«Мядзведзіца рэзка ўстала на заднія лапы і ўперыла позірк проста ў мяне»

Як беларусы правялі адпачынак на Камчатцы.

Навошта ў глухой тайзе патрэбны мех наяўных, чаму пасля Гімалаяў і Паміра вядомыя вулканы Камчаткі могуць не ўразіць і як злавіць ласося на 5 кг за дваццаць хвілін? Пра гэта MYFIN распавёў мінчук Аляксей, які разам з сынам прайшоў 18-дзённы маршрут з верталётнымі заброскамі, сплавам па дзікай рацэ і начоўкамі ў намётах.

«Квіткі на самалёт куплялі яшчэ зімой»

Аляксей шмат гадоў займаецца горным турызмам: хадзіў у Гімалаі, на Цянь-Шань, Памір і Каўказ. На Камчатку ён адпраўляўся з адной галоўнай мэтай — паказаць гэты рэгіён 15-гадоваму сыну і прайсці маршрут разам.

Горы выпрабоўваюць людзей на трываласць, а часам яны ж доряць правільныя знаёмствы. У 2024 годзе ў Непале падчас уздыму на шасцітысячнік Мера-Пік Аляксей пазнаёміўся з камандай з турысцкага клуба МДУ — прафесіяналамі з 30-гадовым стажам, якія прысвяцілі жыццё таму, каб адкрываць свет турызму падлеткам. Ужо на наступны год мінчук з сынам адправіліся з імі ў экспедыцыю на Памір. Менавіта там, сярод зааблочных вяршыняў, нарадзілася ідэя наступнага маршруту — на Камчатку.

Аляксей шмат чуў ад людзей, якія аб’ехалі паўсвету, што Камчацкі край — нешта асаблівае і неверагоднае. Выпусціць шанец паказаць сыну адзін з самых дзікіх рэгіёнаў планеты ў кампаніі крутых праваднікоў было проста немагчыма.

— Нашы сябры як дасведчаныя арганізатары распрацавалі праграму гэтай экспедыцыі і разам з мясцовым турыстычным агентствам склалі план. Квіткі на самалёт мы куплялі загадзя, яшчэ зімой. Вясной ужо былі забраніраваныя гасцініцы.

Звычайная вячэра ў кавярні — каля 2000 RUB

Кошт экспедыцыі падзяліўся на дзве катэгорыі. Для пачаткоўцаў, хто ехаў з камандай упершыню, цана склала 210 тысяч RUB, для старых кліентаў зрабілі зніжку — яны плацілі па 190 тысяч RUB.

Група падабралася пароўну: роўна па сем чалавек пачаткоўцаў і вопытных. Прымаючая кампанія бясплатна надала намёты і спальнікі, гатавалі самі па графіку. Самастойная закупка правіянту і дзяжурствы на паходнай кухні дапамаглі істотна зэканоміць, бо цэны на прадукты на паўвостраве спецыфічныя.

Аднак Камчатка патрабуе сур’ёзных дадатковых выдаткаў, трэба быць гатовым да нятаных цэн на месцы. Напрыклад, марская прагулка з рыбалкай каштуе 20 тысяч RUB з чалавека (730 BYN), арэнда добрага спінінга — 8000 RUB (290 BYN), звычайная вячэра ў кавярні пры вясковай гасцініцы (напрыклад, у Мількове) — каля 2000 RUB, або 70 BYN на чалавека.

У насычаным раскладзе 18-дзённага тура былі гарадскія экскурсіі, марскі круіз да сіўучаў і касатак, экспедыцыя да вулканаў, трэкінг па застылай лаве, палёт на верталёце ў Даліну гейзераў і многае іншае.

Аднак планы на Камчатцы часта парушаюцца з-за непрадказальнасці дзікай прыроды: рэзкіх цыклонаў з туманамі, паводкаў, што размываюць дарогі, актыўнасці вулканаў і сустрэч з мядзведзямі. Але групе пашанцавала — адхіленняў ад плана не здарылася.

— Мы вылецелі з Мінска 12 жніўня ў Пятрапаўлаўск-Камчацкі з перасадкай у Маскве. Васьмігадзінны пералёт — выпрабаванне не з лёгкіх, таму, калі ёсць магчымасць, бярыце квіткі ў камфорт-клас і вышэй. Усе рэйсы сышлі строга паводле раскладу, без затрымак. А вось да дзевяцігадзіннай розніцы ў часе давялося прывыкаць, яна моцна выбівае з каляіны на пару дзён.

«Закінуў кальмара на кручку — і адразу цягнеш рыбу, а то і дзве»

Падарожжа адкрыла марская прагулка. Турысты высочвалі ў акіяне кітоў, любаваліся ляжбішчам сіўучаў і, вядома, палавілі рыбу.

