку сістэмы яшчэ больш адкрыта: «Мы б і на самога Ісуса Хрыста за паўгадзіны справу завялі».

Як усталявала «Хрысціянская візія», найверагодней гаворка пра Аляксандра Уладзіміравіча Казеева, 38-гадовага следчага КДБ. Падаецца, менавіта ён і вёў справу ксяндза Генрыха Акалатовіча.

Флэшка для нунцыя

Умова вызвалення, якую КДБ прапанавала Акалатовічу, была асаблівай. Вярнуўшыся ў Валожын, ён павінен быў запрасіць апостальскага нунцыя Ватыкана на набажэнства і незаўважна перадаць яму флэшку з кампраматам — каб стварыць падставу для дыскрэдытацыі дыпламата.

Як удалося ўдакладніць у Андрэя Крылова, гаворка ішла пра часы, калі нунцыем у Беларусі быў Антэ Ёзіч. Правакацыя супраць нунцыя была не адзінай: паводле слоў Крылова, аналагічныя сцэнары КДБ прапаноўвала разыграць і ў дачыненні да іншых замежных дыпламатаў — найперш польскіх.

Ксёндз адмовіўся ад усяго. «Я цалкам адданы Божым, царкоўным задачам. А тое, чаго вы ад мяне патрабуеце, — гэта злачынства. Я не магу здрадзіць Богу», — перадае яго словы адзін з палітвязняў, які сядзеў разам з ім.

У калоніі Акалатовіч трымаўся. Даваў парады навакольным — «не патрабавальна, а па жаданні». Наведваць праваслаўную царкву на тэрыторыі ПК-2 яму было забаронена — як і ўсім палітвязням.

Перад вызваленнем Крылоў папрасіў яго аб адным: «Дакладайце намаганні, каб сродкі масавай інфармацыі пра гэта ўсё даведаліся». На перакананне ксяндза, рэжым баіцца толькі аднаго — публічнасці. «Гэта адзіны ціск, які можна аказваць».

Справа Юхневіча: эпізод дзесяцігадовай даўніны

Пра справу ксяндза Анджэя Юхневіча вядома меней — кантактаваць з ім у калоніі амаль не давалі. З-за прысвоенага «нізкага статусу» ён быў фактычна ізаляваны, размовы даводзілася весці ўрыўкамі, між іншым. «Іду і нібыта не пра яго пытаюся», — тлумачыць палітвязень.

Паводле ягоных успамінаў, сутнасць абвінавачання супраць Юхневіча была наступная. Ксёндз служыў у Шуміліне, а яго сям'я жыла на Гродзеншчыне. Падчас аднаго з выездаў дадому ён увечары прайшоўся па вуліцы з мясцовай дзяўчынай — эпізод дзесяцігадовай даўніны, які КДБ ператварыла ў крымінальную справу.

Ніякіх скаргаў на святара дзяўчына ў курію не падавала — ні тады, ні пасля. Пад прымусам яна дала паказанні пра прыставанні і спробу гвалту; на суд не з'явілася «ў мэтах бяспекі». Вынесены прысуд грунтаваўся выключна на яе заяве — без сведкаў, панятых і медыцынскіх заключэнняў.

У завяршэнне артыкула мы хацелі б звярнуцца па дапамогу да палітвязняў, якія выйшлі з СІЗА КДБ і папраўчай калоніі №2 у Бабруйску і якія перасякаліся за кратамі з ксяндзамі Генрыхам Акалатовічам і Анджэем Юхневічам.

Мы былі б вельмі ўдзячныя за любую інфармацыю пра іхняе несправядлівае крымінальнае пераследаванне, імёны следчых, суддзяў, пракурораў, экспертаў, якія ўдзельнічалі ў фальсіфікацыі крымінальных спраў супраць святароў. Таксама хацелі б звярнуцца па інфармацыю пра асобаў, затрыманых разам з ксяндзом Акалатовічам, парафіянаў, якія беспадстаўна правялі пад вартай дзевяць месяцаў у якасці закладнікаў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com