Claude даказаў гіпотэзу Рымана, над якой матэматыкі змагаліся 167 гадоў
- 22.11.2026, 11:28
Пісьмовая версія доказу перавысіла 250 тысяч старонак.
Задача, якую матэматыкі не маглі вырашыць 167 гадоў і за якую абяцаюць 1 млн долараў, магчыма, аказалася па сілах ШІ. Матэматык з Anthropic Левент Альпоге заявіў, што разам з Claude даказаў гіпотэзу Рымана. Якую менавіта версію мадэлі ён выкарыстоўваў, не ўдакладняецца. Раней кампанія Anthropic прыцягвала да матэматычных адкрыццяў невыпушчаныя даследчыя версіі, у якіх сумесна працуюць дзясяткі ШІ-агентаў. Звычайным карыстальнікам яны недаступныя, піша itc.ua.
Што такое гіпотэза Рымана
Простыя лікі (2, 3, 5, 7, 11…) — гэта «атамы» арыфметыкі, але, на першы погляд, яны з'яўляюцца хаатычна. У 1859 годзе Бернхард Рыман выказаў здагадку, што іх размеркаванне звязана з нулямі так званай дзета-функцыі, і ўсе істотныя нулі ляжаць на адной вертыкальнай лініі. Камп'ютары праверылі ўжо больш за 10 трлн такіх нулёў — і ўсе яны адпавядаюць прагнозу. Але ніякая колькасць прыкладаў не даказвае, што так будзе для бясконцага мноства лікаў. Таму гіпотэза ўваходзіць у лік сямі «Задач тысячагоддзя» Інстытута Клея.
Многія тэарэмы ў матэматыцы пачынаюцца са слоў «прыміем, што гіпотэза Рымана праўдзівая». Калі доказы пацвердзяцца, усе гэтыя вынікі атрымаюць трывалую аснову.
Як Клод дапамог
«Я лічу, што, працуючы з Клодам, адкрыў доказ гіпотэзы Рымана», — напісаў Альпоге ў сваёй чатырохстаронкавай заяве.
Паводле яго слоў, метад распаўсюджваецца і на абагульненую гіпотэзу Рымана. Ключавыя прарывы адбыліся ў сярэдзіне лістапада, а 16 лістапада ўдалося атрымаць абагульнены вынік.
Альпоге кажа, што кіраваў даследаваннем, але на фінішы Клод «значна аперадзіў» яго. З-за супадзення з выхадам Anthropic на біржу матэматык прызнаў, што «таймінг жахлівы», але цынічнае тлумачэнне назваў памылковым.
Чаму матэматыкі не спяшаюцца радавацца
Пісьмовая версія доказу, створаная з дапамогай камп'ютара, перавысіла 250 000 старонак. Таму Альпоге апублікаваў яе толькі ў выглядзе коду для сістэмы праверкі доказаў Lean — 17 млн радкоў у 14 архівах.
«Давайце спачатку паглядзім, ці кампіліруецца ён», — сказаў Кевін Баззард з Імперскага каледжа Лондана.
Томас Блум з Універсітэта Манчэстэра назваў гэта, «калі гэта праўда», найвялікшым дасягненнем ШІ, але заклікаў да скепсісу: ШІ мог скарыстацца схаванай памылкай у кодзе.
То-бок пакуль гэта толькі заява, а не прызнаны вынік: паводле правілаў Інстытута Клея прэмію разглядаюць не раней чым праз два гады пасля публікацыі. У той жа дзень матэматык Алессандро Масулло прадставіў уласны доказ абагульненай версіі без ШІ — аб'ёмам 940 старонак, які пакуль таксама не правераны. У кастрычніку OpenAI ужо апублікавала доказ больш слабой версіі гіпотэзы, атрыманы з дапамогай ШІ.
Ітак, ШІ, які ўжо масава знаходзіць уразлівасці, а ў асобе Gemini абверг 59-гадовую гіпотэзу аб тэрмаядзерным сінтэзе, цяпер прэтэндуе на званне аўтара найвялікшага адкрыцця ў матэматыцы. Аляксей Скаробагатаў з Імперскага каледжа параўнаў гэта з вынаходствам ядзернай бомбы.
«Тое, што год таму здавалася немагчымым, стала рэальнасцю», — кажа Райнер Дытманн, баючыся, што людзям будзе ўсё цяжэй хоць бы разумець такія доказы.