«Сармат» Пуціна аказаўся блефам

Крэмль паказаў прыгожую карцінку, але схаваў галоўнае.

Гісторыя з чарговым «паспяховым» пускам расійскага «Сармата» выглядае значна цікавей, чым гэта спрабуе паказаць Крэмль

І чым больш з’яўляецца дэталяў, тым мацней узнікае адчуванне, што мы зноў назіраем не паўнавартасны поспех, а вельмі акуратна ўпакаваную інфармацыйную аперацыю.

Сітуацыя з самага пачатку выглядае дзіўна.

9 мая Расія рыхтавалася да нечага сапраўды маштабнага. Былі закрытыя раёны над Камчаткай, часткова над Запаляр’ем, Арэнбургскай вобласцю і акваторыямі ўздоўж верагоднага маршруту палёту міжкантынентальнай ракеты. Такія абмежаванні, як правіла, уводзяць не дзеля тэлевізійнай карцінкі. Гэта стандартная падрыхтоўка да выпрабавальнага пуску МБР.

Але далей пачынаецца тое, што дрэнна сумяшчаецца з афіцыйнай версіяй.

Калі б выпрабаванне прайшло цалкам паспяхова, Крэмль паведаміў бы пра гэта як мага хутчэй і як мага гучней. Асабліва цяпер, калі Пуціну крытычна патрэбныя любыя сімвалічныя і стратэгічныя перамогі. Тым больш — на фоне вайны, санкцый, зацягнутага канфлікту і ўсё большай колькасці пытанняў да стану расійскага ваенна-прамысловага комплексу.

Замест гэтага — амаль трохдзённая паўза.

І толькі 12 мая з’яўляюцца кароткія кадры старту ракеты і даклад камандуючага РВСН Сяргея Каракаева Пуціну.

На першы погляд — звычайная гісторыя пра «паспяховы пуск». Але калі ўважліва паслухаць фармулёўкі, узнікаюць вельмі непрыемныя для Крэмля нюансы.

У савецкай і расійскай практыцы пасля паспяховых выпрабаванняў міжкантынентальных ракет амаль заўсёды гучаць стандартныя фразы: «пацверджаныя характарыстыкі на ўсіх этапах палёту», «баявыя блокі прыбылі ў зададзены раён», «мэты на палігоне Кура паражаныя».

І гэта не бюракратычныя дэталі. Для стратэгічных ракет менавіта дастаўка баявых блокаў да мэты з’яўляецца галоўным крытэрыем поспеху.

Але на гэты раз Каракаяў сказаў надзвычай асцярожна: «Пуск паспяховы, задача пуску выкананая». І ўсё.

Ні слова пра праходжанне поўнага маршруту.

Ні слова пра дасягненне палігона Кура.

Ні слова пра работу галоўных частак.

Ні слова пра пацвярджэнне разліковых характарыстык на ўсіх этапах палёту.

Для чалавека, далёкага ад тэмы, гэта можа выглядаць нармальна. Але для тых, хто гадамі назірае за падобнымі выпрабаваннямі, такая лаканічнасць выглядае вельмі нетыпова.

Больш за тое, апублікаваныя відэа дэманструюць толькі сам старт і першыя секунды палёту. А гэта ўвогуле нічога не даказвае. Ракета магла нармальна выйсці з шахты, прайсці частку актыўнага ўчастка траекторыі — а далей страціць кіраванне, разбурыцца або самаліквідавацца.

Менавіта таму адсутнасць кадраў або хаця б фармулёвак пра дасягненне палігона Кура выглядае настолькі паказальна.

І тут ёсць яшчэ адзін важны момант.

Ракета «Сармат» ужо даўно мае рэпутацыю надзвычай праблемнага праекта. Пасля адзінага публічна пацверджанага паспяховага выпрабавання ў 2022 годзе вакол комплексу рэгулярна з’яўлялася інфармацыя пра няўдалыя пускі і тэхнічныя праблемы. Заходнія аналітыкі нават фіксавалі наступствы верагоднай аварыі на шахтнай пазіцыі ў Плесецку паводле спадарожнікавых здымкаў. Гэта значыць, гаворка ідзе не пра стабільную серыйную сістэму, а пра надзвычай складаны і, выглядае, дагэтуль «сыры» комплекс.

На гэтым фоне цяперашняя гісторыя выглядае зусім інакш. Найбольш верагодны сцэнар цяпер выглядае прыблізна так:

— пуск сапраўды адбыўся 9 мая;

— ракета сапраўды стартавала;

— частка палёту, магчыма, прайшла ў штатным рэжыме;

— але далей узніклі праблемы, якія не дазволілі завяршыць выпрабаванні ў поўным аб’ёме.

Пасля гэтага Крэмль некалькі дзён чакаў — ці не з’явяцца ўцечкі, спадарожнікавыя здымкі, фота або відэа аварыі. Калі стала ясна, што публічных доказаў правалу няма, вырашылі паказаць хаця б прыгожы старт і абвясціць пра «поспех».

Фармальна гэта нават не хлусня. Пуск сапраўды мог адбыцца. Але паспяховы старт і паўнавартаснае паспяховае выпрабаванне міжкантынентальнай ракеты — гэта зусім розныя рэчы. І менавіта таму ўся афіцыйная рыторыка цяпер пабудавана на дзіва асцярожна.

Таму што для Пуціна «Сармат» — гэта ўжо даўно не проста ракета. Гэта сімвал статусу ядзернай звышдзяржавы, адзін з ключавых элементаў псіхалагічнага ціску і ўнутранай прапаганды. І цяпер Крэмлю настолькі патрэбны хоць нейкі стратэгічны поспех, што нават частковы або сумнеўны вынік спрабуюць падаць як вялікую перамогу.

Але чым уважлівей глядзіш на дэталі, тым мацней узнікае адчуванне, што сапраўднага паўнавартаснага поспеху там магло і не быць.

Віктар Ягун, Facebook

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com