Лукашэнка пагражае Кубракову

Кіраўніцтва МУС прыкметна засуецілася.

Ведамства змагаецца за ўмацаванне або хаця б захаванне свайго статусу. Бо Лукашэнка штучна стварае канкурэнцыю, узвышаючы або паніжаючы тую ці іншую сілавую структуру і яе кіраўніка.

МУС актывізаваўся

У Гродне, Лідзе і Вялікай Бераставіцы 29–30 ліпеня прайшлі комплексныя камандна-штабныя вучэнні па праверцы гатоўнасці падраздзяленняў Міністэрства ўнутраных спраў да дзеянняў «у асаблівых умовах». Трэніроўкі праходзяць ужо не на палігонах, як раней, а стрэлы і выбухі гучаць проста ў гарадах.

Сёлета падобныя вучэнні ўжо адбыліся ў Віцебскай, Брэсцкай і Магілёўскай абласцях. Улады не хаваюць, што супрацоўнікі МУС трэніруюцца для падаўлення «масавых беспарадкаў».

З нагоды вучэнняў Гродзенскую вобласць наведаў міністр унутраных спраў Беларусі Іван Кубракоў. Прэс-служба МУС паведаміла, што ён даручыў падначаленым сачыць за настроямі на прадпрыемствах і зместам групавых чатаў. Хоць, здавалася б, кантроль за грамадска-палітычнай атмасферай у працоўных калектывах або чатах не з'яўляецца функцыяй міліцыі. Гэтую задачу выконваюць іншыя спецыяльныя службы.

Адначасова з'явілася паведамленне пра тое, што міліцыя затрымала каля 300 турыстаў каля возера пад Расонамі. Паводле інфармацыі МУС, у дачыненні да гэтых людзей распачаты адміністрацыйны працэс паводле арт. 24.23 КаАП (парушэнне парадку арганізацыі або правядзення масавых мерапрыемстваў).

Апошнімі днямі ствараецца ўражанне, што міліцыі стала вельмі шмат у інфармацыйнай прасторы. Кіраўніцтва МУС прыкметна засуецілася.

Чорная метка

Верагодна, такая актыўнасць МУС стала рэакцыяй на крытыку Аляксандра Лукашэнкі, якая прагучала падчас селектарнай нарады 21 ліпеня. Абураючыся крадзяжамі паліва падчас уборачнай кампаніі, ён заявіў:

«Асабліва абурае, што некаторыя супрацоўнікі (гэта датычыць не толькі міліцыі) праваахоўных органаў замест таго, каб змагацца з гэтымі «несунамі», уваходзяць з імі ў долю і «крышуюць», як у 90-я... Я разглядаю гэта як сабатаж з боку міліцыі даручэнняў прэзідэнта. Я разлічваў на міліцыю, што яны будуць спыняць любыя спробы крадзяжоў, але яны самі схільныя да гэтага недахопу».

Таксама Лукашэнка даручыў дзяржаўнаму сакратару Савета бяспекі Аляксандру Вольфовічу «вельмі жорсткім чынам» разабрацца і пакараць вінаватых міліцыянераў.

Словы, адрасаваныя Кубракову, пра тое, што «гэта размова ў нас апошняя», можна разглядаць як чорную метку.

Заява Лукашэнкі выглядала пагрозлівай. Прычым разабрацца з недабрачаснымі супрацоўнікамі было даручана не самому міністру, а дзяржаўнаму сакратару Савета бяспекі. Гэта можа сведчыць пра недавер да Кубракова.

Невыпадкова, што кіраўніцтва МУС засуецілася. У той жа дзень Кубракоў правёў ведамасную селектарную нараду. Паводле яго слоў, вінаватымі апынуліся два ўчастковыя інспектары, якіх ужо звольнілі з органаў. Кубракоў даручыў органам МУС дапамагаць аграрыям і, пры неабходнасці, перавесці ўчастковых на ўзмоцнены варыянт нясення службы. Затым адбыліся вучэнні ў Гродзенскай вобласці, якія міністр наведаў асабіста, адбылося затрыманне турыстаў пад Расонамі і ўзнік іншы інфармацыйны шум.

МУС на чале з міністрам змагаецца за ўмацаванне або хаця б захаванне свайго статусу. Ад месца ў сістэме сілавых органаў і адміністрацыйнай вагі залежаць бюджэт ведамства і іншыя перавагі.

