17-гадовая беларуска арганізавала стварэнне ўнікальнага мурала ў Пазнані
- 9.11.2026, 18:09
На ім дзяўчаты з Беларусі і Польшчы.
17-гадовая беларуска Аліса жыве ў Польшчы амаль год. За гэты час яна паспела арганізаваць свой першы вялікі праект — стварэнне польска-беларускага мурала ў Пазнані. На малюнку дзве дзяўчыны разам даглядаюць кветку, якая сімвалізуе агульнае еўрапейскае будучыню. Цікава, што дзяўчыны на мурале — гэта аўтапартрэты саміх мастачак, полькі і беларускі. Аліса распавяла MOST, як з’явілася ідэя праекта і наколькі складана атрымаць дазвол на стварэнне мурала ў польскім горадзе.
Мурал з’явіўся 31 кастрычніка каля трамвайнага прыпынку Słowiańska ў Пазнані. Малюнак размясцілі на сценах пад аўтамабільнай дарогай, побач з прыпынкам. Месца выбралі невыпадкова. Па-першае, гэта ажыўленая частка горада, дзе малюнак змогуць убачыць шмат людзей. Па-другое, сама назва прыпынку — «Славянская» — падалася Алісе сімвалічнай для польска-беларускага праекта.
Ідэя мурала з’явілася пасля таго, як Аліса прайшла навучанне ў Школе палітычных кампаній Офіса Святланы Ціханоўскай. Напрыканцы курса ўдзельнікі мусілі прадставіць уласныя праекты, накіраваныя на вырашэнне канкрэтных задач. Група, у якой працавала Аліса, абрала тэмай супрацоўніцтва беларускай і польскай моладзі.
— Мы хацелі, каб беларусы і палякі былі партнёрамі. Не проста каб беларусы ўліваліся ў польскае грамадства, а каб мы супрацоўнічалі на роўных. Так, мы жывём у Польшчы, але пры гэтым мы беларусы і не павінны адмаўляцца ад сваёй ідэнтычнасці, — тлумачыць Аліса.
Так з’явілася ідэя мурала, які беларуская і польская мастачкі мусілі стварыць разам. Праект атрымаў падтрымку Школы палітычных кампаній.
Для рэалізацыі праекта Аліса знайшла дзвюх мастачак — беларускую і польскую. Яны жылі ў адным горадзе, таму маглі сустракацца асабіста і разам працаваць над эскізам. Арганізатарка прапанавала ім тэму «Агульнаеўрапейскі дом», але вырашыла не ўмешвацца ў творчы працэс.
— Я надала ім поўную свабоду творчасці. Нам пашанцавала, што яны жылі ў адным горадзе і маглі сустракацца асабіста. Як яны пазней прызнаваліся, гэта было нялёгка, але ў той жа час вельмі цікава — разам ствараць нешта абсалютна новае, з нуля, — распавядае Аліса.
Яна свядома адмовілася ад істотных праўкаў эскіза.
— Бо сэнс быў менавіта ў тым, каб гэта стала вынікам творчасці і супрацоўніцтва беларуска-польскіх мастачак, а не ўвасабленнем маёй уласнай ідэальнай карцінкі.
У выніку на мурале з’явіліся дзве дзяўчыны, якія разам даглядаюць кветку. Расліна сімвалізуе еўрапейскую будучыню, якую беларусы і палякі могуць ствараць сумеснымі намаганнямі. А клопат пра яе — гэта супрацоўніцтва, узаемная падтрымка і адказнасць за агульную будучыню.
Выявленыя дзяўчыны — не выдуманыя персанажы, а аўтапартрэты саміх мастачак. Паводле слоў Алісы, для яе было прынцыпова важна, каб супрацоўніцтва праявілася не толькі ў сюжэце мурала, але і ў працэсе яго стварэння.
— Я стварыла ім прастору, дзе не трэба было хвалявацца пра дазволы і фінансавыя пытанні, каб яны маглі сканцэнтравацца на агульнай працы.
Для рэалізацыі праекта спатрэбіліся дазволы ад гарадскога ўпраўлення дарог (Zarząd Dróg Miejskich) і камісіі, якая займаецца пытаннямі гарадской эстэтыкі.
— Горад ішоў насустрач, за што ім вялікі дзякуй. Я не магу сказаць, што працэс быў суперлёгкі, але яго не ўскладнялі, — распавядае беларуска.
Найцяжэйшым аказалася разабрацца, куды менавіта звяртацца.
— Калі толькі пачынаеш, гэта вельмі складана. Ты ж проста не напішаш у інтэрнэце: «Я раблю мурал, у які ужонд мне ісці?» Трэба шукаць, каму належыць сцяна, куды пісаць, да каго звяртацца.
Атрыманне ўсіх неабходных дакументаў заняло каля трох тыдняў.
Сам мурал мастачкі стварылі значна хутчэй. Разам з падрыхтоўкай і грунтоўкай сцяны праца заняла ўсяго тры дні. Вышыня малюнка складае амаль чатыры метры, а агульная шырыня з улікам бакавых калон — каля пяці метраў.