Як часта фіксуюць у Беларусі хантавірус
- 11.05.2026, 12:24
- 1,746
Медыкі назвалі сімптомы «мышынай ліхаманкі».
Гісторыя з успышкай хантавіруса на борце круізнага лайнера MV Hondius цалкам можа стаць асновай для трылера. Тры смяротныя выпадкі, тое, што некаторыя пасажыры пакінулі лайнер на адным з прыпынкаў яшчэ да ўвядзення каранціну, пошук порта, які прыме. У выніку — швартоўка судна на Тэнэрыфэ, эвакуацыя пасажыраў групамі на самалётах, піша «Камсамолка».
Пасля гэтага выпадку Сусветная арганізацыя аховы здароўя ахарактарызавала рызыку распаўсюджвання хантавіруса сярод шырокай грамадскасці як «абсалютна нізкую» і заявіла, што сітуацыя не мае нічога агульнага з пандэміяй COVID-19. Але ўсё роўна ўспышка такога маштабу ды яшчэ ў замкнёнай прасторы лайнера, ды яшчэ з турыстамі, што некантралюема раз’ехаліся па свеце, — з’ява надзвычай непрыемная.
Паводле даных СААЗ, пакуль зарэгістравана восем выпадкаў заражэння, уключаючы пяць лабараторна пацверджаных і тры меркаваныя. Пасажыры лайнера заразіліся андскім штамам хантавіруса, які з’яўляецца адзіным вядомым, здольным да абмежаванай перадачы паміж людзьмі.
Выпадкі хантавіруса ў Беларусі
Хантавірусы — гэта зоанозныя вірусы, што пераносяцца грызунамі. Заражэнне чалавека звычайна адбываецца пры кантакце з інфікаванымі жывёламі або іх выдзяленнямі.
Хантавірус, які часам называюць «мышынай ліхаманкай», не з’яўляецца чымсьці экзатычным. Выпадкі рэгіструюцца і ў Беларусі з 1990-х. У 2021–2022 гадах у рэспубліцы медыкі лячылі каля 50 выпадкаў «мышынай» ліхаманкі штогод. Пры гэтым найбольшая колькасць захварэлых была ў Магілёўскай і Гомельскай абласцях.
Небяспеку для жыцця прадстаўляе гемарагічная ліхаманка з нырачным сіндромам (ГЛПС), якая можа развіцца пры захворванні хантавірусам.
Адна з апошніх успышак хантавіруса на тэрыторыі Беларусі была зафіксавана эпідэміёлагамі ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці напрыканцы 2024 — на пачатку 2025 года
Асноўныя сімптомы хантавіруса, «мышынай» ліхаманкі
Медыкі Мінскага клінічнага цэнтра дэрматавенералогіі канстатавалі, што інкубацыйны перыяд хантавіруса або «мышынай» ліхаманкі складае ад 7 да 46 дзён (часцей за ўсё — 2–3 тыдні). Захворванне пачынаецца востра, з высокай тэмпературы. Магчымыя моцны галаўны боль, слабасць, адсутнасць апетыту, ламата ў целе, млоснасць, ваніты. Характэрны знешні выгляд хворага: ён затармазаны, аддае перавагу ляжаць на спіне; твар, вочы, шыя, верхняя частка грудной клеткі — пачырванелыя (усе падрабязнасці тут).
Праз 3–5 дзён пасля пачатку захворвання з’яўляюцца і ўзмацняюцца болі ў жываце і паясніцы, кровазліцці на скуры, насавыя крывацёкі, кровазліцці ў склеры, кроў у мачы, змяншаецца колькасць сутачнай мачы. Асабліва пакутуюць ныркі. Таму паказана лячэнне ў клініцы пад наглядам лекараў.
Паводле статыстыкі, у Беларусі ў 75–80% выпадкаў «мышынай» ліхаманкай хварэюць мужчыны ва ўзросце ад 16 да 60 гадоў. Захворванні ў людзей медыкі фіксуюць цягам усяго года, але ўздым — улетку і восенню. Павелічэнне колькасці выпадкаў ГЛПС прыпадае на гады, спрыяльныя для размнажэння грызуноў.
Чалавек можа заразіцца «мышынай» ліхаманкай падчас сельскагаспадарчых работ, пры жыцці на дачы або ў вясковым доме, а таксама пры наведванні лесу і падчас адпачынку на прыродзе, бо менавіта мышы-палёўкі — частыя пераносчыкі гэтага віруса.
Асноўныя шляхі перадачы — паветрана-кропельны і паветрана-пылавы. Магчыма заражэнне пры ўжыванні прадуктаў і вады, забруджаных выдзяленнямі грызуноў і не падвергнутых папярэдняй цеплавой апрацоўцы.
Дарэчы, у Беларусі ёсць тэст-сістэма, прызначаная для выяўлення РНК-геному вірусаў, што выклікаюць гемарагічную ліхаманку з нырачным сіндромам, метадам зваротнай транскрыпцыі палімеразнай ланцуговай рэакцыі ў рэжыме «рэальнага часу».