«Вораг не мог зразумець, што адбываецца, а калі зразумеў, было ўжо позна»

Удзельнік аперацыі «Вівальдзі» раскрыў падрабязнасці.

Аперацыя Трэцяга армейскага корпуса «Вівальдзі» на Ліманскім напрамку стала ўнікальным прыкладам таго, як нават ва ўмовах колькаснай перавагі праціўніка можна эфектыўна ачышчаць часова акупаваныя тэрыторыі ад інфільтрацыі ворага і вызваляць іх. Стараннае планаванне, эфектыўная тактыка, зладжаная праца падраздзяленняў, эфект нечаканасці – усё гэта адыграла ключавую ролю ў аднаўленні кантролю над 125 квадратнымі кіламетрамі тэрыторыі Украіны.

Першы механізаваны батальён у складзе 66-й асобнай механізаванай брыгады імя князя Мсціслава Храбрага браў удзел у вызваленні сяла Сярэдняе ў Данецкай вобласці. Байцы ўварваліся ў сяло на бранятэхніцы з непраходнага, нечаканага для ворага напрамку і здолелі вярнуць населены пункт пад кантроль без якіх-небудзь страт або параненых.

У эксклюзіўным інтэрв’ю OBOZ.UA камандзір 1-га механізаванага батальёна ў складзе 66-й асобнай механізаванай брыгады імя князя Мсціслава Храбрага, які ўдзельнічаў у аперацыі «Вівальдзі» разам з Трэцім армейскім корпусам, з пазыўным «Бекон», распавёў пра дэталі ўнікальнай спецаперацыі.

– Ці можна назваць «Вівальдзі» спецаперацыяй? Ці, хутчэй, гаворка ідзе пра аперацыю тактычнага ўзроўню па вызваленні акупаваных тэрыторый? Як бы вы кваліфікавалі гэтую аперацыю?

– На сёння я лічу гэта спецаперацыяй, бо было задзейнічана вельмі шмат падраздзяленняў, таксама вялося планаванне на карпусным узроўні, плюс трэба ўлічваць маштаб выканання работ. Таму гэта не проста аперацыя тактычнага ўзроўню, якая адбываецца не толькі на нашым участку, але і на суседнім.

– Як вы ацэньваеце значэнне таго, што ўдалося зрабіць падчас аперацыі «Вівальдзі»? Ці можна сцвярджаць, што намеры ворага акружыць «паяс цвердзяў» памножаныя на нуль?

– Лічу, што не зусім карэктна сцвярджаць, што планы і задумы праціўніка памножаныя на нуль. Яны будуць памножаныя на нуль, калі мы цалкам адновім кантроль, дэакупуем усю тэрыторыю нашай краіны і нанесем ворагу знішчальныя страты, каб ён зноў не пачаў нейкую «спецыяльную ваенную аперацыю» на тэрыторыі Украіны.

Таму, мабыць, лепш сказаць, што мы працуем над тым, каб стварыць ворагу як мага больш цяжкасцей і сфарміраваць такія ўмовы, пры якіх яго задум, яго планы ніколі не ўвасобяцца ў жыццё. У той жа час яны пастаянна будуць спрабаваць прыдумаць нешта новае, бо як з пункту гледжання ваеннай складніка, так і палітычнай ім надзвычай неабходна цалкам авалодаць тэрыторыямі Луганскай і Данецкай абласцей.

Дык вось, чакаем нейкіх новых планаў ворага, новых задумаў, якія мы таксама будзем старацца спыняць. Дзякуючы карпуснаму планаванню, дзякуючы планаванню брыгаднага генерала Андрэя Білецкага, я ўпэўнены, нам удасца зрабіць так, каб у ворага не было магчымасці прасоўвацца ў гэтым напрамку.

– Вы сказалі, што Сілам абароны трэба ствараць для праціўніка максімальныя цяжкасці. На вашу думку, што з’яўляецца самай вялікай цяжкасцю для ворага сёння?

– Калі казаць увогуле, то найвялікшай складанасцю для ворага ў ваенным плане будзе навязванне яму нашага бою. Калі праціўнік будзе прыстасоўвацца да тых умоў, якія мы яму ствараем, да тых умоў, якія кантралююцца намі, а не тады, калі нам даводзіцца падстройвацца пад дзеянні праціўніка. Мы навязваем яму свой бой, свае ўмовы, а ён адпаведна рэагуе. Калі гэта адбываецца дастаткова хутка, ён памыляецца, робіць няправільныя крокі, якія прыводзяць да нашага поспеху, а з боку праціўніка — да страт і немагчымасці выканаць тыя ці іншыя задачы. Таму, мабыць, гэта самае галоўнае, што трэба рабіць.

