Матэматыкі вывелі «формулу кахання»
- 27.07.2026, 9:26
- 1,532
Пачуцці развіваюцца паводле распазнавальных заканамернасцяў.
Прафесар Ларан Пюжо-Менжуэ з Ліёнскага ўніверсітэта разам з калегамі з розных краін распрацаваў мадэлі, якія апісваюць пачуцці як дынамічную сістэму — то бок нешта, што змяняецца з цягам часу пад уздзеяннем мноства сіл, піша New Voice.
Дзіўна, але матэматычны след вядзе не да людзей, а да трусоў. Мадэлі, якія калісьці апісвалі змены колькасці жывёл, лёглі ў аснову прагнозаў для адносін. Сярод іх — раўнанні, што датычацца распаўсюджвання трусоў у Аўстраліі, і схемы «драпежнік — ахвяра», падобныя да ўзаемадзеяння канадскіх рысяў і зайцоў.
«Так, як мы прагназуем рост папуляцыі або знікненне віду, мы можам змадэляваць развіццё пачуццяў у пары, — тлумачыць вучоны. — Мы не спрабуем здагадвацца, у каго вы закахаецеся. Мы хочам зразумець, чаму адныя пары вытрымліваюць удары лёсу, а іншыя паступова аддаляюцца адна ад адной».
Ключавая ідэя мадэлі ў тым, што ў любых адносін ёсць мінімальны ўзровень трываласці. Калі пачуцці апускаюцца ніжэй за гэтую мяжу і застаюцца на такім узроўні, раўнанні прадказваюць непазбежны рух да разрыву. «Але разуменне гэтага парога дае парам магутны інструмент, — кажа Пюжо-Менжуэ. — Яны могуць распазнаць небяспечную зону і своечасова нешта змяніць».
Паводле яго слоў, галоўнае пытанне не ў тым, ці сварыцца пара, а ў тым, ці хапае ёй сіл вяртацца да раўнавагі. На даўгавечнасць адносін уплываюць тры фактары: прыцягненне паміж партнёрамі, паступовае згасанне пачуццяў і рэакцыя кожнага з іх на эмоцыі другога. Вучоны параўноўвае гэта з казкай пра трох парасятаў: жыццё заўсёды будзе насылаць сваіх воўкаў — стрэс, хваробы, працу, дзяцей, недахоп грошай. А матэматыка падказвае, як пабудаваць цагляны дом, а не саламяны.
У будучыні такія сістэмы могуць аб’яднаць з штучным інтэлектам, каб ён папярэджваў пару пра набліжэнне да рызыкоўнага стану. «Уявіце гэта як GPS для адносін, — усміхаецца прафесар. — Ён паказвае, дзе вы цяпер, куды накіроўваецеся, і падказвае маршрут да патрэбнай кропкі».
Да таго ж у гэтых мадэляў ёсць істотныя абмежаванні. Большасць з іх грунтуецца на заходнім досведзе, у той час як прычыны поспеху або няўдачы адносін вар’іруюцца ў залежнасці ад культуры, рэлігіі і пакалення. Акрамя таго, людзі часта паводзяць сябе нелягічна, таму раўнанні хутчэй абазначаюць тэндэнцыю, чым выносяць вердыкт.