Як падлетак з Мінска вырашыў рызыкнуць — і заваяваў Алісу Селязнёву

Пра яе марылі ўсе савецкія хлопчыкі, але толькі беларус павёў сябе рашуча.

Вясна 1985 года дарослым беларусам магла запомніцца прыходам да ўлады Міхаіла Гарбачова: распачатыя ім рэформы моцна змянілі абстаноўку ў СССР і ў выніку дапамаглі нашай краіне стаць незалежнай. Ну а дзецям яна дакладна запомнілася прэм’ерай культавага фільма «Госця з будучыні». Наталля Гусева, якая выканала ў ім галоўную ролю Алісы Селязнёвай, зачаравала ўсіх савецкіх падлеткаў. Адзін з іх, з Мінска, цвёрда вырашыў стаць яе мужам — і пайшоў на рызыку. Сёння яго дзеянні ў дачыненні да дзяўчыны назвалі б непрымальнымі, парушэннем асабістых межаў, сталкінгам, але ў тыя часы такое лічылі рамантычным, і хлопцу ўдалося дамагчыся свайго, піша «Зеркало».

Як «Госця з будучыні» стала легендай

Цяпершнім дзецям феномен «Госці з будучыні» не зразумець. Ніякіх спецэфектаў там не было, фільм быў зняты проста і нават нядбайна: дзеянне адбывалася ў канцы XXI стагоддзя, але ў вулічныя кадры то і справа траплялі рэальныя аўто 80-х. Аднак сярод савецкіх гледачоў, не разбалованых фантастыкай для дзяцей і падлеткаў, пяцісерыйная карціна мела неверагодны поспех.

Паставіў яе рэжысёр Павел Арсёнаў па матывах аповесці папулярнага пісьменніка-фантаста Кіра Булычова «Сто гадоў таму наперад». У творы распавядалася, як школьнік Коля Герасімаў трапляе ў будучыню і сутыкаецца з двума касмічнымі піратамі. Тыя палююць за міелафонам — апаратам для чытання думак. Коля ратуе міелафон і вяртаецца ў мінулае, у свой 1984 год, а за ім спяшаюцца піраты і дзяўчынка Аліса Селязнёва, у якой і быў скрадзены міелафон.

«Вельмі важна было, каб «дзяўчынка з будучыні», апранутая ў звычайную школьную форму, неяк адрознівалася ад сённяшніх школьніц. Памятаеце, як хлопцы кажуць у фільме пра яе? «Глядзіць-то як! Не па-нашаму». Такім незвычайным і было выражэнне вачэй вучаніцы 5-га класа адной з маскоўскіх школ Наташы Гусевай», — распавядаў Арсёнаў пра выбар выканаўцы на галоўную ролю.

Харызма Гусевай, ўдалая гульня іншых папулярных актораў (ролі піратаў сыгралі такія зоркі тых гадоў, як Вячаслаў Невінны і Міхаіл Канонаў), закручаны сюжэт, песня Яўгена Крылатава «Прыгожае далёка» на словы Юрыя Энціна, што прагучала ў фінале і стала хітом, — усё гэта зрабіла фільм культавым.

Карціна адразу зрабіла фурор, і, як успамінаў Арсёнаў, пасля выхаду здымачная група атрымала каля 100 тысяч лістоў ад гледачоў. Кір Булычоў прыводзіў тыповы прыклад: «Я вучуся ў шостым класе, я люблю вашу творчасць… Мне патрэбны тэлефон Наталлі Гусевай. Калі вы не верыце ў сур'ёзнасць маіх намераў, я магу ажаніцца».

Для большасці гэта былі толькі луканні ў аблоках. Але адзін падлетак, беларус Дзяніс Мурашкевіч, заявіў сябрам: маўляў, я з ёй ажанюся, — і вырашыў дзейнічаць. Аднак Наталля жыла ў Маскве, ён — у Мінску. Справе дапамог выпадак, якога Дзяніс чакаў два гады, а таксама вынаходлівасць і знаходлівасць юнака.

Прывід з каробкі

Гусева тады яшчэ здымалася і для таго і прыехала ў Мінск. У 1987-м на экраны выйшаў фільм «Ліловы шар» — працягу «Госці», зноў экранізацыя Булычова, дзе Наталля зноў іграла Алісу. Але паўтарыць поспех не атрымалася. У тым жа годзе на кінастудыі «Беларусьфільм» пачалі здымаць фільм «Воля Сусвету» — на галоўную ролю запрасілі Гусеву. Ёй тады было 15 гадоў, і на здымкі яна прыехала з бабуляй, пасяліўшыся ў гасцініцы «Мінск», што на цяперашняй плошчы Незалежнасці.