— Трэба сказаць, марская лоўля моцна адрозніваецца ад рачной ці азёрнай. Калі гіды прывезлі ў правільнае месца, клюе пастаянна. Закінуў кальмара на кручку — і адразу дастаеш рыбу, а то і дзве адразу. Але налавіць многа не атрымаецца. Арганізатары спыняюць лоў, як толькі група набірае дастаткова рыбы на абед. Яе гатуюць проста на катэры. Свежа наловеная марская рыба па смаку моцна пераўзыходзіць тую замарожаную, да якой мы прывыклі.

Наступны дзень пачаўся з верталётнай экскурсіі ў Даліну гейзераў. Трапіць сюды можна толькі па паветры. Адсюль і ўнушальная цана — 97 тысяч RUB на чалавека (3,5 тыс. BYN).

— Гэта стала адным з самых моцных уражанняў за ўсё падарожжа. Дзякуючы ідэальнаму, абсалютна бязвоблачнаму надвор’ю проста з акон верталёта адкрыліся фантастычныя віды на вулканы, бірюзавыя вулканічныя азёры і дзікія ландшафты з неверагодным сняжным узорам.

Прыземліўшыся, мы трапілі ў ўнікальны зялёны аазіс.

Ішлі па экатропе міма крыніц, што б’юць з-пад зямлі, і бурлівых грязевых катлоў — адчуванне было такое, быццам зрабілі крок у рэпартаж National Geographic. Апагеем усёй прагулкі стала чаканне на агляднай пляцоўцы: строга, як па раскладзе, кожныя 1 гадзіну 15 хвілін гейзер Вялікі выстрэльвае магутным слупом кіпеню і пару на вышыню 5–7 метраў.

Другая верталётная заброска была ў кальдэру вулкана Узон. Ад Даліны гейзераў яна знаходзіцца за 30 км, але яны моцна адрозніваюцца па паходжанні, ландшафце і характару гідратэрмальнай актыўнасці.

— Калі Даліна гейзераў — гэта вузкае, заціснутае гарамі цясніну, то кальдэра прасторная. Гэта гіганцкая плоская чаша, дзе адчуваеш сябе першапраходцам у эпоху дыназаўраў. Вакол дымяцца рознакаляровыя тэрмальныя азёры — ад мярцвяна-шэрых і нікелевых да ядоўна-зялёных адценняў.

Фінальны пералёт дня перанёс каманду да дзікіх гарачых крыніц. Там ужо чакаў гарачы абед, пасля якога можна было выкупацца ў тэрмальнай вадзе. Увечары група ўзяла курс у глыб паўвострава. Маршрут завяршыўся ў сяле Мількова, засяліліся ў гасцініцу «Геолаг», якая стала базай перад заброскай да Ключэўскай групы вулканаў.

Вогнішча без запалак і бутэрброды на вулканічным жару

Увесь вечар пасля прылёту сышоў на закуп правіянту. На наступны дзень група выехала да вулкана Талбачык на падрыхтаваным пазадарожніку. Дарога заняла ўвесь дзень і стала выпрабаваннем — палова шляху ідзе праз лес, ехаць даводзілася на мінімальнай хуткасці з-за моцнай трасяніны. Маршрут нагадваў этап экстрэмальнага трыяла. Па прыездзе разбілі намётавы лагер.

На наступны дзень надвор’е заставалася спрыяльным, і група пачала ўзыходжанне на Плоскі Талбачык. Пад’ём з наборам вышыні больш за 1500 метраў заняў каля дзевяці гадзін. Узнагародай за цяжкі трэкінг сталі цудоўныя панарамныя краявіды і абед ля самага жарала вулкана.

— Наступны дзень прайшоў у прагулцы па застылых лавовых патоках: мы спусціліся ў лавацёк, а потым падняліся на Талбачынскія конусы. Менавіта на гэтых вяршынях да цябе прыходзіць вострае ўсведамленне, наколькі блізка ты падабраўся да чагосьці першароднага, да непераадольнай стыхіі. На гэтых пагорках плавяцца турыстычныя сядушкі, а калі трохі адкінуць камяні з ямкі, можна запякаць бутэрброды, што мы і зрабілі. Надвор’е ў гэты дзень было дажджлівае, маросіў дробны дожджык, таму доўга там не затрымліваліся.

Яшчэ адзін дзень сышоў на экскурсію па Мёртвым лесе і навакольных конусах. На адным з іх вырашылі паўтарыць учарашні трук з падземным жарам. Толькі гэтым разам гід замест бутэрбродаў узяў з сабой звычайныя дровы.

— Мы выкапалі невялічкую ямку, заклалі іх туды — і проста на вачах атрымалі сапраўднае вогнішча без аніводнай запалкі або запальнічкі.

«Бачылі, як проста пад рафтамі ідуць статкі рыб»

Вулканічная праграма на Камчатцы была выкананая, і прыйшоў час пераходзіць да другой, ваднай часткі маршруту. Трэба было вяртацца назад у Мількова, закупіць прадукты, а ранкам выязджаць на старт вадной часткі экспедыцыі.

