На раздарожжы

Ці пойдзе Фёдараў у палітыку?

Верагоднасць вяртання Фёдарава на пасаду міністра абароны Украіны невялікая. Таксама відавочна: чым больш ультыматумаў сыходзіць ад «карткавага Майдану», тым менш шанцаў на іх выкананне. Вызначацца трэба не з патрабаваннямі, а з далейшай тактыкай і стратэгіяй уласнай дзейнасці.

У той жа час у палітычных і эксперцкіх колах, а таксама ў сацыяльных сетках ужо пачынаецца дыскусія аб магчымасці стварэння новага сацыяльна-палітычнага руху на базе «карткавага Майдану» на чале з новым апазіцыйным лідарам — Міхаілам Фёдаравым.

Электаральная ніша для такога палітычнага праекта ўжо існуе. Гэта ліберальна настроеная частка украінскага сярэдняга класа, моладзі і жыхароў буйных гарадоў Украіны. Гэта выбаршчыкі, якія галасавалі ў 2014 годзе за «Самапомач», а ў 2019-м — за «Голас»; гэта актывісты і ўдзельнікі цяперашняга «карткавага Майдану». Да сярэдзіны ліпеня 2026 года ў іх не было патэнцыйнага палітычнага лідара. Цяпер ён з’явіўся. Яго імя пастаянна гучыць на акцыях «карткавага Майдану». Праўда, праблема ў тым, што ён яшчэ не вызначыўся са сваёй далейшай палітычнай будучыняй. Але гэта, верагодна, толькі пытанне часу.

Пэўным чынам гэта нагадвае мне пачатак 2000-х гадоў — стварэнне «Нашай Украіны» і кансалідацыю тагачаснай новай апазіцыі вакол Віктара Юшчанкі, які тады таксама меў рэпутацыю паспяховага рэфарматара. Аднак Міхаіл Фёдараў выглядае значна больш рашучым і настойлівым, чым Віктар Юшчанка. Але ён усё яшчэ не вызначыўся з выбарам: што рабіць далей? І менавіта ад яго рашэння залежаць далейшы лёс «карткавага Майдану» і развіццё ўнутрыпалітычнай сітуацыі.

Хто можа ўзяць удзел у гэтым новым сацыяльна-палітычным руху? Перш за ўсё тыя, хто падтрымлівае яго ўжо цяпер: удзельнікі цяперашняга «карткавага Майдану», антыкарупцыйныя актывісты, некаторыя парламентарыі — ад прадстаўнікоў фракцыі «Голас» да асобных дэпутатаў ад «Слугі народа». Гэты праект могуць падтрымаць многія украінскія бізнес-структуры, не ў захапленні ад «татараўскай стылістыкі» ў працы праваахоўных органаў Украіны і іх ціску на украінскі бізнес. Падтрымка з боку многіх СМІ і сацыяльных сетак таксама гарантаваная, што пацвердзіла інфармацыйная сітуацыя апошняга тыдня.

Аднак існуе і патэнцыйная праблема. Ліберальная ідэалагічная ніша — гэта свайго роду электаральная рэзервацыя. Гэта далёка не выбар большасці украінскіх выбаршчыкаў, якія хутчэй арыентуюцца на спалучэнне кансерватыўных, сацыяльна-папулісцкіх і патрыятычных ідэалагічных установак. Папулярны лідар можа забяспечыць больш вагомы вынік на выбарах, але гэта залежыць ад эфектыўнасці выбарчай кампаніі і сацыяльна-палітычнай сітуацыі на момант галасавання.

Адзначу яшчэ адну спецыфічную праблему. Удзельнікі і прыхільнікі «карткавага Майдану» крытыкуюць Уладзіміра Зяленскага за празмерную аднаасобную канцэнтрацыю ўлады ў яго руках і заклікаюць да аднаўлення парламенцка-прэзідэнцкай формы кіравання. Але ў такім разе Міхаіла Фёдарава варта прасоўваць не на пасаду прэзідэнта Украіны, а на ролю будучага прэм’ер-міністра пасляваеннай Украіны. Паспяховы рэфарматар будзе патрэбны менавіта на чале наступнага ўрада Украіны.

У любым выпадку і Міхаілу Фёдараву, і «карткаваму Майдану» трэба вызначыцца — што рабіць далей.

Уладзімір Фесенка, «Фэйсбук»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com