The Telegraph: Украіна ператварыла апошні сухапутны шлях РФ у Крым у «дарогу смерці»
2- 13.06.2026, 10:18
- 2,502
Кіеў, здаецца, дасягнуў таго, што не ўдалося калісьці Вашынгтону.
На працягу дзесяцігоддзяў амерыканская кампанія супраць сцежкі Хо Шы Міна заставалася хрэстаматыйным прыкладам няўдалай спробы перарэзаць лініі забеспячэння праціўніка. Амерыканскія бамбардзіроўшчыкі гадамі наносілі ўдары па гэтым джунглявым маршруце, аднак паўночнаветнамскія сілы працягвалі прасоўвацца на поўдзень. Цяпер жа Украіна, здаецца, дасягае таго, што не ўдалося Вашынгтону.
Гэта цяпер адбываецца на часова акупаваным поўдні краіны, піша The Telegraph. Траса Р-280 — апошні надзейны сухапутны маршрут Расіі ў Крым — ператворана бесперапыннымі ўкраінскімі ўдарамі дронаў у тое, што самі расійскія вайскоўцы цяпер называюць «дарогай смерці».
У Расіі ёсць толькі два шляхі ў Крым
Першы — праз Керчанскі мост, але ён настолькі пашкоджаны і адкрыты для паўторных удараў, што Масква даўно пазбягае перапраўляць па ім паліва і вайсковыя грузы. Другі — Р-280 — цяпер стаў аб’ектам няспыннага палявання.
Гэта дылема, якая прымушае Маскву прызнаць нязручную праўду: пасля чатырох гадоў вайны бяспечнага спосабу забяспечваць Крым больш не існуе, піша СМІ.
«Гэта вельмі класічная ваенная стратэгія. Часта кажуць, што аматары разважаюць пра тактыку, а прафесіяналы — пра лагістыку», — заявіў даследчык групы па сухапутных войнах аналітычнага цэнтра Каралеўскага аб’яднанага інстытута абаронных даследаванняў (RUSI) Роберт Толласт.
Паведамляецца, што Р-280 — адна з галоўных артэрый Украіны даўжынёй больш за 480 кіламетраў, якая ідзе ад Растова-на-Доне праз акупаваныя Марыупаль і Мелітопаль да Крыма ўздоўж узбярэжжа Азоўскага мора.
Яна стала асноўным маршрутам забеспячэння расійскіх войскаў, што ваююць на ўсім паўднёвым фронце — ад Запарожжа і Херсона да самога Крымскага паўвострава.
«Ёсць Керчанскі мост, ёсць шаша Р-280 — і ўсё, — адзначыў навуковы супрацоўнік па сухапутных войнах у RUSI Нік Рэйналдс. — У гэтым заўсёды і заключалася дылема, з якой сутыкнулася б Расія, калі б шашу або мост атрымалася перарэзаць».
«Лагістычная блакада»
27 мая міністр абароны Украіны Міхаіл Фёдараў даў гэтай кампаніі назву і абвясціў яе бюджэт: аперацыя «Лагістычная блакада» на трасе Р-280 атрымала фінансаванне каля 4,7 мільярда грыўняў. Такім чынам Фёдараў афіцыйна замацаваў як дзяржаўную палітыку тое, што на працягу некалькіх тыдняў было ціхай і планамерна нарастальнай аперацыяй.
«Яшчэ да аб’явы міністра абароны ЗСУ даволі доўга наносілі ўдары па расійскай лагістыцы на поўдні — пачынаючы з першай паловы мая», — патлумачыў аналітык Украінскага цэнтра бяспекі і супрацоўніцтва Назарый Барчук.
Паводле яго слоў, абвяшчэнне пра «лагістычную блакаду» — гэта дэманстрацыя ўкраінскіх магчымасцяў і акцэнт на поспеху аперацыі. Запісы, што распаўсюджваюцца, падраздзяленняў украінскіх дронаў паказваюць кампанію ў найменшых падрабязнасцях. Відаць, як бензавозы і грузавікі са снаражэннем заспетыя ў дарозе на Р-280 — многія ахопленыя полымем пасля атакі.
У матэрыяле гаворыцца, што кампанія пачалася не з удараў па лагістыцы, а з планамернага знішчэння зенітных ракетных комплексаў малой далёкасці — у прыватнасці, сістэм «Панцыр».
«Панцыр» — мабільны зенітны ракетна-гарматны комплекс малой далёкасці, прызначаны для паражэння дронаў, ракет і самалётаў на блізкай адлегласці.
Менавіта такое ўзбраенне спатрэбілася б Расіі для абароны калонаў ад FPV-дронаў, якія цяпер палююць на іх уздоўж Р-280.
Гэтая кампанія паставіла Расію перад немагчымым выбарам
Цяпер РФ думае, што менавіта ёй абараняць — крымскія склады, чыгуначныя сеткі ці нафтаперапрацоўчыя заводы.
