Вучоныя зрабілі ўнікальнае адкрыццё на Марсе

Незвычайная знаходка дапамагла раскрыць таямніцу старажытнага акіяна Чырвонай планеты.

Вучоныя выявілі на Чырвонай планеце мінеральнае кальцо, якое дазволіла вылічыць, колькі на самой справе існаваў акіян на Марсе.

На працягу многіх гадоў вучоныя абапіраліся на старажытныя формы берагавой лініі ў паўночных нізінах Марса як на сведчанне існавання акіяна ў мінулым. Аднак заставалася незразумелым, як доўга ён праіснаваў і як менавіта высах — ці цягнулася высыханне тысячы гадоў, ці даўжэй? Здаецца, цяпер у нас ёсць адказы, піша «Фокус».

Паводле слоў вучоных, цяпер хімічная пляма ўздоўж краю масіўнага марсіянскага басейна дала дакладны адказ. Доказ атрыманы з мінералу, які назапашваецца менавіта там, дзе вада сустракаецца з мелкаводным берагам. Новыя дадзеныя перапісваюць часавую шкалу.

Утопія Планіцыя — марсіянская упадзіна шырынёй 3300 кіламетраў у паўночным паўшар'і, дзе ў 2021 годзе здзейсніў пасадку кітайскі марсаход «Чжужун». Доктар Ян Лі з Пекінскага ўніверсітэта і яго калегі выявілі кальцо з аксідоў марганцу ўздоўж яго краю.

Вядома, што канцэнтрацыя павялічваецца з вышынёй, узрастаючы прыкладна з 2,7% па масе ў самых нізкіх месцах да 7,4% на вышыні каля 9 метраў. Аксіды марганцу рэзка знікаюць на верхняй мяжы, падобна да таго, што назіраецца вакол мелкаводных азёр на Зямлі.

Варта адзначыць, што гэтае кальцо мае афіцыйную назву — «кальцо ваны», і яно з'яўляецца вакол мелкаводдзя на Зямлі, дзе раствораны марганец акісляецца на мяжы паміж вадой і паветрам. Такая ж хімічная рэакцыя пакінула аналагічную пляму і на Марсе.

Вучоныя адзначаюць, што ідэнтыфікацыя мінералаў марганцу паводле інфрачырвонага святла складанейшая, чым здаецца: аксідныя плёнкі ўтвараюць тонкія, нерэгулярныя пакрыцці, якія рассейваюць святло такім чынам, што традыцыйныя метады не могуць надзейна яго счытваць.

У межах даследавання вучоныя стварылі ўласную нейрасетку пад назвай SCANet, якую навучылі на 13 742 паказаннях інфрачырвонага святла ад лабараторных узораў, створаных для імітацыі ўмоў марсіянскага грунту. Далей адбылася апрацоўка вялікіх даных: больш за 5,7 мільёна вымярэнняў з марсахода Zhurong, а таксама з еўрапейскіх і амерыканскіх арбітальных апаратаў. Прагнозы, атрыманыя з дапамогай нейрасеткі, супалі з незалежнымі хімічнымі паказаннямі, атрыманымі лазерным прыборам марсахода.

Кальцо — гэта імгненны здымак, але камандзе патрэбны быў яшчэ і «гадзіннік», і хімія марганцу яго забяспечыла. Раствораны марганец ператвараецца ў цвёрдыя аксідныя мінералы з вядомай хуткасцю ў мелкаводнай, багатай на кісларод вадзе. Вучоныя спалучылі гэтую хуткасць з дыяпазонам глыбінь, на якіх знаходзіцца кальцо, і матэматычныя разлікі далі часавы інтэрвал. Вынік вызначае працягласць існавання акіяна ў 0,8–1,5 мільёна гадоў.

Даследчыкі даўно падазравалі, што старажытны акіян калісьці запаўняў раўніну Утопія на Марсе. Аднак да гэтага даследавання нельга было сказаць, як доўга акіян праіснаваў на Чырвонай планеце. Вядома, што кальцо сфармавалася ў гесперыянскі перыяд — прыкладна 3,7–3,4 млрд гадоў таму. Гэты перыяд знаходзіўся паміж вільготнай маладосцю Марса і халоднай, засушлівай амазонскай эрай, што прыйшла ёй на змену. Лічыцца, што пераход паміж гэтымі двума эрамі, каля 3 мільярдаў гадоў таму, верагодна, прывёў да спынення існавання марсіянскага акіяна.

На Марсе выяўлена асаблівае кальцо: яно даказвае, што акіян існаваў тут мільён гадоў

Вучоныя выявілі на Чырвонай планеце мінеральнае кальцо, якое дазволіла вылічыць, колькі на самой справе існаваў акіян на Марсе.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com