Прыватныя клінікі на мяжы закрыцця

Міністэрства аховы здароўя збіраецца распачаць чарговую спробу падарваць наладжанае існаванне прыватных медцэнтраў. Паводле інфармацыі «Ежедневника», 5 снежня ў Адміністрацыю прэзідэнта паступіць на ўзгадненне законапраект, які можа справакаваць уцёкі з прыватных медцэнтраў высокакваліфікаваных спецыялістаў.

Як атрымалася высветліць «Е», аўтары законапраекта прапаноўваюць абмежаваць стаўку першага разраду лекараў прыватных клінік да 140 тыс. рублёў, што, на думку аўтараў дакумента, прывядзе да адтоку кваліфікаваных кадраў у дзяржаўны сектар.

Але праблема ў тым, што ў прыватных медцэнтрах практыкуюць, як правіла, дасведчаныя прафесары і кандыдаты навук, якія ў сілу свайго ўзросту і статусу наўрад ці будуць згодныя запоўніць тыя вакансіі, на якія цяпер у Міністэрствы аховы здароўя існуе сур'ёзны дэфіцыт.

Між іншым, калі стаўка першага разраду для прыватных клінік будзе зрэзаная больш як у два разы (у буйных прыватных медыцынскіх цэнтрах стаўка першага разраду вагаецца ў межах 360–380 тыс. рублёў), гэта выкліча шмат праблем. У клінік застанецца толькі адзіны шлях, як утрымаць дасведчаныя кадры: выплачваць зарплату ў канвертах, эканомячы тым самым на адлічэннях з фонду заработнай платы. Ад такога тарыфнага дэмаршу найперш пацерпіць дзяржаўная казна, якая недаатрымае за год дзесяткі мільёнаў даляраў. Пры гэтым прафесура наўрад ці пакіне наседжаныя месцы. Што тычыцца маладых кадраў, то яны цяпер больш арыентуюцца на новыя краіны Еўразвяза. Напрыклад, Польшча сёння ўсімі сіламі імкнецца кампенсаваць уласны адток медыцынскіх кадраў, якія хутка перацяклі ў больш прывабныя і багатыя краіны ЕЗ.

Каб зберагчы здароўе нацыі, улады Польшчы робяць усё магчымае, каб прыцягнуць медыкаў з сумежных дзяржаў, завабліваючы прыезджых спяцоў добрымі акладамі і высокім сацыяльным статусам. Іншымі словамі, можа атрымацца так, што кадры з прыватных клінік Беларусі сыдуць, але ў дзяржсектар не прыйдуць, а з'едуць у Польшчу, Літву ці ў іншую краіну.

Масла ў агонь можа падліць таксама штучнае рэгуляванне цэн на медпаслугі, пра магчымасці якога ўжо заяўляў міністр аховы здароўя Васіль Жарко. У прыватнасці, мяркуюць усталяваць лімітавыя цэны на паслугі, якія будуць фармавацца зыходзячы з рэальных выдаткаў дзяржаўнага сектара.

Для рэалізацыі дадзенай ідэі была прынятая Пастанова Саўміна №1027 ад 13.08.2007 года, паводле якой Міністэрства аховы здароўя цяпер мае права і абавязанае «распрацоўваць і зацвярджаць адзіныя нормы і нарматывы матэрыяльных і працоўных выдаткаў на платныя медыцынскія паслугі, якія робяць юрыдычныя асобы ўсіх форм уласнасці і індывідуальныя прадпрымальнікі ва ўсталяваным парадку». Пра гэта «Е» ўжо пісаў у жніўні гэтага года. Як цяпер растлумачылі «Е» спецыялісты Міністэрства аховы здароўя, кошт пэўнай медыцынскай аперацыі фармуецца з разліку кошту матэрыялаў, заработнай платы лекара, арэнднай платы і іншых выдаткаў.

Пры гэтым суразмоўца «Е» пагадзіўся, што ў прыватных клініках згаданыя паказчыкі, несумнеўна, вышэйшыя за дзяржаўныя. Напрыклад, заработная плата лекара звычайнай дзяржаўнай паліклінікі фармуецца з акладу ў 230–240 тысяч і вялікай колькасці разнастайных надбавак. Прыватныя клінікі закладваюць у сабекошт даволі вялікую заработную плату лекараў. Так што калі на асобныя паслугі будзе ўсталяваная лімітавая дзяржаўная цана, шматлікія цэнтры апынуцца на грані спусташэння.

Асобныя гульцы на рынку ўжо цяпер не хаваюць сур'ёзнай заклапочанасці і не выключаюць перапрафілявання ўласных прадпрыемстваў у рэстарацыі і гасцініцы.

Падставай для такога песімізму служыць яшчэ адзін пункт у заканадаўчым меню Міністэрства аховы здароўя.

Мяркуюць, што галоўная медыцынская ўстанова краіны апроч тарыфных абмежаванняў усталюе перашкоды для ўвозу ў краіну новых медыцынскіх тэхналогій, вызначыўшы выразна тры тыпы медыцынскага абсталявання. Усе тэхналогіі, якія з'явяцца пасля сцвярджэння тыпавога дакументу, трэба будзе цягнуць у Беларусь праз заканадаўчыя перашкоды. На думку прыватных медыкаў, калі Міністэрства аховы здароўя не зменіць сваіх планаў па ўкараненні заканадаўчых ноў-хаў, нашу краіну чакае перыяд карупцыйнай, ценявой медыцыны і аперацый на даму.

Каментар па справе:

Каб зірнуць на сітуацыю з боку, «Е» звярнуўся па каментар не да медыка, а да спецыяліста па маркетынгу.

Аляксандр Вавула, кіраўнік аддзела маркетынгу ІП «Альтернативная цифровая сеть»:

– Сітуацыя даволі складаная і неадназначная. І тут я бачу два шляхі развіцця падзей. Першы і, на маю думку, менш верагодны – сыход прыватных медыцынскіх цэнтраў і поўная манаполія дзяржавы. Другі – гэтая змяненне структуры паслуг, якія робяць прыватныя медыцынскія цэнтры. Дадзенае змяненне дазволіць ім фармаваць пакеты паслуг, у якія, натуральна, будуць уключаныя і паслугі па ўсталяваных дзяржавай цэнах. Гэта дапаможа захаваць рэнтабельнасць працы на рынку для прыватных гульцоў без паніжэння якасці паслуг.

Насамрэч я дапускаю варыянт, што дзяржава рыхтуецца да пераходу на страхавую сістэму эканамічнага функцыянавання ўсёй сістэмы аховы здароўя. І дадзены крок дазволіць ёй заслупаваць рынак платных медыцынскіх паслуг, на якім цяпер выдатна сябе адчуваюць прыватныя клінікі.