Адкрыты ліст міністру замежных спраў Нямеччыны Хайка Маасу ад Гары Каспарава

Найбуйнейшы экспарт Расеі - гэта не газ або нафта, а карупцыя.

Адкрыты ліст міністру замежных спраў Нямеччыны Хайка Маас ад расейскага апазіцыянера і грамадскага дзеяча, чэмпіёна свету ў шахматах Гары Каспарава апублікаваў сайт kasparov.ru:

- 25 чэрвеня Рада Еўропы аднавіла права голасу для Расеі, прыпыненае пасля незаконнай анэксіі Крыма ў 2014 годзе і наступнага ўварвання ва Усходнюю Украіну. Вы былі катэгарычным прыхільнікам гэтай пастановы, што ўлічваючы велізарны ўплыў Нямеччыны ў Еўропе, практычна гарантавала ягоным рухам. Калі пастанова была абвешчаная, Вы сказалі: «Гэта добрая навіна для расейскай грамадзянскай супольнасці. Расейцы павінны і далей мець магчымасць дамагацца справядлівасці ў Еўрапейскім судзе».

Я быў шакаваны і не змог утрымацца ад нецэнзурнага адказу Вам у твітэры, выступіўшы ад імя тысяч выгнаннікаў - сябраў расейскай грамадзянскай супольнасці, вымушаных пакінуць краіну пад пагрозай судовага пераследу і гвалту, які закрануў многіх маіх калег і суайчыннікаў.

Хоць я і прашу Вас зразумець рэзкасць маіх слоў, але я не шкадую і не адмаўляюся ад іх. Пасля дваццаці гадоў усё больш і больш жорсткага кіравання Пуціна расейская грамадзянская супольнасць практычна перастала існаваць. Выкарыстоўваць яе ў якасці падставы для супакаення Пуціна - агідна.

27 ліпеня, праз месяц пасля Вашага выступу, мірныя расейскія пратэсты супраць нядопуску апазіцыйных кандыдатаў да маючых адбыцца выбараў прывялі да найбуйнейшых пасля распаду СССР масавых арыштаў і гвалту з боку паліцыі. Дзясяткі людзей былі збітыя сілавікамі толькі за тое, што спрабавалі прайсці міма. Больш за тысячу чалавек былі затрыманыя. Заявы пуцінскіх чыноўнікаў і сілавікоў паказалі, што яны не ўважаюць гэта празмернай рэакцыяй. Мэр Масквы Сяргей Сабянін пахваліў паліцыянтаў, хоць гвалт з іх боку быў зафіксаваны на відэа. Генеральны пракурор Юрый Чайка заклікаў пракурораў зрабіць усё неабходнае для «падтрымання грамадскага парадку». Кіраўнік Следчага камітэта Аляксандр Бастрыкін заявіў пра распачынанне крымінальнай справы аб «масавых беспарадках». Абвінавачаным будзе пагражаць да 15 гадоў пазбаўлення волі. Відавочна: каб выключыць нават намёк на свабодныя і справядлівыя выбары, будуць прыняты самыя жорсткія захады.

Што ж прымусіла Раду Еўропы падтрымаць вяртанне права голасу пуцінскаму рэжыму? Хіба Расея спыніла сваю агрэсію ва Украіне? Вярнула ёй Крым, як гэтага патрабуе міжнародная супольнасць? Хіба былі вызваленыя 24 украінскія маракі, якіх выкралі ў міжнародных водах? Ці, можа быць, у пуцінскай Расеі адбылася лібералізацыя ў дачыненні да правоў чалавека і дэмакратычных стандартаў, як таго патрабуе Рада?

Не, не, не і не. Такім чынам, рэальныя матывы Рады застаюцца таямніцай, пакрытай цемрай. Магчымасць некаторых расейцаў дамагацца «справядлівасці» ў ЕСПЧ - жорсткі падман. Якая справядлівасць застанецца ў дзясяткаў мільёнаў расейскіх грамадзян? Ім няма на што спадзявацца пакуль Расеяй кіруе Пуцін. Дзеянні Рады і заявы, падобныя Вашым, толькі ўмацоўваюць ўладу Пуціна. Што яшчэ горш, яны адкрываюць яму зялёнае святло для далейшых злоўжыванняў уладай, бо ён ведае, што ў яго ў саюзніках падобныя Вам беспрынцыповыя згоднікі, гатовыя падтрымаць яго ў любой сітуацыі.

За жаданнем Пуціна ўдзельнічаць у рабоце Рады стаіць прага рэваншу за прайграную справу па разбурэнні аўтарытэту еўрапейскіх інстытутаў. Прысутнасць Расеі высмейвае стандарты Рады ў галіне правоў чалавека, чаго Пуцін і дамагаецца. Гэта выстаўляе еўрапейскіх палітыкаў крывадушнікамі, што гавораць пра справядлівасць і дэмакратыю толькі датуль, пакуль не з'явіцца новы газаправод.

Пуціну трэба купіць лаяльнасць, і ён знайшоў падобных Вам паслужлівых партнёраў у Нямеччыне і ў іншых частках Еўропы. Ён выкарыстоўвае гэты палітычны капітал ва ўстановах накшталт ПАРЕ гэтак жа, як і рэальны капітал у праектах кшталту «Паўночнай плыні-2», які рэалізуецца разам з Нямеччынай. Вашымі грашыма напрамую фінансуецца пуцінская паліцэйская дзяржава. Палітычны і эканамічны ўдзел, які выкарыстоўваецца Вамі як падстава для заключэння выгадных угод з Расеяй, не мадэрнізуе і не лібералізуюцца Расею; плынь ідзе ў іншы бок. Найбуйнейшы экспарт Расеі - гэта не газ або нафта, а карупцыя.

Адзіны рэальны ціск на Пуціна - пагроза яго ўладзе ў Расеі. Адзіная сапраўдная рэформа - сыход Пуціна. 25 чэрвеня я адказаў Вам ад імя расейскай грамадзянскай супольнасці ў выгнанні. Цяпер Вам адказвае грамадзянская супольнасць з самой Расеі - з тысяч турэмных камер, пабудаваных з Вашай дапамогай. У адной з іх пакутуе лідар апазіцыі Аляксей Навальны, пакутуючы ад раптоўнай «алергіі», якая паразіла яго пасля арышту.

Бездапаможнае лепятанне Рады Еўропы аб пратэстах, арыштах і выбарах - яшчэ больш словаў выкінутых на вецер пасля таго, як Пуціну далі ўсё, што ён хацеў. Ваша заява ад 25 чэрвеня прадоўжылася: «Цяпер важна, каб мы распрацавалі механізм, які дазваляе накладаць санкцыі на краіны ў адпаведнасці са Статутам, калі яны парушаюць свае абавязанні».

Пуцін лёгка раскусіў Ваш блеф, бо ён сам увесь час выкарыстоўвае блеф як інструмент міжнароднай палітыкі.

Пуцін пачуў добрыя навіны. Цяпер і я хацеў бы пачуць іх ад Вас.