Дзірка ў расійскім бюджэце стала яшчэ большай

Выдаткі павялічыліся амаль у два разы хутчэй, чым даходы.

Дэфіцыт федэральнага бюджэту Расіі ў ліпені зноў павялічыўся, паведаміў у аўторак Мінфін.

За 7 месяцаў урад сабраў у казну 22,112 трлн рублёў падаткаў — на 8,8% больш, чым годам раней. Пры гэтым выдаткі павялічыліся амаль у два разы хутчэй, чым даходы — на 14,5%, да 28,567 трлн рублёў, адзначае The Moscow Times.

У выніку на пачатак жніўня ў бюджэце ўтварылася «дзірка» на 6,455 трлн рублёў — сума, роўная гадавому бюджэту Масквы, чатыром гадавым бюджэтам Пецярбурга і 11 гадавым бюджэтам буйных рэгіёнаў, такіх як Татарстан або Краснадарскі край. У параўнанні з тымі ж датамі мінулага года дэфіцыт павялічыўся ў 1,4 раза і ўжо амаль удвая перавышае план на ўвесь год (3,786 трлн рублёў).

Фундаментальная карціна для бюджэту працягвае пагаршацца, канстатуе стратэг «Фінама» Яраслаў Кабакоў: нафтагазавыя даходы за 7 месяцаў скараціліся на 16,8%, а рост паступленняў павышанага ПДВ (на 24,9%) ледзь кампенсуе гэты правал. Пры гэтым Мінфін траціць усё больш і, відаць, выдаткі да канца года могуць перавысіць план амаль на 5 трлн рублёў, ацэньвае Кабакоў.

Збалансаваць бюджэт становіцца ўсё складаней, адзначае Ілля Сакалоў, вядучы навуковы супрацоўнік Інстытута Гайдара: ўсплёск нафтагазавых даходаў з-за вайны ў Іране аказаўся кароткатэрміновым і ў значнай ступені быў выдаткаваны на субсідыі нафтавым кампаніям, у якіх адна за адной гараць і спыняюцца НПЗ.

Несыравыя даходы павялічваюцца толькі за кошт павышэння падаткаў, а не эканамічнага росту, падкрэслівае Сакалоў: за першую палову года ВУП дадаў толькі 0,3%, а ў другой палове года эканоміка можа скаціцца ў рэцэсію. Гэта прывядзе да недабору 600–800 млрд рублёў ПДВ, а таксама падатку на прыбытак і даходы фізічных асоб, папярэджвае Сакалоў. Да канца года дэфіцыт бюджэту можа наблізіцца да 10 трлн рублёў, прагназуе Кабакоў.

Галоўнай невядомай для бюджэту застаюцца ваенныя выдаткі: зразумела, што яны перавысяць план, але пакуль невядома, наколькі, адзначае эканамістка па Расіі і СНД з Bloomberg Economics Кацярына Уласова. Паводле дадзеных Bloomberg, Мінабароны патрабуе павялічыць ваенны бюджэт на 40%, або на 4–5 трлн рублёў. Мінфін планаваў закрыць апетыты ваенных за кошт доўгу, але ў ліпені быў вымушаны прыпыніць аўкцыёны дзяржаўных аблігацый з-за абвалу рынку.

Верагодней за ўсё, пасля выбараў у Дзярждуму фіскальнае ўжорстчанне зноў апынецца ў парадку дня, папярэджвае Уласова: улады могуць урэзаць выдаткі па нявоенных артыкулах, або падняць падаткі. З-за праблем з прыцягненнем доўгу не выключана новае павышэнне ПДВ, лічыць эканаміст Кірыл Радзіёнаў.

З пачатку ўварвання ва Украіну бюджэт выдаткаваў на вайну амаль 50 трыльёнаў рублёў. Каб аплаціць выдаткі на армію і вытворчасць зброі, урад выкарыстаў тры чвэрці свабодных сродкаў Фонду нацыянальнага дабрабыту, уводзіў экспартныя і курсовыя пошліны, павышаў падатак на здабычу карысных выкапняў, канфіскоўваў прыватныя актывы на 4 трлн рублёў. У 2025 годзе былі павышаныя падатак на прыбытак і падатак на даходы фізічных асоб для забяспечаных грамадзян, а ў 2026-м — узраслі ПДВ і падаткі для малога бізнесу.

«Лёгкія грошы для Крамля скончыліся», — лічыць Агат Дэмараіс, старшы навуковы супрацоўнік European Council on Foreign Relations: пачаўшы з бізнесу і мільярдэраў, улады пераключыліся на кашалькі простых людзей. Гэта не азначае, што ў Уладзіміра Пуціна «хутка скончацца грошы», але ў яго дакладна заканчваюцца палітычна прымальныя спосабы іх знаходзіць, падкрэслівае Дэмараіс.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com