Пяць найважнейшых вузлоў сусветнай эканомікі

Чаму эканамічныя рычагі аказаліся мацнейшымі за геаграфічныя перавагі.

Пакуль увага свету прыкавана да Армузскага праліву, сапраўдныя рычагі ўплыву на сусветную эканоміку знаходзяцца зусім у іншых месцах. Такое меркаванне выказаў эксперт па санкцыях і эканамічнай бяспецы Эдвард Фішман у інтэрв’ю Foreign Policy, склаўшы ўласны рэйтынг самых важных глабальных «кропак ціску» — вузлоў, кантроль над якімі здольны змяніць ход сусветнай палітыкі (пераклад — сайт Charter97.org).

На першае месца Фішман паставіў долар ЗША. Паводле яго слоў, амерыканская валюта ўдзельнічае прыкладна ў 90% усіх сусветных валютных аперацый, а Вашынгтон здольны пазбавіць краіны доступу да доларавай сістэмы «простым росчыркам пяра». Менавіта таму долар, на думку эксперта, застаецца самым магутным інструментам эканамічнага ціску.

Другую пазіцыю займаюць ланцужкі паставак перадавых паўправаднікоў — ад распрацовак Nvidia да абсталявання нідэрландскай ASML і тайваньскіх заводаў па выпуску мікрачыпаў. Затым ідуць кітайскія рэдказямельныя металы і магніты. Хоць іх экспарт прыносіць Пекіну ўсяго каля 3 млрд еўра штогод, магчымы збой паставак здольны абысціся сусветнай эканоміцы амаль у 6 трлн еўра, адзначае Фішман.

Толькі чацвёртым у рэйтынгу апынуўся Армузскі праліў, праз які праходзіць значная частка сусветных паставак нафты і газу. Пяцёрку замыкаюць воблачныя сэрвісы, дзе амерыканскія кампаніі Amazon, Microsoft, Google і Oracle кантралююць каля 75% сусветнага рынку.

Свет увайшоў у эпоху, калі эканамічная ўзаемазалежнасць ператвараецца ў зброю. «Кітай паказаў свету, што здольны выкарыстоўваць уласныя кропкі ціску так жа, як ЗША выкарыстоўваюць долар», — лічыць Фішман. Ён таксама папярэджвае, што бескантрольнае прымяненне санкцый, тарыфаў і экспартных абмежаванняў можа падштурхнуць краіны да эканамічнай самаізаляцыі.

«Калі кожная дзяржава будзе дзейнічаць па прынцыпе “кожны за сябе”, свет рызыкуе незаўважна прыйсці да новай формы эканамічнай аўтаркіі», — упэўнены эксперт. ЗША і саюзнікам давядзецца будаваць больш цесную эканамічную інтэграцыю паміж сабой, адначасова зніжаючы залежнасць ад стратэгічна ўразлівых ланцужкоў паставак.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com