Сусветныя запасы нафты скарачаюцца рэкарднымі тэмпамі
- 6.05.2026, 14:05
- 1,594
Хутка можа наступіць «кропка пералому».
Сусветныя запасы нафты ў красавіку перажылі рэкорднае скарачэнне на фоне эскалацыі канфлікту на Блізкім Усходзе. Апошні ўзмацняе рызыкі перабояў у пастаўках і можа справакаваць новы скачок цэн напярэдадні турысцкага сезона. Пра гэта паведамляе Financial Times.
Паводле ацэнак S&P Global Energy, аб'ёмы сыравой нафты ў сховішчах скараціліся амаль на 200 млн барэляў, што эквівалентна прыблізна 6,6 млн барэляў у суткі.
Гэта адбылося нават нягледзячы на тое, што высокія цэны ўжо прывялі да скарачэння попыту прыкладна на 5 млн барэляў у суткі — найбольшага падзення па-за перыядам пандэміі COVID-19.
«Гэта велізарны маштаб, які значна перавышае звычайны дыяпазон», — адзначыў кіраўнік напрамку даследаванняў рынку нафты S&P Джым Беркгард. Паводле яго слоў, у звычайны месяц сусветныя запасы вагаюцца толькі на некалькі сотняў тысяч або максімум на мільён барэляў.
У цэлым з-за вайны з Іранам нафтавы рынак ужо страціў каля 1 млрд барэляў. Нягледзячы на тое, што попыт хутка зніжаецца, прапанова скарачаецца яшчэ імклівей. Гэта стварае ўмовы, пры якіх цэны на нафту могуць працягваць расці.
З пачатку баявых дзеянняў у канцы лютага нафта прыкметна падаражэла. Іран і ЗША абмяжоўвалі рух праз Армузскую пратоку — адзін з ключавых марскіх маршрутаў для паставак энерганосьбітаў. Дадаткова сітуацыю ўскладнілі ўдары па энергетычнай інфраструктуры ў рэгіёне, што яшчэ больш парушыла стабільнасць паставак.
Трэйдары папярэджваюць: рэзкі скачок цэн можа адбыцца тады, калі глабальныя запасы апусцяцца ніжэй крытычна важнага ўзроўню. Некаторыя аналітыкі лічаць, што такая «кропка пералому» можа наступіць ужо цягам некалькіх тыдняў.
У аўторак эталонная нафта Brent патаннела прыкладна на 4% — да прыкладна $110 за барэль. Гэта адбылося пасля падаўжэння перамір'я паміж Іранам і ЗША.
У высновах S&P Global Energy ўлічваюцца як запасы, што захоўваюцца ўрадамі і кампаніямі, так і нафта, якая знаходзіцца на танкерах у моры. У агульнае скарачэнне таксама ўваходзяць аб'ёмы, якія ЗША раней вызвалілі са Стратэгічнага нафтавага рэзерву ў адказ на энергетычны крызіс.
Фармальна сусветныя запасы нафты складаюць каля 4 млрд барэляў, аднак значная частка гэтага аб'ёму выкарыстоўваецца для забеспячэння штодзённага функцыянавання энергасістэмы.
Гаворка ідзе пра падтрымку працы нафтаперапрацоўчых заводаў, ціску ў трубаправодах і бесперапыннасці лагістычных ланцужкоў. Такім чынам, даступны для хуткага выкарыстання рэзерв значна меншы.
Паводле ацэнкі Goldman Sachs, глабальныя запасы нафты ўжо наблізіліся да найніжэйшага ўзроўню за апошнія восем гадоў. У банку адзначаюць, што ў свеце засталося толькі каля 45 дзён запасаў нафтапрадуктаў — у прыватнасці бензіну, дызельнага паліва і авіяцыйнага керасіну. Найбольш прыкметнае скарачэнне фіксуецца ў рэгіёнах Азіі і Афрыкі.
У Паўночнай Еўропе запасы авіяцыйнага паліва ў красавіку ўпалі да найніжэйшага ўзроўню за шэсць гадоў. У ЗША запасы бензіну могуць знізіцца да гістарычнага мінімуму ўжо летам — у перыяд пікавага аўтамабільнага сезона.
Нягледзячы на тое, што сярэднія цэны на аўтазапраўках у ЗША набліжаюцца да $4,50 за галон ($1,19 за літр), амерыканскія спажыўцы пакуль істотна не скарачаюць выкарыстанне паліва.
Паводле падлікаў банка, прыблізна кожны адзінаццаты барэль нафты ў свеце прыходзіцца на амерыканскіх аўтамабілістаў. Запасы нафты ў ЗША могуць знізіцца ніжэй за 200 млн барэляў да канца жніўня — да ўзроўню прыкладна аднаго тыдня спажывання.
У цэлым ЗША пакуль не адчулі поўнага эфекту крызісу: запасы сыравой нафты ў краіне застаюцца вышэй, чым у той жа перыяд мінулага года. Асноўнае скарачэнне глабальных рэзерваў, паводле даных S&P, цяпер прыходзіцца на Азію.
Кіраўнік напрамку даследаванняў нафтавага рынку S&P Джым Беркгард папярэджвае, што рэзкае скарачэнне амерыканскіх запасаў можа стаць трыгерам для больш шырокай панікі на рынку. Паводле яго меркавання, самая вострая фаза крызісу яшчэ наперадзе.