18 лiстапада 2026, Серада, 20:16
Падтрымайце
сайт
Сім сім,
Хартыя 97!
Рубрыкі

Навукоўцы патлумачылі, куды знік мільярд гадоў гісторыі Зямлі

Навукоўцы патлумачылі, куды знік мільярд гадоў гісторыі Зямлі

Зніклы адрэзак часу ў розных месцах неаднолькавы.

Старажытныя кантыненты маглі павольна ўзняцца, страціць частку парод з-за эрозіі, а потым апусціцца і апынуцца пад вадой. Так навукоўцы Універсітэта Вуллонгонга патлумачылі, чаму ў некаторых месцах з геалагічнага летапісу выпала больш за мільярд гадоў. Вынікі мадэлявання апублікаваныя ў Nature.

Адзін з самых наглядных прыкладаў можна ўбачыць у Вялікім Каньёне: там адносна маладыя асадачныя пласты ляжаць проста на значна больш старажытных пародах. Прамежкавых слаёў няма. Геолагі называюць гэты разрыў Вялікім несупадзеннем.

Аўтары змадэлявалі рух мантыі — пласта гарачых парод пад зямной карай. За сотні мільёнаў гадоў яе павольныя плыні здольныя прыўздымаць і апускаць цэлыя вобласці сушы. Разлікі паказалі, што такое ўзняцце ў неапратэразоі закранула старажытныя ядры Паўночнай Амерыкі, Паўночнай Еўропы і Паўночнага Кітая.

Пакуль суша заставалася прыўзнятай, вада і вецер маглі здымаць з яе пароду пласт за пластом. Калі кантыненты апусціліся, моры пакрылі згладжаную паверхню, і на ёй пачалі адкладацца новыя асадкі.

Зніклы адрэзак часу ў розных месцах неаднолькавы. У Вялікім Каньёне некаторыя пласты, адкладзеныя каля 540 млн гадоў таму, ляжаць на пародах узростам больш за мільярд гадоў. Для мадэлі важны не толькі этап разбурэння парод, але і тое, што адбывалася далей: калі паверхня сышла пад ваду і на ёй назапасіліся асадкі, мяжа паміж двума эпохамі захавалася.

Мадэль тлумачыць, чаму старажытныя пласты маглі знікнуць і чаму мяжа паміж астатнімі пародамі захавалася. Узняцце сушы, эрозія і наступнае затапленне маглі пакінуць падобныя сляды ў розных частках планеты.

Напісаць каментар

Таксама сачыце за акаўнтамі Charter97.org у сацыяльных сетках

▲