– Вы ўвайшлі ў Сярэдняе з боку, які лічыўся непраходным. Як гэта стала магчымым? Якая тэхналогія была задзейнічана?

– Перш за ўсё мы вялі работу на напрамках, на ўчастках, якія сапраўды былі больш складанымі з пункту гледжання праходжання тэхнікі і пяхоты, але прымяненне наземных рабатызаваных комплексаў, а таксама пэўных тэхналагічных распрацовак і ўдасканалення тэхнічных характарыстык браняванай тэхнікі дазволіла нам павысіць яе праходнасць. Такім чынам, праведзеная праца па планаванні дазволіла нам пераадолець гэтыя ўчасткі. Але цалкам раскрываць дэталі таго, як гэта стала магчымым, якія тэхнічныя змяненні былі праведзеныя, мы не будзем.

– Пасля Сярэдняга вы ачышчалі лясныя масівы на поўнач ад пасёлка. Якая там сітуацыя цяпер і ці спрабуе праціўнік вярнуць страчаныя пазіцыі?

– Так, на некаторых участках праціўнік яшчэ не ўсвядоміў сваё становішча, таму некаторыя ўчасткі ён усё яшчэ лічыць пад сваім кантролем. На такіх участках з нашага боку дзейнічаюць засады, а некаторыя ўчасткі пастаянна знаходзяцца пад ціскам як паветраных сіл праціўніка, так і пяхоты.

Яму цяпер надзвычай неабходна аднавіць становішча на дамінуючых вышынях, таму ціск з боку праціўніка прысутнічае. Але дзякуючы зладжанай дзейнасці ўсіх падраздзяленняў Трэцяга армейскага корпуса, дзякуючы таму, што гэта аперацыя спланавана не толькі на бягучы дзень, але і на наступныя этапы, усе ведаюць, як дзейнічаць. Да таго ж на ўчастках, дзе мы вядзём наступ, мы актыўна выкарыстоўваем наземныя рабатызаваныя комплексы, сродкі РЭБ, што дазваляе нам прасоўвацца на некаторых участках зусім непрыкметна для праціўніка, каб альбо браць яго ў акружэнне, альбо падыходзіць на крытычна блізкія дыстанцыі, дзе ўжо дарабляе пяхота.

Гэта комплексная праца збівае праціўніка з панталыку, ён не разумее, дзе, адкуль, з якога напрамку адбываецца наша прасоўванне. Зноў жа, гаворка ідзе не пра прасоўванне адным падраздзяленнем, а пра зладжаную працу. Таму нават калі на пэўным участку праціўнік аказвае вельмі моцнае супраціўленне, з другога боку заходзяць іншыя групы, якія акружаюць, праціскаюць і знішчаюць яго, дазваляючы прасоўвацца іншым групам і дзейнічаць паводле плану.

– Вы сказалі, што былі задзейнічаны НРК, сродкі РЭБ. А як наконт дроннай кампаненты? Якую ролю яна адыгрывала ў аперацыі «Вівальдзі»?

– У аперацыі «Вівальдзі» дронная кампанента — таксама вельмі магутная складовая. Дроны прымяняюцца для разведкі, для паразання, у прыватнасці наземных цэляў праціўніка ў тыловых раёнах канцэнтрацыі, лагістычных шляхоў, а таксама ў якасці дронаў-перахопнікаў. На ўсіх участках, і ў паветры, і на сушы, дроны наносяць удары па праціўніку.

Гэты комплекс дзеянняў не дае праціўніку магчымасці перахапіць ініцыятыву ні на якім узроўні — ці то ў паветры, ці на зямлі. Дроны цяпер — наша самае магутнае зброя. Дзякуючы працы дронаў, як паветраных, так і наземных, мы вельмі жорстка і магутна ўплываем на ход падзей. Улічваючы, што любыя наступальныя дзеянні звязаныя яшчэ і з лагістычнымі аспектамі, наземныя рабатызаваныя комплексы выкарыстоўваюцца як для лагістычных місій забеспячэння, так і для эвакуацыі, і для падвозу боепрыпасаў, правіянту і г.д.

