21 лiстапада 2026, Субота, 6:04
Падтрымайце
сайт
Сім сім,
Хартыя 97!
Рубрыкі

Псіхолагі не знайшлі ўстойлівай шкоды для псіхікі ад GTA за 20 гадоў

Псіхолагі не знайшлі ўстойлівай шкоды для псіхікі ад GTA за 20 гадоў
Ілюстрацыйнае фота

Відэагульня не робіць геймераў больш жорсткімі і зніжае вулічную злачыннасць.

У лістападзе 2026 года (выйшла відэагульня Grand Theft Auto VI (GTA 6) Продажы GTA VI ў першы дзень перавысілі $2,3 млрд - Навіны Беларусі - Хартыя'97) — пасля 13 гадоў чакання. GTA V у 2013-м сабрала першы мільярд долараў хутчэй за любы забаўляльны прадукт у гісторыі. Дваццаць гадоў псіхолагі, нейрафізіёлагі і крымінолагі правяраюць, ці змяняе роля віртуальнага злачынцы думкі і паводзіны гульца. Агляд даследаванняў падрыхтавала выданне PsyPost.

Высветлілася, што гульня сапраўды можа выклікаць кароткатэрміновы ўсплёск агрэсіі. У 2016 годзе 194 студэнты гулялі 15 хвілін у GTA 4: тыя, хто страляў у мінакоў, злаваліся мацней, чым тыя, хто гуляў у боўлінг, асабліва на 3D-экране з адчуваннем прысутнасці. Крытыкі тлумачаць гэта праймінгам — часовай даступнасцю звязаных паняццяў, а не зменай асобы.

Аднак доўгатэрміновыя даследаванні шкоды не выявілі. У 2011-м 135 студэнтаў з Сінгапура адгулялі 12 гадзін за тры тыдні: розніц у агрэсіўнасці і эмпатыі не з'явілася, толькі невялікі рост адабрэння гвалту.

У 2019-м нейрабіёлаг Сімона Кюн з Інстытута Макса Планка (Германія) апублікавала ў часопісе Molecular Psychiatry рандомізаванае даследаванне: 90 дарослых на працягу двух месяцаў гулялі ў GTA 5, The Sims 3 або ўвогуле не гулялі па 30 хвілін у дзень. З 208 параўнанняў ніводнае не вытрымала папраўку на множныя параўнанні.

Эмпатыю правяралі і на сканах мозгу. У 2023 годзе ў eLife 89 мужчын прайшлі сем сесій у GTA 5 з абавязковым гвалтам — у сярэднім 2845 віртуальных злачынстваў на чалавека; кантрольная група гуляла ў тую ж гульню без гвалту. Прыкмет прывыкання, зніжэння эмпатыі або змен у міндаліне не выявілі.

У эксперыменце 2014 года 172 італьянскія школьнікі гулялі ў GTA або ў бяскрыўдныя гульні, а затым маглі есці цукеркі, падтасоўваць латарэйныя білеты і шумець у навушнікі суперніку. Тыя, хто гуляў у GTA, елі больш цукерак, бралі больш незарабленых білетаў і мацней шумелі — але эфект залежаў ад зыходнага ўзроўню маральнай адчужанасці.

Крымінальная статыстыка страхі не пацвярджае. У 2015 годзе прафесар Універсітэта Вілановы Патрык Маркі не знайшоў сувязі продажаў жорсткіх гульняў з забойствамі і нападамі ў ЗША: рост продажаў супадаў са зніжэннем нападаў. У 2017-м нідэрландскія крымінолагі звязалі выхад GTA 5 з невялікім зніжэннем зарэгістраваных злачынстваў сярод моладзі: эфект патлумачылі «добраахвотнай недзеяздольнасцю» — патэнцыйныя парушальнікі і ахвяры заставаліся дома з-за гульні.

GTA можа выклікаць кароткія эфекты, але не ўстойлівыя змены асобы, а яе ўплыў залежыць ад гульца і кантэксту, падсумавалі аўтары агляду.

Напісаць каментар

Таксама сачыце за акаўнтамі Charter97.org у сацыяльных сетках

▲