Першапачаткова многія задаваліся пытаннем, навошта менавіта Украіна знішчае расійскія радыёлакацыйныя і зенітныя ракетныя комплексы малой і сярэдняй далёкасці. Але ў выніку ЗСУ ўдалося нанесці каласальныя страты акупантам і моцна расцягнуць расійскую супрацьпаветраную абарону.
«Утварыліся калідоры, якія дазваляюць украінскім дронам паспяхова прарываць расійскую супрацьпаветраную абарону і наносіць удары», — сказаў Барчук.
Удары Украіны наносяцца так званымі дронамі «сярэдняга ўдару» — сярод іх Hornet, Darts, FP-2 і дальнабойны «Бегемот», якія дзейнічаюць на глыбіні ад 100 да 240 кіламетраў.
Па словах Барчука, кампанія цяпер уяўляе сабой маштабную сумесную аперацыю: у ёй задзейнічаны 1-ы корпус Нацыянальнай гвардыі Украіны «Азоў», 17-ы армейскі корпус, Сілы беспілотных сістэм, Служба бяспекі і ваенная разведка.
«Ударныя БПЛА сярэдняга класа, якія Украіна цяпер можа прымяняць, саступаюць па характарыстыках больш магутным узорам, і кожны з іх асобна адносна лёгка збіць. Аднак менавіта аб’ём вытворчасці, якога цяпер дасягнула Украіна, мае вырашальнае значэнне», — падкрэсліў Рэйналдс.
Гэта тая ж дылема, якую «шахеды» паставілі перад Украінай, толькі ў люстраным адлюстраванні — і ўплыў «дарогі смерці» на дзеянні Расіі на поўдні відавочны, піша СМІ.
У Расіі на фронце пачынаюцца праблемы
Расійскія войскі на перадавой ужо адчуваюць перабоі з пастаўкамі правізіі, зброі, дронаў і ратацыямі, аднак найгострай застаецца праблема паліва. «Расійская армія проста не можа запраўляць генератары для зарадкі рацый, акумулятарных станцый і гэтак далей», — адзначыў Барчук.
Кожны грузавік везе ад трох да пяці тон грузу; знішчэнне сотняў такіх машын стварае «сапраўды плачэўную сітуацыю» для трох-пяці тысяч вайскоўцаў, якіх можа забяспечваць адна калона. Кампанія ўдарыла і па мірных жыхарах: дэфіцыт паліва пацверджаны ў Севастопалі і Еўпаторыі, уведзены талоны на гаручае, а адпачывальнікі апынуліся ў пастцы — без паліва, каб з’ехаць.
Прэс-сакратар Крамля Дзмітрый Пяскоў, у сваю чаргу, назваў перабоі «беспадстаўнай панікай» сярод насельніцтва — нават па меры назапашвання сведчанняў таго, што расійская абарона проста не спраўляецца.
Просіцца выснова, што Расія занядбала супрацьпаветраную абарону на гэтым маршруце, — аднак Рэйналдс з гэтым не згодны.
«Справа не ў тым, што Расія не нарошчвала сістэму ППА, — заявіў ён. — У Расіі магутнае прыкрыццё па ўсёй тэрыторыі — не толькі ўздоўж гэтага маршруту забеспячэння, але і іншых ключавых лагістычных вузлоў, камандных цэнтраў і складаў». Праблема, на яго думку, у тым, для чаго гэтыя сістэмы ствараліся: для перахопу невялікай колькасці дарагіх крылатых і балістычных ракет высокага класа, а не для супрацьдзеяння бясконцаму рою танных, серыйна вырабленых дронаў.
Расія спрабуе прыстасавацца: абсталёўвае калоны зенітнымі кулямётнымі ўстаноўкамі, эксперыментуе з дазл-камуфляжам і выкарыстоўвае FPV-перахопнікі — аднак дагэтуль усе гэтыя намаганні аказваюцца марнымі.
Запасныя варыянты ў Крэмля абмежаваныя
Астатнія маршруты — аўтамабільны, чыгуначны, марскі і паветраны — усе альбо дэградавалі, альбо занадта рызыкоўныя.
Нават без ніводнага ўкраінскага салдата, які зноў ступіў бы на зямлю Крыма, стратэгічная карціна змяняецца.
«Як мы бачылі на сушы: нягледзячы на тое, што Украіне вельмі цяжка адваёўваць тэрыторыі, прагрэс усё ж ёсць — хай і павольны, — падкрэсліў Рэйналдс. — Але калі Крым апынецца ў становішчы, калі Расія не зможа яго нармальна забяспечваць, гэта становіцца сур’ёзным казыром на любых будучых перамовах. Гэта важкая дэманстрацыя ўкраінскіх магчымасцяў».