Вучоныя ўпершыню маштабна апісалі новае пакаленне
1- 1.10.2026, 12:52
У першай хвалі ўдзельнічалі каля 8 тысяч падлеткаў, іх бацькі і настаўнікі.
Брытанскія даследчыкі з дабрачыннай арганізацыі Anna Freud і Універсітэцкага каледжа Лондана (UCL) апублікавалі папярэднія вынікі праекта «Даросленне ў 2020-х». Гэта першае комплекснае лонгітуднае даследаванне падлеткаў у Англіі пасля пандэміі COVID-19: яно адсочвае адно пакаленне школьнікаў з 12–13 гадоў і далей, каб зразумець, як сям’я, школа, аднагодкі і лічбавае асяроддзе ўплываюць на іх жыццё. Даследаванне апублікавана на партале GOV.UK.
У першай хвалі ўдзельнічалі каля 8 тысяч падлеткаў, іх бацькі і настаўнікі. Выбарка рэпрэзентатыўная для васьмікласнікаў Англіі: дадзеныя збіралі ў 2025 годзе, дапаўняючы апытанні кагнітыўнымі тэстамі і адміністрацыйнымі запісамі аб паспяховасці і наведвальнасці. Аўтары апісваюць пакаленне, якое дарослее ў прыкметна іншых умовах, чым папярэднія: на фоне пандэміі, шырокага распаўсюджання смартфонаў і сацыяльных сетак, росту занепакоенасці псіхічным здароўем і захавання сацыяльнай няроўнасці.
Большасць падлеткаў паведамляюць пра пазітыўныя адносіны з сям’ёй і сябрамі, у цэлым задаволеныя жыццём і адносна спакойна перажылі пераход у сярэднюю школу. Аднак ужо да пачатку сярэдняй школы праяўляюцца ўстойлівыя адрозненні: дзеці з малазабяспечаных сем’яў і падлеткі з асаблівымі адукацыйнымі патрэбамі часцей сутыкаюцца з цяжкасцямі ў вучобе і псіхалагічнымі праблемамі.
Так, кожны чацвёрты падлетак мае верагоднае псіхічнае засмучэнне. Сярод вучняў з малазабяспечаных сем’яў гэты паказчык дасягае 36%, а сярод тых, хто мае асаблівыя адукацыйныя патрэбы, — 54%. Амаль кожны пяты сістэматычна прапускае заняткі, а больш за траціну не адчуваюць сябе часткай школьнага калектыву. Асобная ўвага ў справаздачы нададзена лічбаваму жыццю: анлайн-зносіны з аднагодкамі сталі звыклымі і па частаце апярэджваюць асабістыя сустрэчы. Дзяўчынкі ў сярэднім праводзяць у сацыяльных сетках амаль на гадзіну больш, чым хлопчыкі.
Пандэмія таксама пакінула след: паводле слоў бацькоў, частка падлеткаў, асабліва з уразлівых груп, адстала ў вучобе ў перыяд кавіду і сутыкнулася з цяжкасцямі ў сацыяльных адносінах. Бацькоўскія чаканні адносна ўніверсітэта засталіся высокімі, але яны прыкметна ніжэйшыя ў сем’ях, дзе ў дзіцяці ёсць асаблівыя адукацыйныя патрэбы.
Наступныя хвалі даследавання пакажуць, ці пашыраюцца разрывы паміж дзецьмі з бедных і заможных сем’яў, ці скарачаюцца, ці застаюцца стабільнымі. Гэта павінна дапамагчы палітыкам і школам зразумець, дзе і калі патрэбная падтрымка школьнікам.