Швецыя стала першай краінай у свеце, дзе доля курцоў знізілася ніжэй за 5%
1- 18.05.2026, 17:29
Штодня кураць толькі 3,7% насельніцтва Швецыі.
Швецыя стала першай краінай у свеце, дзе ўзровень штодзённага курэння знізіўся ніжэй за 5% — ніжэй за парог «краіны, свабоднай ад тытунёвага дыму». Цяпер штодня кураць толькі 3,7% насельніцтва Швецыі.
Пра гэта паведамляе РБК-Украіна са спасылкай на даклад Шведскага савета (CAN).
«Штодзённае курэнне (3,7%) было прыблізна такім жа распаўсюджаным, як і эпізадычнае (3,4%). Сярод усіх рэспандэнтаў 30% адзначылі, што раней курылі, але кінулі, а 63% — што ніколі не курылі», — гаворыцца ў дакладзе.
Што да гендарных адрозненняў, дык згодна з дакументам курэнне было крыху больш распаўсюджаным сярод мужчын (8%), чым сярод жанчын (6%), што тлумачыцца тым, што больш мужчын курылі эпізадычна.
Эксперты тлумачаць нізкі ўзровень курэння ў Швецыі шматгадовай папулярнасцю снюсу і распаўсюджаннем нікацінавых паучаў, якія з’явіліся на рынку ў 2014 годзе.
Згодна з данымі CAN, з 2012 года частка рэгулярных курцоў сярод жанчын скарацілася з 9,1% да 3,8%, а сярод мужчын — з 8% да 3,5%.
У CAN адзначаюць, што тытунёвая палітыка Швецыі паступова змяніла фокус: замест барацьбы з самім ужываннем нікаціну ўлада канцэнтруецца на зніжэнні шкоды для здароўя. Таму розныя нікацінавыя прадукты рэгулююцца па-рознаму ў залежнасці ад ступені рызыкі.
Паводле даследавання, частка дарослых шведаў, якія ўжываюць снюс або нікацінавыя паучы, вырасла з 13% у 2013 годзе да 18% у 2025‑м. Найбольш актыўна гэтыя прадукты выкарыстоўваюць маладыя людзі ва ўзросце 18–29 гадоў — 29% у гэтай групе. Мужчыны значна часцей карыстаюцца снюсам і паучамі, чым жанчыны — 25% супраць 10%.
Упершыню ў дакладзе CAN асобна прааналізавалі спажыўцоў снюсу і паучаў. Высветлілася, што 50% пераважна карыстаюцца снюсам, 44% — паучамі, а яшчэ 6% спалучаюць абодва прадукты. Сярод жанчын больш папулярнымі сталі менавіта паучы — іх выбіраюць 74% карыстальніц, тады як мужчыны часцей аддаюць перавагу снюсу.
Прадстаўнікі галіны таксама звяртаюць увагу на цэнавую палітыку. У Швецыі ўпакоўка паучаў каштуе каля 4 еўра, снюсу — каля 5 еўра, тады як пачак цыгарэт — 7–8 еўра. У той жа час падатак на паучы ў краіне складае каля 20 еўра за кілаграм, а на снюс — 40 еўра, што істотна ніжэй за ўкраінскі ўзровень падаткаабкладання — каля 77 еўра за кілаграм.
Эксперты таксама нагадваюць, што продаж снюсу забаронены ў большасці краін ЕС з 1992 года, аднак Швецыя захавала права на яго рэалізацыю пры ўступленні ў Еўразвяз у 1995 годзе.
Паводле слоў Патрыка Хільдынгсана, пасля больш як 30 гадоў ужывання снюсу ўзровень анкалагічных захворванняў у Швецыі цяпер у 2,4 раза ніжэйшы за сярэдні паказчык па Еўропе.
Нягледзячы на гэта, аўтары даклада адзначаюць: нікацін у снюсе і паучах можа павышаць артэрыяльны ціск і негатыўна ўплываць на крывяносныя пасудзіны. Даследаванне таксама паказала, што ўзровень залежнасці ў карыстальнікаў снюсу нават вышэйшы, чым у рэгулярных курцоў цыгарэт.
Што да вейпінгу, то ў 2025 годзе штодзённа электронныя цыгарэты выкарыстоўвалі ўсяго 0,6% шведаў, яшчэ 2,1% — эпізадычна. Найбольш папулярнымі вейпы застаюцца сярод моладзі 18–29 гадоў.
За апошнія гады продажы вейпаў у Швецыі выраслі на 640%, што звязваюць з распаўсюджаннем аднаразовых электронных цыгарэт з разнастайнымі смакамі.
У CAN падсумоўваюць, што скарачэнне ўзроўню курэння ў Швецыі стала вынікам комплекснай палітыкі: павышэння падаткаў на цыгарэты, абмежавання рэкламы, стварэння зон без курэння і актыўнай прафілактыкі.
У той жа час эксперты не выключаюць, што частка курцоў магла перайсці на альтэрнатыўныя нікацінавыя прадукты.