Ізраільскія археолагі раскопалі легендарны горад, у якім жылі апосталы
1- 31.08.2026, 11:30
- 1,058
Ён знаходзіцца на беразе Тыверыядскага возера.
Мова пра археалагічны помнік Эль-Арадж на паўночным узбярэжжы Галілейскага мора. Каманда навукоўцаў на працягу дзесяці гадоў вядзе там раскопкі, а падчас апошняга сезона выявіла вялікую колькасць артэфактаў рымскай эпохі, піша Index.
Сярод знаходак — манеты, лямпы, прылады для макіяжу, кераміка, будаўнічыя элементы і іншыя побытавыя прадметы.
«Мы стараёмся ўлічыць сукупнасць доказаў, сабраных падчас усіх раскопак, што дазваляе скласці карціну гістарычнага профілю гэтага старадаўняга месца. Гэтая карціна з кожным сезонам становіцца ўсё больш выразнай», — заявіў навуковы кіраўнік раскопак доктар Стывен Нотлі.
Паводле археолагаў, на тэрыторыі Эль-Араджа існаваў рымскі горад Бетсаіда-Юлія, які функцыянаваў прыблізна паміж I і III стагоддзямі.
Даследчыкі выявілі рэшткі рымскіх муроў, базальтавы раствор, манеты і незвычайную паўдарыйскую капітэль, якая магла быць часткай вялікага грамадскага будынка. Пад рымскімі збудаваннямі таксама выявілі сведчанні існавання яшчэ больш старажытнага эліністычнага паселішча.
Асобную ўвагу археолагаў прыцягнулі прадметы, звязаныя з яўрэйскім насельніцтвам горада.
Сярод іх — крэйдавыя посудзіны і некалькі добра захаваных лямпаў эпохі Ірада. Такія лямпы выраблялі ў Іерусаліме да 70 года нашай эры. На думку даследчыкаў, іх наяўнасць з’яўляецца важным сведчаннем таго, што яўрэі жылі тут у I стагоддзі.
Менавіта гэты перыяд мае ключавое значэнне для ідэнтыфікацыі Віфсаіды.
Паводле біблейскіх тэкстаў, менавіта тут Ісус вярнуў зрок сляпому чалавеку. Таксама Віфсаіду звязваюць з адным з самых вядомых цудаў — накармленнем тысяч людзей пяццю хлебамі і дзвюма рыбамі.
Акрамя таго, паводле традыцыі, у Віфсаідзе жылі трое апосталаў — Пётр, Андрэй і Філіп.
Таму пошукі гэтага горада маюць не толькі археалагічнае, але і вялізнае гістарычнае і рэлігійнае значэнне.
Нягледзячы на ўпэўненасць даследчыкаў, канчатковая ідэнтыфікацыя помніка застаецца прадметам навуковых дыскусій.
Эль-Арадж на працягу стагоддзяў перажыў некалькі этапаў засялення. Тут выявілі не толькі рымскія, але і эліністычныя, а таксама пазнейшыя пабудовы. Археолагі таксама ўстанавілі, што ў асманскі перыяд мясцовы ўладальнік Бейт-Хабека пабудаваў стайні непасрэдна паверх больш старажытных рымскіх будынкаў.
Даследчыкі лічаць, што сукупнасць знаходак усё больш пераканаўча сведчыць на карысць версіі пра Віфсаіду.