Неверагоднай папулярнасці юная дзяўчына зусім не радавалася. Наталлі даводзілася хадзіць па вуліцах, нізка схіліўшы галаву, каб у ёй не распазналі Алісу Селязнёву, — з-за гэтага сапсавалася пастава. За месяц школьніцы прыходзіла па 6−8 тысяч лістоў. Калі стала вядома, што Наталля захапляецца насякомымі, ёй пачалі масава дасылаць засушаных жукоў і павукоў.

Пра прыезд аб’екта сваіх мараў у Мінск Дзяніс Мурашкевіч — яму тады было каля 17 гадоў, ён вучыўся ў медвучылішчы — даведаўся з нататкі ў газеце. Ён патэлефанаваў на кінастудыю — і там яму раптам распавялі, дзе і з кім пражывае актрыса. Тады ў хлопца нарадзіўся хітры план: схавацца ў каробцы з-пад тэлевізара (тады яны былі вельмі вялікія), якую яго сябры, надзеўшы спецоўкі, пад выглядам пасылкі даставяць у гасцінічны нумар Наталлі. Далей — дзейнічаць па абстаноўцы.

Раніцай у дзень Ікс Дзяніс выпрасіў у ГУМе патрэбную каробку і залез у яе разам з кветкамі. Сябры прынеслі яе на Галоўпаштамт і імітавалі афармленне як у пасылкі, з надпісам, што гэта падарунак актрысе ад прыхільнікаў.

«Каробка з-пад тэлевізара «Гарызонт» была папярэдне ўзмоцнена ўнутры кавалкам тоўстай фанеры. <�…> Прыбыўшы ў гасцініцу, мы спакойна (вось яна, сіла спецовак) пранеслі каробку міма аховы прама на рэсепшн. Там я ўдакладніў, у якім нумары пражывае Наталля Гусева, і папрасіў нумар тэлефона пакоя. Атрымаўшы нумар, я пачуў «Алё», прамоўленае да болю знаёмым па фільме голасам. Будзённа паведаміў «паддоследнай», што яе турбуюць з Галоўпаштамта, на яе імя атрымана пасылка, якую цяпер і даставяць у гасцініцу. Упэўнены стук у дзверы. Мы пранеслі велізарную каробку міма ашаломленай Гусевай, і я дастаў з кішэні надрукаваную на машынцы ведамасць: «Распішыцеся тут!» Наталля без ваганняў распісалася. Мы сышлі», — распавядаў мінчанін Дзмітрый Нестюк, сябра Мурашкевіча.

Наступныя падзеі ён даведаўся са слоў Дзяніса. Пасля сыходу хлопцаў Наталля хадзіла па нумары, разважаючы ўголас, што можа быць у пасылцы, і вырашыла не адкрываць яе сама, а дачакацца бабулю са сняданку. Гэта не ўваходзіла ў планы Дзяніса. Той вырашыў, што трэба не губляць часу і вылазіць проста зараз. Хітры падлетак сядзеў у каробцы ў адной ніжняй бялізне з разліку, што так яго адразу не выганяць з нумара на холад (справа была восенню). Сябры толькі накрылі яго прасцінай. Таму «ўстаўшы» з каробкі хлопец ростам метр дзевяноста, у прасціне і з кветкамі ў руках, нагадваў прывід.

«Адкінуўшы прасціну, Дзяніс зразумеў, што эфект крыху выйшаў з-пад кантролю, паколькі вочы Наталлі Гусевай, і так самі па сабе нямаленькія, нагадвалі вочы лемура. Ды і дыханне было падазрона пачашчаным, што Дзяніс як будучы фельчар адразу ацаніў і зразумеў, што пара выводзіць дзяўчыну са ступара — непрытомнасць аніяк не ўваходзіла ў яго план. Праўда, перад гэтым ён паспеў выдраць у пацыенткі, што страціла ўсякую волю, яе поўны хатні адрас і тэлефон!» — распавядаў Нестюк.

Калі Дзяніс прыводзіў Наталлю да прытомнасці, вярнулася бабуля. Раздзетага юнага нахабніка сапраўды не выгналі, а накармілі пернікамі і напаілі гарбатай. За час размовы Дзяніс, які аказаўся чалавекам з пачуццём гумару, зарэкамендаваў сябе з найлепшага боку. Так усё і закруцілася.

