Навукоўцы раскрылі нечаканую таямніцу даўгалецця

Усё залежыць ад матчынага клопату.

Працягласць жыцця чалавека можа быць звязаная з тым, як доўга дзеці залежаць ад матчынага клопату. Да такой высновы прыйшлі даследчыкі пад кіраўніцтвам нейрабіёлага Мэцью Зіпла. Праца апублікаваная ў часопісе Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).

Навукоўцы вывучылі жывёл з незвычайна доўгай працягласцю жыцця — прыматаў, кітоў, гіен і сланоў. Усе гэтыя віды аб’ядноўвае адна асаблівасць: іх дзіцяняты доўгі час застаюцца залежнымі ад матчынага клопату.

Даследчыкі пабудавалі матэматычныя мадэлі на аснове дадзеных палявых назіранняў і высветлілі, што натуральны адбор можа спрыяць больш доўгаму жыццю маці, калі ад гэтага наўпрост залежыць выжыванне патомства.

«Адна з прычын таго, чаму людзі жывуць так доўга ў параўнанні з многімі іншымі млекакормячымі, можа крыцца ў фундаментальнай асаблівасці нашага жыцця — сувязі паміж маці і дзіцём», — адзначыў Зіпл.

У большасці млекакормячых працягласць жыцця прыблізна звязаная з памерам цела. Аднак некаторыя віды жывуць значна даўжэй, чым іншыя жывёлы падобнай масы. Да іх адносяцца людзі, некаторыя прыматы, гіены, асобныя віды кітоў і сланы. Пры гэтым такія жывёлы, як правіла, жывуць у сацыяльных групах і актыўна дапамагаюць адно аднаму.

Раней навукоўцы спрабавалі патлумачыць даўгалецце так званай «гіпотэзай бабулі». Згодна з ёй, у некаторых відаў самкі пасля менапаўзы дапамагаюць гадаваць унукаў, павышаючы іх шанцы на выжыванне. Аднак гэтая гіпотэза падыходзіць толькі для абмежаванай колькасці жывёл, уключаючы людзей і касатак.

Аўтары новай працы вырашылі засяродзіцца менавіта на ролі маці. Яны прааналізавалі, як смерць маці ўплывае на шанцы дзіцянят выжыць і выгадаваць уласнае патомства.

Ва ўсіх мадэлях навукоўцы назіралі аднолькавую заканамернасць: чым мацней патомства залежыць ад маці, тым большая верагоднасць эвалюцыйнага фармавання доўгага жыцця і павольнага размнажэння. Напрыклад, калі маці гіне занадта рана, гэта можа пагоршыць здароўе патомства і знізіць яго здольнасць клапаціцца ўжо пра ўласных дзяцей. Такі эфект можа перадавацца праз пакаленні.

«Калі мы бачым, што сувязь паміж выжываннем маці і паспяховасцю патомства мацнее, мы адначасова назіраем эвалюцыю больш доўгага жыцця і больш рэдкага размнажэння — менавіта такую карціну мы бачым у чалавека», — патлумачыў даследчык.

Праца не закранала ўплыву айцоўскага клопату. Аўтары адзначаюць, што ў вывучаных відаў асноўную частку догляду за патомствам забяспечваюць менавіта маці, а дадзеныя пра ўплыў айцоў сабраць значна складаней.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com