Маятнік Трампа пайшоў назад

І з велізарнай сілай.

Перад прамежкавымі выбарамі было шмат размоў пра тое, што Трамп ні за што не прызнае паразу. Так і сталася, толькі не ў жорсткім варыянце, калі Белы дом ставіць пад сумнеў сумленнасць выніку і спрабуе як-небудзь размыць карцінку, справакаваць грамадзянскія хваляванні, учыніць адміністрацыйны ціск або распачаць прававую цяганіну. Неўцешны вынік ён якраз лёгка прызнаў, толькі віну за яго браць адмовіўся: «Калі б я быў у бюлетэні, наша перамога была б сакрушальнай», — пракаментаваў прэзідэнт сакрушальную паразу сваёй партыі. Дзе Трамп — там перамога, няма перамогі — Трампа не шукайце.

У партыі трымаюцца строга процілеглага меркавання. Рэспубліканская New York Post выйшла з першай паласой, на якой сіняя хваля накрывае барахтаючагася Трампа, а загаловак гучыць: «Сіняе цунамі: Трамп атрымлівае гістарычную адповедзь ад дэмакратаў, якія лёгка перамагаюць на прамежкавых выбарах». Уклад лідара рэспубліканцаў у іх паразу, безумоўна, значны, але і самім кандыдатам, што прайгралі, не варта было б рабіць выгляд, быццам яны сталі нявіннымі ахвярамі. Яны загуляліся з Трампам, у выніку цалкам леглі пад яго і ледзь не растварыліся ў ім. Вось і прыйшла расплата.

Перамога Дональда Трампа на праймерыз у 2016 годзе была поўнай нечаканасцю для партыйных цяжкавагавікоў (праўда, кажуць, і для яго таксама: ён збіраўся толькі павесяліцца ў агульнанацыянальным шоу), але калі палітычнаму навічку ўдалося ў фінале прэзідэнцкай гонкі абысці Хілары Клінтан, чыя перамога, здавалася, не выклікала сумневаў, стала зразумела, што Рэспубліканская партыя ў яго асобе абзавялася магутным разбуральным інструментам, які літаральна зносіць апанентаў. Адсутнасць у Трампа ўсялякіх рытарычных і маральных тармазоў дазваляла яму не грэбаваць ніякімі бруднымі прыёмамі барацьбы, і пакуль ахвярамі гэтай барацьбы былі дэмакраты, рэспубліканцаў усё задавальняла.

Вось толькі чым далей, тым часцей ён стаў ужываць гэтыя прыёмы супраць сваіх крытыкаў у самой партыі, прычым дасталося літаральна непахісным слупам рэспубліканізму: Міту Ромні, сям’і Чэйні, Джону Макеіну, Білу Крысталу, Джону Болтану. Бачачы, чым для іх заканчваецца супрацьстаянне Трампу, астатнія, у тым ліку такія партыйныя ветэраны, як Мітч Макконэл і Ліндсі Грэм, перасталі ставіць пад сумнеў лідарскую ролю злапамятнага палітычнага выскачкі. Для рэспубліканцаў вагой паніжэй гэта стала зразумелым сігналам трымаць язык вядома дзе. Праўда, часта гэтага было мала, і трэба было тым жа языком падлабунліва славіць лідара — усё, як ён любіць. Інакш падтрымкі пры пераабранні не відно, і Трамп адкрыта браўся знішчаць, на яго думку, недастаткова лаяльнага партыйнага паплечніка ў публічнай прасторы. Такія ўдары былі непераносныя, людзі проста адмаўляліся працягваць палітычную кар’еру.

Што цікава, поўны пераход партыі пад кантроль Трампа адбыўся не ў яго першую кадэнцыю, а пры прэзідэнцтве Байдэна, калі зноў узрасла патрэба ў палітычным драпежніку — таране супраць дэмакратычнага істэблішменту. Гісторыя 2016 года ў пэўным сэнсе паўтаралася, але ў 2022 годзе Трамп і яго рух MAGA ужо займалі галоўныя вышыні ў Рэспубліканскай партыі, выцесніўшы ў асноўным умераных рэспубліканцаў на прамежкавых выбарах, а да 2024 года — года трыумфальнага вяртання — іншадумства ў партыйных шэрагах стала немыслімым. У выніку, калі «дзед» стаў неверагодна дурэць, зноў заняўшы жаданы пост, запярэчыць яму не было каму. Гісторыя апошніх гадоў амерыканскай палітыкі — гэта гісторыя пра баязлівасць і ўгодніцтва.

Дарэчы, гэта ў значнай меры датычыцца і дэмакратаў. Ціхі жах ад таго, што ветхі Джо Байдэн спрабуе балатавацца на другі тэрмін, не перарос у партыйны бунт да таго часу, пакуль у званы не пачаў біць Джордж Клуні, даўні галівудскі фандрайзер партыі і знаёмец Байдэна, які быў уражаны на дабрачынным вечары ў чэрвені 2024 года дрэнным выглядам прэзідэнта і тым, што той яго не пазнаў. Толькі пасля таго, як у The New York Times выйшла калонка акцёра, у якой ён наўпрост пазначыў, што з Байдэнам дэмакраты страцяць не толькі прэзідэнцтва, але і Кангрэс, у партыі пачалося варушэнне, што ўрэшце прывяло да спазненай замены кандыдата. Але «Боржомі» піць трэба было раней. Да Амерыкі прыйшоў Трамп, дзеяч, унікальна засяроджаны на разбурэнні і хаосе. І двух гадоў не мінула, як амерыканцы зразумелі, што нарабілі.

Нягледзячы на адчувальную паразу, ён нікуды не дзенецца яшчэ больш як на два гады, і з гэтай акалічнасцю давядзецца жыць як Амерыцы, так і Украіне. Страножаны дэмакратычнай большасцю ў абедзвюх палатах Кангрэса, Трамп у сваёй балючай дэструктыўнасці будзе часткова абясшкоджаны, а Пуцін страчвае шанец, які яму падкінуў лёс: разыграць на сваю карысць амерыканскі козыр. Азартнае імкненне выціснуць з занямелага перад ім прэзідэнта ЗША больш, яшчэ больш, не дазволіла Пуціну своечасова ўзяць у гульні сваё, а ў 2025 годзе такая магчымасць была, і цяпер вядзе да таго, што далёка адсунуты Трампам назад маятнік амерыканскага прыніжэння перад Крэмлём — і не толькі — назапашвае велізарную патэнцыяльную сілу і вось-вось пойдзе, набіраючы хуткасць, назад. Важна максімальна скарыстацца гэтым зваротным ходам на карысць Украіны.

Леанід Швец, «Слова і справа»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com