Вялікае афрыканскае шоу Пуціна

Міф пра геапалітычную веліч Расіі рассыпаецца на вачах.

Напрыканцы кастрычніка Уладзімір Пуцін правёў у Маскве трэці саміт Расія — Афрыка. Мерапрыемства рыхтавалі яшчэ з большым размахам, чым папярэднія сустрэчы ў Санкт-Пецярбургу ў ліпені 2023 года і ў Сочы ў кастрычніку 2019-га. Пуцін правёў каля 20 сустрэч з кіраўнікамі афрыканскіх дзяржаў, усімі спосабамі падкрэсліваючы нібыта антыкаланіяльную пазіцыю Расіі. Аднак практычныя вынікі гэтых намаганняў аказаліся сціплымі, а рэзананс ад саміту — слабейшы, чым разлічваў Крэмль.

Расійская актыўнасць у Афрыцы апошнімі гадамі прынесла мала адчувальных вынікаў… Ператварэнне прыватнай групы «Вагнер» у Афрыканскі корпус, падпарадкаваны ГРУ, абмежавала магчымасці Расіі ўплываць на ход канфліктаў у рэгіёне. Цяпер Масква спрабуе вербаваць наймітаў у такіх афрыканскіх краінах, як Бурундзі і Зімбабвэ, для вайны супраць Украіны…

Павел Прыгожын, сын памерлага кіраўніка групы «Вагнер», робіць усё, каб захаваць і пашырыць унаследаваную ад бацькі ваенна-камерцыйную імперыю ў Цэнтральнаафрыканскай Рэспубліцы, уключаючы прыбытковыя прадпрыемствы па здабычы і кантрабандзе золата. Аднак яго ўплыў у расійскіх сілавых структурах абмежаваны. Ён падтрымлівае больш цесныя сувязі з Федэральнай службай бяспекі (ФСБ) і Службай знешняй разведкі (СВР), чым з ГРУ, якое курыруе Афрыканскі корпус.

У Малі, дзе ваенны ўрад абапіраецца на расійскую дапамогу ў сферы бяспекі, гвалт толькі працягвае нарастаць. На сустрэчы з кіраўніком пераходнага ўрада Малі Асімі Гоітай 30 кастрычніка Пуцін аддаў перавагу гаварыць пра рост папулярнасці вывучэння рускай мовы і пашырэнне праграмы стыпендыяў для малійскіх студэнтаў у Расіі, абмінаючы праблемы бяспекі.

У 2026 годзе расійскі экспарт узбраенняў вырас, аднак «Расабаронэкспарт» імкнецца перадусім максімізаваць прыбытак, а не прадастаўляць афрыканскім партнёрам крэдыты або бязвыплатную дапамогу.

На фоне паглыблення фінансавага крызісу Расія практычна не здольная прапанаваць афрыканскім краінам новыя інвестыцыі. У праекце дзяржаўнага бюджэту на 2027 год, унесеным у Дзяржаўную думу, закладзены значны дэфіцыт — 5,44 трлн рублёў; адначасова прадугледжваецца скарачэнне выдаткаў па шматлікіх інвестыцыйных праграмах. Нават банкі, якія фінансуюць абаронна-прамысловы комплекс, у тым ліку «Прамсувязьбанк», паведамляюць пра буйныя страты і патрабуюць ад федэральнага ўрада дадатковай капіталізацыі.

Спад у большасці грамадзянскіх галін, відаць, працягнецца. Цяжкасці перажывае і сельская гаспадарка, якая раней выйгравала ад экспарту збожжа ў Афрыку — украінская блакада Азоўскіх і чарнаморскіх партоў ўскладняе перавозкі, а дастаўка грузаў праз Мурманск істотна павялічвае выдаткі.

Ціск на дзяржаўныя фінансы такі вялікі, што Міністэрства абароны прапанавала перанесці снежаньскія выплаты жалавання большасці вайскоўцаў на студзень, зрабіўшы выключэнне для тых, хто служыць у аб’яднанай групіроўцы войскаў, якая ваюе супраць Украіны.