– Узятце і зачыстка населенага пункта без аніводнага параненага ці загінулага — вялікая рэдкасць для штурмавых дзеянняў. Ваенная навука сцвярджае, што нападальная старана нясе большыя страты, чым абаронная. Як вам удалося вызваліць Сярэдняе без страт?

– Тут трэба нешта ўдакладніць. Цяпер мы гаворым пра адсутнасць загінулых на фінальнай стадыі, падчас дэакупацыі самога населенага пункта і правядзення дзеянняў, якія прывялі да страты праціўнікам кантролю над гэтым населеным пунктам і да поўнага вяртання яго пад наш кантроль. Але вызваленне любых населеных пунктаў пачынаецца з дзеянняў вакол іх. Таму тут была шырокая перадгісторыя.

Калі мы спрабавалі захапіць дамінуючыя вышыні вакол населенага пункта і авалодаць маршрутамі перамяшчэння, каб зрабіць немагчымым знаходжанне праціўніка на тых участках, дзе ён мог свабодна назіраць за падступамі да населенага пункта, вяліся вельмі жорсткія, цяжкія баі. Праціўнік зусім не меў жадання губляць гэтыя пазіцыі.

Затое аперацыя ў самым населеным пункце — гэта сапраўды аперацыя, якая прайшла без страт з нашага боку. Праціўнік не змог хутка адрэагаваць, ён нас не чакаў, і дзякуючы вельмі граматнаму планаванню аперацыі, дзякуючы працы ўсіх падраздзяленняў Трэцяга корпуса нам удалося нанесці знішчальныя ўдары па артылерыі праціўніка, па кропках узлёту праціўніка, па супрацьтанкавых сродках, якія былі ўсталяваныя на гэтым участку, і забяспечыць настолькі шчыльнае падаўленне агнём, што каля гадзіны праціўнік не мог зразумець, што адбываецца. А калі ён ужо зразумеў, мы ўжо знаходзіліся непасрэдна ў населеным пункце, і амаль палова яго была пад нашым кантролем. А далей гэта ўжо была справа тэхнікі — каб далей развіваць наш поспех. Праціўнік не змог апамятацца.

– Што было самым складаным падчас аперацыі?

– Насамрэч усе этапы вельмі складаныя і важныя. Калі браць з самага верху, то гэта складанасць планавання аперацыі такога ўзроўню. Гэта шматслаёвая, вельмі карпатлівая праца, і ўсе людзі, якія былі да гэтага датычныя, зрабілі велізарную работу. Праца, спланаваная брыгадным генералам Андрэем Білецкім, была проста тытанічнай.

Далей, калі казаць пра наш участак, дзе працавалі мы, выключна маё падраздзяленне, то самымі складанымі ўчасткамі былі апорныя пункты вакол Сярэдняга, бо гэта было ключом да далейшага поспеху. Праціўнік гэта разумеў і таму аказваў тут самае лютае, самае жорсткае агнявое супраціўленне, каб аднавіць свае пазіцыі вакол гэтага населенага пункта.

Потым мы ўжо рухаліся даволі хутка, і ўжо калі прарвалі першую лінію абароны, праціўнік некалькі страціў актыўнасць і пачаў падладжвацца пад дзеянні, якія мы яму навязвалі. На некаторых участках ён не паспеў, дзесьці адбывалася дыскамунікацыя, а мы дасягалі поспеху. Гэта, мабыць, быў самы складаны ўчастак.

– У ходзе аперацыі «Вівальдзі» былі ачышчаны «шэрыя зоны» – тэрыторыі, куды вораг здолеў інфільтравацца. Менавіта інфільтрацыя застаецца самым «папулярным» у ворага спосабам захопу тэрыторый. Чаму з ёй цяжка змагацца? У чым сакрэт вашага падраздзялення, якому ўдалося правесці зачыстку? Ці могуць ваш досвед выкарыстаць і іншыя падраздзяленні Узброеных Сіл Украіны?

– Сапраўды, інфільтрацыя праціўніка стварае вельмі вялікія складанасці. У першую чаргу праціўнік спрабуе пранікнуць на тыя ўчасткі, дзе праходзяць лагістычныя шляхі, перамяшчаюцца як тэхніка, так і пяхота. Калі казаць пра пэўныя ноу-хау з нашага боку, то іх, мабыць, няма. Перш за ўсё мы правялі зачыстку тых участкаў, якія нам былі надзвычай неабходныя для таго, каб перамяшчаць нашы жывыя сілы, каб рухацца на тэхніцы.

