Дзіўная з’ява Млечнага Шляху: чаму адсюль уцякаюць зоркі
1- 16.11.2026, 18:30
Уцякаючыя зоркі рухаюцца хутчэй і ў іншым накірунку, чым асноўны паток зорак у нашай галактыцы.
Сонца і ўсе астатнія зоркі ў Млечным Шляху абарачаюцца вакол цэнтра нашай галактыкі. Гэта рух у цэлым упарадкаваны, аднак астранамы выявілі ў Млечным Шляху зоркі, якія перамяшчаюцца хутчэй, чым чакалася, прычым часта ў вельмі незвычайным накірунку. Гэта ўцякаючыя зоркі, піша EarthSky.

Зоркі нараджаюцца ў аблоках з газу і пылу, прычым у адным воблаку могуць узнікнуць адразу некалькі зорак. У выніку многія зоркі Млечнага Шляху рухаюцца ў касмічнай прасторы групамі: або ў складзе зорных асацыяцый, або ў больш шчыльных зорных скупчэннях.
Уцякаючыя зоркі — гэта зоркі, якія рухаюцца з анамальна высокай хуткасцю адносна навакольнага міжзоркавага асяроддзя і суседніх зорак, то бок больш за 100 км/с. Пры гэтым хуткасць руху Сонца адносна іншых зорак складае каля 20 км/с.

Астранамы вылучаюць дзве магчымыя прычыны з’яўлення ўцякаючых зорак:
Дзве зорныя сістэмы, кожная з якіх складаецца з двух зорак, збліжаюцца адна з адной. У выніку такога ўзаемадзеяння абедзве сістэмы могуць разбурыцца, а адна або некалькі зорак могуць быць выкінутыя ў касмічную прастору з вельмі высокай хуткасцю.
У сістэме з некалькімі зоркамі адна з іх выбухае як звышнова. Магутны выбух можа надаць астатнім зоркам сістэмы значнае паскарэнне і накіраваць іх па новых траекторыях руху.

Адна з вядомых уцякаючых зорак — GD 50. Гэта белы карлік, памер якога супастаўны з памерам Зямлі, але маса большая, чым у Сонца. Астранамы выявілі, што гэтая зорка рухаецца ў прасторы ў тым жа накірунку і з той жа хуткасцю, што і зорнае скупчэнне Плеяды. Акрамя таго, узрост GD 50 прыблізна супадае з узростам зорак у скупчэнні. Такім чынам, астранамы прыйшлі да высновы, што зорка GD 50 нарадзілася ў скупчэнні Плеяды, а затым была выкінута адтуль, магчыма, пасля збліжэння з іншай зоркай.
Да іншых уцякаючых зорак адносяцца AE Возніча, 53 Аўна і μ (мю) Галуба. Усе яны аддаляюцца адна ад адной са хуткасцю больш за 100 км/с.
Адсачыўшы траекторыі руху гэтых зорак у зваротным накірунку, астранамы выявілі, што каля 2 мільёнаў гадоў таму іх шляхі перасякаліся паблізу туманнасці Арыёна. Вакол трох яркіх зорак, якія ўтвараюць пояс Арыёна, цягнецца велізарная газавая пятля, вядомая як Пятля Барнарда. Магчыма, гэта рэшткі звышновай, выбух якой і надаў гэтым зоркам высокую хуткасць руху.