Генадзь Фядыніч: Беларусы павінны зарабляць $2–2,5 тысячы

Лукашэнка перакладае праблемы на людзей працы.

Беларусы даволі шмат працуюць — амаль 1,9 тысячы гадзін за год. Калі паглядзець на сусветныя рэйтынгі, то ў топе па колькасці працоўнага часу — Судан, Іарданія, афрыканскія краіны. У той час як менш за ўсіх працуюць нарвежцы, фіны і нідэрландцы.

Лукашэнка ж заклікае беларусаў працаваць яшчэ больш. Чаму гэтая формула не працуе? Пра гэта сайт Charter97.org пагаварыў з былым палітвязнем і прафсаюзным лідарам Генадзем Фядынічам:

— Вы разумееце, сітуацыя вельмі простая. Праблемы заўсёды вельмі лёгка перакласці на людзей працы. Трэба глядзець, якія віды тэхналогій сёння развітыя ў Беларусі, у тым ліку на прамысловых прадпрыемствах. Галоўнае — якая матывацыя да працы.

У Беларусі, у параўнанні з Еўропай, яна амаль нулявая. Заробку людзям хапае толькі на тое, каб дажыць ад зарплаты да зарплаты. І вось у чым галоўная таямніца: каб чалавек хацеў працаваць, у яго павінна быць матывацыя. А цяпер ён ідзе на працу без усялякага жадання, бо няма годнай матывацыі да працы, няма годнай аплаты працы.

Без сумневу, на кожным прадпрыемстве ў Беларусі ёсць такія структуры, якія сёння толькі ствараюць накладныя выдаткі, але непасрэдна ў вытворчасці не ўдзельнічаюць. Вядома, трэба пераглядаць гэтую сітуацыю.

Але я яшчэ раз скажу: калі будзе матывацыя да працы і чалавек будзе зарабляць хаця б 2–2,5 тысячы ў перарахунку на долары, тады і матывацыя будзе іншай. З'явіцца і павышэнне прафесіяналізму, і жаданне прыйсці на працу, адпрацаваць свой належны час і ведаць, што ты сёння патрэбны прадпрыемству, а прадпрыемства патрэбнае табе.

Лукашэнка таму так пагардліва ставіцца да беларусаў, што ВУП у Беларусі падае, а не расце. Тут няма чаго перакладаць з хворай галавы на здаровую — трэба насамрэч зрабіць аналіз таго, што адбываецца ў рэспубліцы і чаму сёння такая нізкая аплата працы ў нашых людзей. Вось з гэтага трэба пачынаць.

Калі гэта будзе распачата і завершана, тады можна будзе сказаць людзям, калі яны не будуць выконваць сваю працу: вы дрэнна працуеце, мы, улада, зрабілі для вас усё, а вы не працуеце так, як сапраўды неабходна.

Але скажу: я не ўпэўнены, што ўлада, якая сёння існуе ў Беларусі, здольная гэта зрабіць. Людзей, на думку ўлады, трэба трымаць у ёжавых рукавіцах, каб яны думалі толькі пра тое, як дажыць ад зарплаты да зарплаты, і больш ні пра што.

— У топе краін паводле эфектыўнасці працы — еўрапейскія краіны, а Беларусі да іх яшчэ вельмі далёка. Хто ў гэтым вінаваты?

— Паглядзіце па сітуацыі. Калі ўзяць структуру любога заходняга прадпрыемства, там людзей, якіх, мякка кажучы, можна назваць «лішнімі», няма. Там працуюць менеджары, працуюць рабочыя. І яны працуюць ад званка да званка. Пры гэтым яны не затрымліваюцца на працы.

Я быў за мяжой і бачыў: калі чалавек закручвае гайку і гучыць званок на перапынак, ён нават не дакруціць яе — ён сыдзе. Бо ведае, што пасля перапынку ён гэта зробіць. То бок людзі адказна ставяцца да сваёй працы і робяць яе якасна.

Бо калі б аплата працы ў Беларусі была такой жа, як у Еўропе, то і вынік быў бы такі ж. Людзі, у прынцыпе, паўсюль аднолькавыя — профі ёсць профі.

Скажу шчыра: каб эканоміка Беларусі ўзнялася ва ўсіх галінах, гаворка павінна ісці не толькі пра машынабудаванне або зборкавыя вытворчасці, а пра ўсе галіны. Асабліва пра саўгасы і калгасы. Яны ж зарабляюць толькі на ўборачнай, каб на ўвесь год хапіла. І больш нічога. Сістэму пабудовы структуры ўсіх без выключэння прадпрыемстваў трэба рабіць такім чынам, каб не было лішніх людзей — гэта раз. Другое: там, дзе можна, трэба рабіць прадпрыемствы не дзяржаўнымі, а прыватнымі. У іх будзе больш толку, бо там лішніх людзей не будзе. І сваякоў, знаёмых, якія сядзяць па канторах і перакладаюць паперы, там таксама не будзе.

Таму тут усё залежыць не ад рабочага, а ад улады — ці здольная яна стварыць для людзей працы годную матывацыю і ўмовы працы.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com