Вялікія надзеі Масквы на звышпрыбытак ад «дызельнай здзелкі», пра якую прэзідэнт ЗША Дональд Трамп абвясціў 9 кастрычніка, рассеяліся: заўважнага змякчэння амерыканскіх санкцый так і не адбылося. Тры танкеры з дызельным палівам, загружаным у порце Прыморск, змянілі курс і замест ЗША накіраваліся ў Бразілію, дзе, верагодна, за груз удасца выручыць менш.

Украіна аднавіла далёкія ўдары па расійскіх нафтаперапрацоўчых заводах. Раней Кіеў, як паведамлялася, узяў неафіцыйную паўзу ў гэтай кампаніі на просьбу Трампа, аднак Масква праігнаравала жэст добрай волі і працягнула эскалацыю. У выніку апошнія дні кастрычніка адзначыліся буйнымі пажарамі ў сталіцы Башкартастана Уфе, у Навакуйбышаўску Самарскай вобласці і ў Кстове Ніжагародскай вобласці. Масква пры гэтым не пацярпела — менавіта там афрыканскія лідары выбудоўваліся ў доўгія чэргі на сустрэчы з Пуціным.

Няздольнасць Расіі арганізаваць хаця б мінімальна эфектыўную супрацьпаветраную абарону энергетычнай інфраструктуры найлепш тлумачыць, чаму ёй не ўдалося стварыць ваенна-марскую базу ў Судане. Гэты фарпост павінен быў забяспечыць размяшчэнне расійскай міжземнаморскай эскадры ў Чырвоным моры, аднак планы па яе перакідцы цяпер фактычна скасаваныя.

Сустрэча Пуціна з афрыканскімі лідарамі, закліканая схіліць іх на свой бок, верагодна, мусіла ўмацаваць яго міжнародны імідж напярэдадні саміту Азіяцка-Ціхаакіянскага эканамічнага супрацоўніцтва (АТЭС), які пройдзе 18–19 лістапада ў кітайскім Шэньчжэні. Там расійскі прэзідэнт разлічвае ўзяць удзел у трохбаковай сустрэчы з Трампам і генеральным сакратаром Камуністычнай партыі Кітая Сі Цзіньпінам.

Аднак ні такая сустрэча, ні двухбаковыя перамовы Пуціна з Трампам пакуль не пацверджаныя і не гарантаныя.

Пуцін спадзяецца працягнуць размову, пачатую ў Шэньчжэні, і на саміце G20 у Маямі 14–15 снежня. Але прахалодны прыём, аказаны расійскаму міністру замежных спраў Сяргею Лаўрову (асабліва з боку еўрапейскіх прадстаўнікоў) на сустрэчы кіраўнікоў МЗС краін G20 30–31 кастрычніка, нічога добрага не абяцае.

Сумневы ў Крамлі ўзмацняе і намер Трампа запрасіць на саміт прэзідэнта Украіны Уладзіміра Зяленскага.

Паводле наяўных звестак, Пуцін аддае перавагу двухбаковым перамовам з Трампам перад любым шматбаковым фарматам. Тым не менш, ключавая роля Еўропы ў падтрымцы Украіны падштурхнула расійскіх экспертаў да разумення таго, што без удзелу еўрапейцаў рэальны мірны працэс немагчымы.

Да ініцыятывы прэзідэнта Фінляндыі Аляксандра Стуба і прэм’ер-міністра Нарвегіі Ёнаса Гара Стёрэ адкрыць канал сувязі з Крамлём у Маскве паставіліся неадназначна, хаця сам Пуцін застаўся задаволены тэлефоннай размовай. Для паўночных лідараў галоўнае пытанне ў тым, ці намеціліся хоць нейкія зрухі ў пазіцыі Масквы адносна завяршэння тупіковай вайны супраць Украіны.

Аднак каласальныя выдаткі і нарастаючыя страты пакуль ніяк не паўплывалі на першапачатковыя мэты расійскага кіраўніка.

Паводле ўсяго відаць, Пуцін па-ранейшаму мае намер захапіць увесь Данбас. Крэмль працягвае прамацваць межы стойкасці Украіны і рашучасці Еўропы. Аднак раней ён можа вычарпаць запас цярпення ўласнага насельніцтва, якое пасіўна прымае бессэнсоўную вайну, развязаную іх прэзідэнтам. Міф пра геапалітычную веліч Расіі выпараецца на вачах.

І кожны новы саміт толькі паскарае гэты працэс.

Павел Баеў, New Voice

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com