20 лiстапада 2026, Пятніца, 17:20
Падтрымайце
сайт
Сім сім,
Хартыя 97!
Рубрыкі

Навукоўцы расказалі, як «чытаць вочы»

Навукоўцы расказалі, як «чытаць вочы»

Ёсць некалькі прыкмет таго, што вам хлусяць.

Нямецкія навукоўцы высветлілі, што вочы здольныя выдаваць распазнаванне знаёмых прадметаў, нават калі чалавек свядома спрабуе схаваць сваю рэакцыю. Пра гэта паведамляе Phys.org.

Як праходзіў эксперымент

Даследаванне правялі псіхолагі Валянцін Фушэ і Анке Хукаўф з Ульмскага ўніверсітэта ў Германіі. Яго вынікі апублікаваныя ў часопісе PLOS One. Паводле аўтараў, памер зрэнак, частата мігання і працягласць фіксацыі погляду змяняюцца ў залежнасці ад таго, ці спрабуе чалавек утрымаць інфармацыю ў таямніцы.

Дарослых валанцёраў запрасілі згуляць у псіхалагічную гульню з чалавекам, які выдаваў сябе за яснабачага і спрабаваў здагадацца іх выбар. Кожнаму ўдзельніку паказвалі на экране шэсць пранумараваных карт і прасілі выбраць адну. Потым карты паказвалі паўторна, ужо паасобку, каб можна было прасачыць за рэакцыяй вачэй на кожную.

Заданні адрозніваліся. Адны ўдзельнікі павінны былі сумленна назваць свой выбар, другія — схаваць яго, а трэція — падмануць мнімнага яснабачага і прымусіць яго назваць няправільную карту. Падчас выпрабаванняў валанцёры насілі спецыяльныя акуляры, якія фіксавалі рухі вачэй, памер зрэнак і частату мігання. Акрамя таго, навукоўцы вымяралі, колькі часу спатрэбілася ўдзельнікам, каб адказаць на пытанні.

Што выдаюць вочы

Галоўнае адкрыццё датычылася зрэнак: пры паказе выбранай карты яны на кароткі час пашыраліся мацней, чым пры праглядзе астатніх.

Нават калі валанцёр спрабаваў схаваць свой выбар або свядома ўвесці суразмоўцу ў зман, яго зрэнкі ўсё адно рэагавалі на знаёмую карту.

На думку даследчыкаў, гэтая асаблівасць можа дапамагчы выяўляць распазнаванне значнай інфармацыі, якую чалавек імкнецца ўтаіць. У адрозненне ад свядомага адказу, памер зрэнак змяняецца міжволі, таму такая рэакцыя асабліва цікавая псіхолагам.

Знайшліся і іншыя заканамернасці. Калі ўдзельнікі спрабавалі захаваць інфармацыю ў сакрэце, яны звычайна радзей мігалі і даўжэй утрымлівалі погляд на адной кропцы. Калі ж валанцёрам даводзілася казаць няпраўду, ім, як правіла, патрабавалася больш часу на фармулёўку адказу.

Вынікі важныя для развіцця метадаў праверкі ўтойваемай інфармацыі, якія часам ужываюцца ў крымінальных расследаваннях. Такія тэсты накіраваныя не столькі на вызначэнне праўдзівасці кожнага выказвання, колькі на высвятленне таго, ці пазнае чалавек пэўныя дэталі, напрыклад звесткі пра злачынства, вядомыя толькі яго ўдзельніку.

Пры гэтым навукоўцы падкрэсліваюць розніцу паміж распазнаваннем знаёмай інфармацыі і даказаннем хлусні. Рэакцыя зрэнак паказвае, што чалавек пазнаў значны для яго аб’ект, але не дазваляе зразумець, чаму ён з ім знаёмы і ці спрабуе каго-небудзь падмануць.

Аўтары таксама ўказалі на абмежаванні эксперыменту: удзельнікі гулялі ў гульню, дзе падман не пагражаў рэальнымі наступствамі, таму вынікі яшчэ трэба праверыць у больш складаных умовах.

Такім чынам, даследаванне не дае ўніверсальнага спосабу распазнаваць хлуноў па адным поглядзе. Аднак яно паказвае, што міжвольныя рэакцыі вачэй могуць утрымліваць інфармацыю, якую чалавек не раскрывае словамі.

Напісаць каментар

Таксама сачыце за акаўнтамі Charter97.org у сацыяльных сетках

▲