Да месца дабраліся толькі пад вечар: разбілі лагер, надзьмулі рафты, на хуткую руку павячэралі, звыкла адпудзілі мядзведзяў, што праходзілі паблізу, і лёглі спаць. Арсенал супраць мядзведзяў у групы быў салідны — ад звычайнага крыку і капеечных шумёлак да фаераў і ракетніц.

Раніцай лагер згарнулі і адправіліся ў сплаў па рацэ Апале.

— У сваіх вытокаў Апала аказалася даволі мелкаводнай. Мы часта намертва чаплялі дно цяжка нагружанымі рафтамі, таму даводзілася саскокваць у ваду і штурхаць іх уручную. І ўсё гэта — на вачах у мядзведзяў. Ужо ў першы дзень мы то тут, то там сутыкаліся з дзесяткамі мядзведзяў. Як правіла, гэта былі мядзведзіцы з двума-трыма мядзведзянятамі.

Сфатаграфаваць іх як след не атрымлівалася, бо цячэнне там даволі хуткае, трэба пастаянна працаваць вёсламі і патрапляць у паток, таму не да камеры. Вада ў рацэ празрыстая да самага дна, і мы бачылі, як проста пад рафтамі ідуць статкі кеты і іншых рыб.

«Мядзведзіца рэзка ўстала на заднія лапы і ўперыла позірк проста ў мяне»

Найбольш яскравая гісторыя за час падарожжа па рацэ адбылася ранкам пасля адной з начовак, калі ў лагер прыйшла мядзведзіца з мядзведзянятамі.

— Дзяжурны толькі пачаў выбірацца з намёта і пачуў у раёне паходнай кухні падазроны шум. Я якраз збіраўся ісці яму дапамагаць і ўжо цалкам апрануўся, калі пачуў крык: «Мядзведзь у лагеры!» Я тут жа вылез вонкі і літаральна ў васьмі–дзесяці метрах проста насупраць убачыў велізарную мядзведзіцу. На аўтамаце таксама закрычаў: «Мядзведзь у лагеры!» Яна рэзка ўстала на заднія лапы, выпрасталася ва ўвесь рост і ўперыла позірк проста ў мяне. Некалькі секунд мы проста глядзелі адзін на аднаго.

На шчасце, нападаць мядзведзіца не збіралася. Яна апусцілася на чатыры лапы і разам са сваімі мядзведзянятамі хутка пабегла прэч уздоўж берага ракі.

Паходныя будні на рацэ далі прыгод з лішкам. Былі і бурлівыя парогі, і каварныя берагавыя «грабянцы» — звісаючыя над вадой дрэвы, якія на хаду ламалі спінінгі і літаральна збівалі людзей з рафта ў ваду. А яшчэ была выдатная рыбалка.

— І хоць мы не трапілі на пік масавага ходу якой-небудзь канкрэтнай рыбы кшталту кеты, гальца налавілі ўдосталь. Плюс дзеля спартыўнай цікавасці злавілі па пару экзэмпляраў амаль усіх відаў мясцовай рыбы.

А сапраўдная рыбацкая мара збылася ў самым фінале. Ужо на выхадзе да Ахоцкага мора турысты засталі самы пачатак заходу каралеўскага ласося — кіжуча — ў раку. Усяго за 20 хвілін стаянкі кожны рыбалов у камандзе паспеў выцягнуць па пары важкіх хвастоў вагой па 3–5 кілаграмаў.

«Гэта атрымаўся мой самы дарагі турыстычны досвед у жыцці»

Лайфхак для тых, хто плануе паўтарыць шлях: банкаўскія карты прымаюць паўсюль, дзе ёсць інтэрнэт, ва ўсіх населеных пунктах. Але наяўных грошай з сабой трэба мець вельмі шмат. Усе бакавыя экскурсіі, уключаючы верталётныя і марскія, аплачваюцца строга наяўнымі. Ва ўмовах адсутнасці сувязі ў тайзе або на рацэ папяровыя рублі застаюцца адзіным надзейным плацежным сродкам.

У самы апошні вечар група паставіла лагер і сходзіла на бераг Ахоцкага мора. Павячэралі — і спаць. На наступны дзень чакала доўгая дарога дадому, у цывілізацыю. Перад вылетам, як і належыць, закупіліся камчацкім крабам і свежай ікрой.

— Калі падводзіць вынікі, то, улічваючы мой горны досвед у Гімалаях, на Цянь-Шані, Паміры і Каўказе, самі камчацкія вулканы мяне не надта ўразілі. Калі б я паехаў на Камчатку яшчэ раз, то будаваў бы маршрут інакш — браў бы выключна верталётныя заброскі і ехаў толькі дзеля рыбалкі. Гэта атрымаўся мой самы дарагі турыстычны досвед у жыцці. Але я ехаў у гэтую экспедыцыю ў тым ліку дзеля сына, і, гледзячы на ягоныя эмоцыі, магу сказаць упэўнена — яно таго вартае на ўсе сто працэнтаў.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com