Фэйсбук і Інстаграм могуць назаўжды змяніцца
- 18.08.2026, 9:08
Калі Meta прайграе суд аб абароне персанальных даных дзяцей.
У аўторак кампанію Meta чакае суд з удзелам прысяжных, вынік якога можа паставіць пад пагрозу дзейнасць кампаніі, якая ўжо раней прайгравала некалькі судоў, на якіх было даказана, што платформы Meta шкодзяць непаўналетнім, піша Бі-бі-сі.
Судовае разбіральніцтва звязана з пазовам, пададзеным у 2023 годзе 30 штатамі ЗША, уключна з Каліфорніяй і Нью-Ёркам, у якім яны абвінавачваюць кампанію ў шматлікіх парушэннях федэральных і дзяржаўных законаў аб абароне прыватнага жыцця дзяцей.
Капіталізацыя кампаніі цяпер складае каля 1,5 трыльёна долараў. Пазоўнікі патрабуюць не толькі кампенсацыю ў памеры больш за 1 трыльён долараў, але і ўнясення змяненняў у Інстаграм і Фэйсбук, у тым ліку скасавання лічыльнікаў «лайкаў» і бясконцай стужкі.
Калі Meta ў выніку прайграе справу такога маштабу, гэта можа прывесці да фундаментальных зменаў у тым, як моладзь карыстаецца сацыяльнымі сеткамі.
Пазоўнікі патрабуюць кардынальна змяніць падыход, а менавіта:
увесці працэс бацькоўскай праверкі для карыстальнікаў-падлеткаў
змяніць «алгарытмы рэкамендацый, якія маніпулююць дафамінам»
выдаліць фільтры, што змяняюць знешнасць
скасаваць аўтаматычнае прайграванне відэа
забараніць стварэнне некалькіх уліковых запісаў
адключыць знікаючыя «эфемерныя» публікацыі, у прыватнасці, гісторыі ў Інстаграме
Пазоўнікі лічаць, што гэтыя функцыі створаныя дзеля таго, каб карыстальнікі, у тым ліку падлеткі, заходзілі на платформы як мага часцей і заставаліся там як мага даўжэй. Мяшчаюць праводзіць менш часу анлайн і частыя апавяшчэнні, што падштурхоўваюць заходзіць у прыкладанні. На думку аўтараў пазову, Meta «абрала эксплуатацыю» маладых людзей і «падсадзіла іх на кручок», каб пашырыць базу карыстальнікаў і свой бізнес.
Meta паслядоўна адмаўляе гэтыя абвінавачанні.
«Мы катэгарычна не згодныя з гэтымі абвінавачаннямі і ўпэўненыя, што доказы пакажуць нашу даўнюю прыхільнасць падтрымцы моладзі», — гаворыцца ў заяве прадстаўніка кампаніі.
Працэс вядзе Івон Гансалес Роджэрс, галоўная федэральная суддзя Каліфорніі. Яна была суддзёй на гучным працэсе «Ілон Маск супраць Сэма Альтмана» і за амаль 20 гадоў працы ў судзе здабыла рэпутацыю праніклівага і бескампраміснага юрыста.
Сацыяльная сетка як грамадская праблема
Каля тыдня таму суддзя штата Нью-Мексіка Браян Бідсхейд аштрафаваў кампанію на агульную суму 942 млн долараў і абавязаў яе ўнесці змены, падобныя да тых, якіх цяпер патрабуюць іншыя штаты. Кампанія павінна выдаліць лічыльнік лайкаў для карыстальнікаў маладзейшых за 18 гадоў, абмежаваць пуш-апавяшчэнні ў пэўныя гадзіны дня і забяспечыць, каб непаўналетнія не маглі ні адпраўляць, ні атрымліваць выявы аголенага цела.
Суддзя назваў Meta такой, што стварае грамадскую небяспеку, — падобна да завода, які выкідвае ў атмасферу шкодныя рэчывы, забруджваючы навакольнае асяроддзе і парушаючы тым самым агульнае права людзей на чыстае паветра. На яго думку, і шкодныя наступствы працы платформаў Meta распаўсюджваюцца далёка за межы саміх платформаў. Meta заявіла, што будзе абскарджваць тое рашэнне.
Пастанова суддзі Бідсхейда патрабуе ад Meta ўнясення змяненняў толькі ў штаце Нью-Мексіка, але калі суд супраць кампаніі выйграюць 30 штатаў-пазоўнікаў, змены ў працы платформы амаль напэўна давядзецца ўводзіць па ўсёй тэрыторыі ЗША (г.зн. у 50 штатах). Штаты, што ўдзельнічаюць у судовым працэсе, уяўляюць амаль дзве траціны насельніцтва краіны.
Калі Meta насамрэч унясе такія змены, гэта будзе азначаць істотную змену ў працы яе платформаў.
Лічыльнік лайкаў, напрыклад, існаваў з моманту з’яўлення Фэйсбука, які быў першай платформай кампаніі, што тады называлася не Meta, а Facebook.
Лайкі — гэта асноўны спосаб узаемадзеяння людзей з тэкстам, фотаздымкамі і відэа, якія яны бачаць у сацыяльных сетках. Аднак цяпер усё часцей гавораць пра тое, што яны ўзмацняюць эмоцыі, асабліва ў маладых людзей.
Кэйлі, маладая жанчына, якая выйграла суд супраць Meta гэтай вясной, падчас працэсу распавяла пра тое, як стварыла дзясяткі ўліковых запісаў у Інстаграме і Ютубе. Яна ставіла лайкі самой сабе ў надзеі прыцягнуць увагу іншых карыстальнікаў і такім чынам падняць самаацэнку і адчуць, што яе цэняць. Па яе словах, у яе была дэпрэсія — такі дыягназ паставілі пазней, калі ёй было 10 гадоў.
Даследаванні апошніх некалькіх гадоў паказалі, што метрыкі ўцягнутасці, такія як колькасць лайкаў, могуць выклікаць у падлеткаў пачуццё адкінутасці і дэпрэсію.
У межах разгляду справы Meta надала больш за два мільёны дакументаў. Адвакаты з боку пазоўнікаў звяртаюць увагу на ўласнае даследаванне Meta, якое паказала, што колькасць лайкаў пад выявамі падштурхоўвае людзей параўноўваць сябе з тымі, хто атрымаў больш лайкаў, і гэта ўплывае на іх самаацэнку. Гэта ўзмацняе пачуццё самоты, пагаршае ўспрыманне ўласнага цела і прыводзіць да дрэннага настрою і нават афекту.
Суддзя Бідсхейд адзначыў у пастанове, што тое, як больш за 10 гадоў працавалі платформы Meta, пагоршыла «крызіс псіхічнага здароўя моладзі» ў штаце Нью-Мексіка і іншых рэгіёнах.
Цяпер яшчэ 30 штатаў ЗША будуць падштурхоўваць суддзю Івон Гансалес Роджэрс да аналагічнага вердыкту.