Калі маршруты нашага прасоўвання і лагістычныя шляхі былі цалкам ачышчаныя, мы прыступілі да зачысткі прылеглых тэрыторый вакол нашага раёна абароны. Відавочна, менавіта тое, што мы пачалі зачыстку ад інфільтрацыі з больш мэтазгодных і неабходных для нас участкаў, а ўжо затым развівалі свой поспех, адыграла вельмі вялікую ролю.

Акрамя таго, мы павінны разумець, што інфільтрацыя спалучана са складанасцямі і для самога праціўніка. Бо гэта пазіцыі, што дзейнічаюць у адрыве, лагістыка туды ажыццяўляецца выключна з дапамогай дронаў, альбо яны забяспечваюць сябе тым, што знаходзяць падчас свайго перамяшчэння. Таму, працуючы над падступамі, працуючы над тым, каб перарэзаць лагістыку ворага, мы рабілі немагчымым яго далейшае прасоўванне, забеспячэнне боепра-пасаў, правіянту і г.д. З-за гэтага ў пэўны момант на пэўных пазіцыях вораг быў галодны і дэмаралізаваны.

Таму, дзейнічаючы ў двух напрамках — зачыстка саміх тэрыторый і нанясенне паражэння, а таксама прадухіленне лагістычных падступаў праціўніка да сваіх пазіцый, — мы дасягнулі такога выніку. Выкарыстоўваць нешта адно немагчыма, гэта не дасць ніякага эфекту. Толькі спалучэнне ўсіх метадаў прывяло да поспеху.

– Аперацыя «Вівальдзі», згодна з назвай, прадугледжвае некалькі этапаў або «сезонаў» (калі ўспомніць найвядомейшы твор Вівальдзі «Пары года»). На якім этапе знаходзіцца аперацыя «Вівальдзі» цяпер? Ці сапраўды будзе працяг?

– Дзякуй за пытанне, але я, мабыць, пакіну яго без канкрэтнага адказу. Аперацыя «Вівальдзі» была спланавана камандзірам корпуса. Я думаю, будзе лепш, калі ён сам будзе раскрываць інфармацыю пра далейшыя дзеянні, што датычацца нашага прасоўвання і любой працы. Адзінае, што магу сказаць — сачыце за эфірамі, сачыце за ходам падзей, працяг будзе.

– Што неабходна вашаму падраздзяленню і Трэцяму АК у цэлым, каб эфектыўна выконваць задачы па дэакупацыі тэрыторыі Украіны? Якое, на вашу думку, галоўнае пытанне павінна быць вырашана, каб Сілы абароны змаглі магутна вызваляць тэрыторыі Украіны?

– Разумееце, немагчыма даць нейкі адназначны дакладны адказ на гэта пытанне. Чаму? Таму што гэтак жа, як мы сочым за сродкамі масавай інфармацыі праціўніка, так і яны сочаць за намі. Калі мы кажам пра тое, што нам чаго-небудзь не хапае, то тым самым паведамляем праціўніку пра нашы слабыя бакі.

Можна сказаць, што нам пастаянна чаго-небудзь будзе не хапаць, таму што мы хочам як мага хутчэй выканаць сваю задачу па дэакупацыі ўсёй тэрыторыі Украіны. Цяпер, як і заўсёды, усім Узброеным Сілам патрабуецца ўсебаковае забеспячэнне.

На дадзены момант у нас ужо ёсць вялікі досвед, у нас ёсць жаданне і здольнасць выконваць ваенныя задачы па дэакупацыі нашых тэрыторый, па вяртанні нашых тэрыторый. І чым больш у нас будзе забеспячэння, тым хутчэй мы зможам гэта зрабіць.

Мы можам цяпер на нейкім невялікім участку рэалізаваць нашы планы і задумы, а з папаўненнем асабовым складам, з папаўненнем сродкамі маштабаваць гэта і зрабіць гэта яшчэ хутчэй. Чым больш у нас будзе асабовага складу, чым больш у нас будзе сродкаў, чым больш у нас будзе зброі, тым хутчэй будзе выкананая наша праца. Але яна будзе выкананая ў любым выпадку.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com