Штучная канкурэнцыя і пошук балансу

Лукашэнка гадамі штучна стварае канкурэнцыю, узвышаючы або паніжаючы тую ці іншую сілавую структуру і яе кіраўніка. Гэта робіцца дзеля захавання балансу і недапушчэння празмернага ўзмацнення якога-небудзь ведамства, якое могла б прадстаўляць пагрозу яго аднаасобнай уладзе.

Напрыклад, пэўны час значны ўплыў набыла Генеральная пракуратура на чале з Андрэем Шведам. Гэта ведамства рэгулявала маштаб палітычных рэпрэсій, яму даручалі праверкі іншых сілавых структур. Пракуратура ўплывала на ідэалогію, адукацыю і нават гістарычную палітыку. Пад яе рэдакцыяй выйшаў школьны падручнік пра «генацыд беларускага народа» падчас Другой сусветнай вайны. Швед узначальваў сумна вядомую камісію па вяртанні палітычных эмігрантаў. Аднак у снежні яго вызвалілі ад пасады генеральнага пракурора і прызначылі старшынём Вярхоўнага суда. Пасля гэтага яго адміністрацыйная вага, як і ўплыў самой Генпракуратуры, рэзка зменшыліся. Цяпер Швед практычна не з'яўляецца ў публічнай прасторы.

Падобная гісторыя адбылася і з намеснікам міністра ўнутраных спраў, камандуючым унутранымі войскамі Мікалаем Карпенкавым. Яшчэ нядаўна ён актыўна прасоўваў стварэнне ваенна-патрыятычных клубаў, шмат гаварыў пра супрацоўніцтва з байцамі ПВК «Вагнер», якіх фактычна ўключыў ва ўнутраныя войскі, і амаль не сыходзіў з экранаў. Аднак пасля пайшоў акрык Лукашэнкі, якому не спадабалася празмерная самарэклама генерала. З тых часоў Карпенкаў прыкметна зменшыў публічную актыўнасць.

Узмацненне Дзяржаўнага сакратарыята Савета бяспекі

Падобна на тое, аналагічная сітуацыя складваецца і вакол старшыні КДБ Івана Церцеля. Пасля 2020 года камітэт стаў адным з найбольш уплывовых ведамстваў краіны. Ён займаўся не толькі пераследам палітычных праціўнікаў рэжыму, барацьбой з карупцыяй і кантролем над наменклатурай, але і ўдзельнічаў у знешняй палітыцы. Церцель прысутнічаў на перамовах Лукашэнкі са спецыяльным прадстаўніком прэзідэнта ЗША Джонам Коулем. Афіцыйна паведамлялася, што старшыня КДБ вёў перамовы з польскімі спецслужбамі па пытаннях беларуска-польскіх адносін. Ён таксама публічна каментаваў тэму адносін афіцыйнага Мінска з Захадам.

Аднак цяпер, падаецца, перыяд максімальнага ўплыву КДБ падыходзіць да канца. 23 ліпеня падчас разгляду кадравых пытанняў Лукашэнка заявіў: «Мы крыху перафарматуем Камітэт дзяржаўнай бяспекі ў плане ўзмацнення Дзяржаўнага сакратарыята і яго ўздзеяння, уплыву на КДБ». Гэта супала з тым, што Церцель стаў значна радзей з'яўляцца ў інфармацыйнай прасторы.

Адначасова, відаць, на палітычным небасхіле ўзыходзіць зорка дзяржаўнага сакратара Савета бяспекі Аляксандра Вольфовіча. Падчас кадравых прызначэнняў 23 ліпеня Лукашэнка падкрэсліў: «Я хачу, каб вы разумелі, што роля дзяржаўнага сакратара і Дзяржаўнага сакратарыята будзе ўзмоцнена». Звяртаючыся да Вольфовіча, ён дадаў: «Як дзяржаўнага сакратара твая роля будзе ўзмоцнена з сённяшняга дня». Нагадаем, менавіта Вольфовічу даручана разабрацца з парушэннямі ў сістэме МУС.

Аднак на беларускім уладным небасхіле палітычныя зоркі загараюцца так жа хутка, як і гаснуць.

Валерый Карбалевіч, «Радыё Свабода»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com