Вяселле, развод і новы шлюб

Пасля знаёмства юнак і дзяўчына пачалі сустракацца, але часта сварыліся. Перад тым як Мурашкевіча забралі ў армію, яны разышліся. У 1989-м Гусева паступіла ў Маскоўскі інстытут тонкай хімічнай тэхналогіі на аддзяленне «біятэхналогія». Ёй прапаноўвалі здымацца ў кіно і далей, напрыклад, сыграць галоўную ролю ў фільме «Авария — дачка мента». Аднак па сцэнарыі гераіню гвалцілі, і сам сюжэт пра супрацьстаянне міліцыянера і нефармалаў быў даволі жорсткім. Наталля адмовілася, палічыўшы, што такой роляй зруйнуе вобраз Алісы Селязнёвай. Ды і кар’ера ў кіно яе не прываблівала — дзяўчына хацела жыць спакойным жыццём і займацца навукай.

Вярнуўшыся з арміі, Дзяніс паспрабаваў пачаць усё спачатку. Аднак маці Гусевай, якая была супраць іх адносін, схлусіла яму, што дачка даўно выйшла замуж. Тым не менш неўзабаве ў адной з газет напісалі, што Наталля ўсё яшчэ вольная, і Дзяніс аднавіў заліцаванні. У 1993-м пара ажанілася. Тры гады праз у іх нарадзілася дачка. Муж упрошваў назваць яе Алісай, але Наталля пагадзілася толькі на кампраміс, і дзяўчынка стала Алесяй.

Скончыўшы ВНУ, Гусева працавала мікрабіёлагам у маскоўскай клініцы, затым заняла кіраўнічую пасаду ў кампаніі, што распрацоўвае і вырабляе тэст-сістэмы для дыягностыкі інфекцыйных захворванняў.

На жаль, доўгай казкі ў пары не атрымалася. У 2001-м сужэнцы развяліся. Наталля, як непублічны чалавек, ніколі не распавядала пра прычыны. Застаецца верыць словам Дзяніса — тым больш што ён узяў усю віну на сябе:

«Я быў вялікім свінтусам. Вельмі мала сям’і, жонцы надаваў увагі. Я быў вельмі дрэнным мужам. Я гэта ўсведамляю і разумею. Развод адбыўся па маёй віне на сто адсоткаў. Яна тут не вінаватая. Яна са мной намучылася… Найбольшая мая памылка ў жыцці, што я мучыў дзяўчыну, і не хапіла ў мяне мазгоў гэта зразумець. Вельмі шкадаваў і цяпер шкадую, што мы разышліся. Наталля была выдатнай жонкай. У яе ёсць усе найлепшыя якасці, якія рэдка сустрэнеш у нашым жыцці. Яна вельмі добры сябар. Можа дапамагчы і разумнай парадай. І ўсё ў яе спакойна, без істэрык. Дзівосны чалавек. А я давёў яе да ручкі… <�…> Шукаў уражанняў. Увогуле ўсё маё жыццё — анекдот», — распавядаў Мурашкевіч.

Пасля разводу Дзяніс пайшоў у расійскую армію і ўдзельнічаў у агрэсіі супраць Чачні, што змагалася за сваю незалежнасць. Жаніўся другі раз (у шлюбе нарадзіўся сын), затым ізноў развёўся. Працаваў кіраўніком маскоўскага філіяла ў найстарэйшай у Беларусі прыватнай тэлекампаніі «Свой круг».

Наталля ж пасля разводу сышла ў працу. У 2009-м яна ненадоўга вярнулася ў кіно, агучыўшы адну з роляў у мультфільме «Дзень нараджэння Алісы».

Пазней у кампаніі агульных сяброў Наталля пазнаёмілася з дызайнерам Сяргеем Амбіндэрам, сынам кіраўніка дабрачыннага фонду «Русфонд» Льва Амбіндэра і арт-дырэктарам гэтага фонду. Ён, як і Мурашкевіч, у дзяцінстве любіў глядзець «Госця з будучыні». Яны з Наталляй пачалі жыць разам. У лютым 2013-га яна нарадзіла дачку Соф’ю. У тым жа годзе пара аформіла адносіны, былая актрыса звольнілася з працы і прысвяціла сябе сям’і.

Вясной 2025 года ў 53-гадовай Гусевай выявілі анкалагічнае захворванне — да гэтага яна некалькі гадоў скардзілася на пагаршэнне здароўя. Яна перанесла некалькі аперацый. З таго часу навіны пра стан яе здароўя не з’яўляліся.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com