На дне Сярэдземнага мора знайшлі 1300 загадкавых кругоў

Навукоўцы прапанавалі тэорыі іх паходжання.

Ля берагоў Карсікі на дне Сярэдземнага мора знайшлі больш за 1300 амаль ідэальна круглых утварэнняў. Навукоўцы дагэтуль спрачаюцца пра іх паходжанне.

Упершыню незвычайныя аб’екты заўважылі ў 2011 годзе падчас экспедыцыі па вывучэнні марскога дна. З дапамогай гідралакатара навукоўцы атрымалі выявы марскога дна, на якіх замест звыклых пясчаных і камяністых участкаў з’явіліся правільныя круглыя структуры з цёмнымі плямамі ў цэнтры, піша Focus.

Спачатку даследчыкам удалося выявіць толькі некалькі дзесяткаў такіх утварэнняў. Аднак далейшы аналіз паказаў, што іх колькасць перавышае 1300. Яны займаюць плошчу ў некалькі квадратных кіламетраў і знаходзяцца на глыбіні 105–125 м.

Наступныя экспедыцыі дазволілі навукоўцам разгледзець структуры больш падрабязна. Дайверы вызначылі, што ў цэнтры кожнага круга знаходзіцца купал з чырвоных вапняковых водарасцяў. Вакол яго размешчана светлая зона асадку, а вонкавае кольца складаецца, у прыватнасці, з невялікіх вапняковых утварэнняў, вядомых як родаліты.

Такім чынам, гаворка ідзе не проста пра круглыя паглыбленні ў марскім дне, а пра складаныя біялагічныя структуры. Яны служаць асяроддзем існавання для губак, каралаў, беспазваночных і розных відаў рыб.

Што кажуць навукоўцы

Адна з асноўных гіпотэз звязвае паходжанне гэтых утварэнняў з апошнім ледавіковым максімумам, які адбыўся каля 21 тыс. гадоў таму. У той перыяд узровень Сярэдземнага мора быў значна ніжэйшы за сучасны, таму ўчасткі, што сёння знаходзяцца на глыбіні больш як 100 м, размяшчаліся значна бліжэй да паверхні.

Гэта стварала спрыяльныя ўмовы для росту чырвоных вапняковых водарасцяў, якім патрэбнае сонечнае святло. Пазней, па меры пацяплення клімату і раставання ледавікоў, узровень мора пачаў падымацца, а былыя калоніі водарасцяў паступова апынуліся на глыбіні.

Падчас экспедыцыі 2020 года навукоўцы сабралі ўзоры з цэнтральных частак утварэнняў. Радыёвугляроднае датаванне паказала, што самы старажытны даследаваны матэрыял адносіцца прыблізна да перыяду 21 тыс. гадоў таму.

Згодна з адной з версій, праз прыкладна 8 тыс. гадоў, калі ўзровень мора стабілізаваўся, пачаўся новы этап фармавання структур. Фрагменты старажытных утварэнняў і родаліты паступова назапашваліся вакол цэнтральных рэшткаў, ствараючы характэрныя круглыя кольцы. Праўда, пакуль гэта толькі гіпотэза, а не канчаткова ўстаноўлены механізм іх узнікнення.

Кругі маглі з’явіцца з-за амерыканскіх бомбаў

У 2024 годзе даследчыкі Марк Верлак і Шарль-Франсуа Будурэск прапанавалі альтэрнатыўнае тлумачэнне загадкавых утварэнняў.

Яны выказалі здагадку, што кругі могуць быць звязаныя з амерыканскімі авіябомбамі, якія скідвалі ў мора самалёты, што вярталіся з баявых вылетаў над Еўропай у 1943–1945 гадах. У той перыяд на Карсіцы знаходзіліся амерыканскія авіябазы, а невыкарыстаныя боепрыпасы маглі трапляць у прыбярэжныя воды.

Паводле гэтай версіі, некаторыя структуры маглі ўтварыцца ў месцах падзення або выбухаў бомбаў, а пасля былі засялены марскімі арганізмамі. Такім чынам, іх паходжанне можа быць не старажытным геалагічным або біялагічным працэсам, а вынікам дзейнасці чалавека ў адносна нядаўнім мінулым.

Аднак гэтая тэорыя пакуль таксама не атрымала канчатковага пацвярджэння.

Чаму навукоўцы заклікаюць абараніць гэты раён

Незалежна ад таго, як менавіта з’явіліся загадкавыя кругі, даследаванні паказалі, што гэты ўчастак Сярэдземнага мора ўяўляе сабой каштоўную экасістэму. Тут жывуць шматлікія марскія арганізмы, у тым ліку рэдкія каралы і беспазваночныя.

Адна з галоўных пагроз для гэтых утварэнняў — суднаходства. Якары буйных суднаў могуць пашкодзіць крохкія вапняковыя структуры, на фармаванне якіх, магчыма, спатрэбіліся тысячы гадоў.

Частка выяўленых аб’ектаў ужо знаходзіцца на тэрыторыі марскога прыроднага парку Кап-Корс і Агрыат. Навукоўцы лічаць, што ахову неабходна распаўсюдзіць і на астатнія ўчасткі, каб захаваць гэтую незвычайную падводную экасістэму.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com