Армія будучыні

Пара адыходзіць ад савецкіх догматызмаў.

Якога кшталту павінна быць армія будучыні з улікам баявога досведу Украіны? Якія асноўныя прынцыпы яе фарміравання і ці магчыма поўная метамарфоза не пасля, а менавіта ў ходзе актыўных баявых дзеянняў?

Апошнім часам гэтыя пытанні ўсё часцей гучаць, асабліва водгукаючыся рэхам пра неабходнасць дэмантажу савецкай цэнтралізаванай сістэмы кіравання, якая так і не пакінула Сілы абароны Украіны, колькі б пра гэта ні гаварылі. Пераважна ўкраінская армія працягвае заставацца закладніцай кансерватыўных поглядаў і негатоўнасці афіцэрскага складу адмаўляцца ад цэлага шэрагу перажыткаў мінулага.

У ходзе высокаадаптыўнай і дынамічнай вайны ва Украіне савецкая сістэма цэнтралізаванага кіравання неаднойчы дэманстравала сваю недзеяздольнасць на тле неабходнасці прыняцця канчатковага рашэння выключна старэйшым звяном, доўгага чакання малодшым камандным складам рашэнняў, што прымаюцца вышэйшым кіраўніцтвам, непаваротлівасці і забюракратызаванасці сістэмы.

Пры гэтым на даволі нізкім узроўні застаецца ініцыятыва малодшага афіцэрскага складу, якому не даецца магчымасць адаптавацца да сітуацыі, што склалася, і часам дзейнічаць самастойна. За асабліва жудаснае злачынства і ўвогуле лічыцца аспрэчванне загадаў вышэйшага камандавання, якое нярэдка недастаткова валодае сітуацыяй на месцы і дае неэфектыўныя ўказанні, прычым з сур'ёзнай затрымкай.

Як сказаў у адным са сваіх інтэрв'ю камандуючы 3-га Армейскага корпуса генерал Андрэй Білецкі: «Выхаваць яе ў ўкраінскіх афіцэрах старой школы няпроста». І гэта так, бо ў псіхалогіі многіх камандзіраў, асабліва старой школы, склалася ўстойлівае, але мнімнае адчуванне бяспекі ў ўмовах, калі нічога не робіцца без загаду.

Украінская армія будучыні — гэта армія без савецкай сістэмы кіравання, якая базуецца на мадэлі mission command, згодна з якой камандзір не толькі ставіць і тлумачыць задачу, вызначае абмежаванні, забяспечвае рэсурс, узгадняе ўзаемадзеянне, але і дазваляе падначаленым пры неабходнасці дзейнічаць хутчэй, чым штаб паспее адрэагаваць на зменлівую сітуацыю і выдаць новы загад.

У новай канцэпцыі арміі будучыні, са скасаванай савецкай дагматыкай, адным з асноўных звёнаў, што звязвае ўсю сістэму і падтрымлівае належны ўзровень кіравання, з'яўляецца сяржант — які прысутнічае не дзеля таго, каб займаць «пустое месца», а каб забяспечваць паўнавартаснае функцыянаванне падраздзялення.

Тэма сяржантаў хвалюе ваенную супольнасць ужо даволі даўно, але на сёння яна не атрымала належнага развіцця, працягваючы заставацца закладніцай савковых поглядаў і перадузятасцяў.

Са свайго боку менавіта 3-ці Армейскі корпус ажыццявіў адну з самых інтэнсіўных праграм падрыхтоўкі сяржантскага складу — на некалькі тысяч чалавек. Паводле слоў Андрэя Білецкага, гэта ў значнай ступені паўплывала на павышэнне эфектыўнасці корпуса ў цэлым і дазволіла наладзіць кіраванне падраздзяленнямі на адным з самых працяглых участкаў фронту на высокім узроўні. І гэта факт.

Але армія будучыні — гэта не толькі пра кіраванне, але і пра тэхналогіі. Тэхналогіі, якія сёння, пры якасным кіраванні, сапраўды здольныя вырашаць многія задачы. Але для развіцця тэхналогій патрэбная дактрына, а не хаатычнае слядаванне тэндэнцыям.

Планаванне, прадумванне не толькі патрэбаў сённяшняга дня ці падрыхтоўка неабходнага на заўтра, але і ацэнка магчымасцяў праціўніка, напрамкаў яго далейшага развіцця, апярэджанне і дзеянні на крок і два наперадзе. І зноў жа, без сістэмных змяненняў у кіраванні казаць пра эфектыўнае прымяненне тэхналагічнага складніка — усё адно што пра бессэнсоўна выдаткаваны рэсурс.

У прыватнасці, 3-ці Армейскі корпус сёння ўяўляе сабой фарміраванне, якое на ўзроўні корпуса выкарыстоўвае максімальную колькасць тэхналагічных сродкаў для супрацьдзеяння праціўніку і з’яўляецца адным з лідараў у задзейнічанні паветраных дронаў і наземных рабатызаваных комплексаў. Але без сістэмных зменаў унутры фарміравання, закладзеных Андрэем Білецкім, казаць пра эфектыўнае і структураванае прымяненне гэтага рэсурсу не давялося б.

Армія будучыні — гэта не проста прыгожая назва, а складаная, сістэмная праца па рэфармаванні гіганцкай, надзвычай кансерватыўнай сістэмы, пачынаючы з адмовы ад савецкіх догматызмаў, стварэння моцнага сяржантскага корпуса і ўкаранення ўсёабдымнага тэхналагічнага складніка.

Без такіх змяненняў ва Украіне пабудаваць армію будучыні нерэальна; можна толькі ператварыць яе ў нейкі неўразумелы гамункул — і не больш.

Аляксандр Каваленка, «Фэйсбук»

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com