Беларуска ў Берліне прадае дызайнерскія сукенкі за 400 еўра

Адна з калекцый прысвечаная падпольнай барацьбе беларусаў.

У модным берлінскім раёне Фрыдрыхсхайн амаль кожная другая вітрына крамы — гэта выставачная зала дызайнерскага адзення. У адной з такіх вітрын вісіць белая футболка з вялікім чырвоным вокам, зробленым з абрэзкаў тканіны.

Футболка з выявай вока — частка першай калекцыі беларускай дызайнеркі Алены Штайнке, якая развівае свой брэнд Alena Steinke ў Берліне .

Падчас навучання на дызайнерку Алена часта чула ад выкладчыкаў пра негатыўны ўплыў масавай тэкстыльнай прамысловасці на навакольнае асяроддзе. Паводле іх слоў, адзінае, што можа быць яшчэ больш шкодным для прыроды, — гэта нафтавая прамысловасць. Таму, калі дайшло да яе ўласнага брэнду, Алена вырашыла зрабіць яго «павольным» і экалагічным. Аднак высветлілася, што зрабіць павольны і экалагічны брэнд прыбытковым няпроста.

Калі бізнес не прыносіць грошай, можна змяніць бізнес-план. Ці можна вырашыць, што гэта мастацтва — і тады можна на гэтым спыніцца, паказваючы калекцыі не ў крамах, а на выставах і ў берлінскіх музеях. Алена менавіта так і робіць, і яна распавяла пра гэта spravy.io.

— Што гэта за месца?

— Гэта дызайнерскі кaворкінг. Я жыву паблізу, пастаянна праходзіла міма і думала: якое цікавае месца. Потым зайшла, каб спытаць, ці ёсць у іх вольныя месцы, і засталася. Акрамя мяне, тут працуюць яшчэ некалькі майстроў. У кожнага таксама свой брэнд — і кожны з іх, як і мой, складаецца з аднаго чалавека.

— Вы купляеце тавары адзін у аднаго?

— У ўсіх нас вельмі розныя стылі. Я ў асноўным нашу рэчы, якія шыю сама, — але не тыя, што сшытыя для калекцыі. Рэчы з калекцыі — гэта не паўсядзённае адзенне. Хоць, напрыклад, фасон штаноў, якія я цяпер нашу, я выкарыстоўвала ў калекцыі — проста пашыла іх з іншай тканіны для штодзённага нашэння.

— Вы працуеце проста за гэтым сталом?

— Так, я крою, я шыю. Часам я працую непасрэдна з тканінай: то-бок бяру манекен, нацягваю на яго кавалак тканіны і мадэлюю. А часам пачынаю працаваць па малюнку — а потым ствараю выкрайку.

Мая першая калекцыя была эксперыментальная — я шыла яе са слоў. Дакладней, з фразы «Каханне выратуе свет». Я выразала кожнае слова на прамавугольным кавалку тканіны, а потым пашыла сукенку на манекене з гэтых літар і ўсіх астатніх дэталяў. Тканіна была двух колераў — чырвонага і белага, і я прысвяціла гэтыя сукенкі беларускім жанчынам.

— Колькі каштуе сукенка з гэтай калекцыі?

— Падобная каштуе каля 400 еўра. Але гэтую я прадаваць не буду, яна для мяне занадта дарагая.

Можна сказаць, што аснова сукенкі сшытая з двух прамавугольнікаў. Ну, як падкоўдранік. А потым я выразала з яго лішнія дэталі. Гэта тэхніка аднімання — ёй вучыць брытанскі дызайнер Джуліан Робертс. Пра ўсю гэтую гісторыю я даведалася з яго лістоў. Калі калекцыя была гатовая, я адзначыла Робертса ў Інстаграме і напісала, што выкарыстала той самы метад. Было прыемна, калі ён адказаў, што яму спадабалася калекцыя.

А над другой калекцыяй я пачала працаваць незадоўга да вайны ва Украіне і хацела прысвяціць яе падпольнай барацьбе беларусаў. Калекцыя выкананая ў зялёных, чырвоных і сініх танах, і я планавала назваць яе «Партызан». А потым пачалася вайна — і з’явіліся сапраўдныя партызаны.

Мы арганізавалі паказ у межах Берлінскага тыдня моды. Сярод мадэляў, што ўдзельнічалі ў паказе, былі ўкраінскія бежанкі. Музычнае суправаджэнне паказу забяспечыў гурт «Крыві». З Варшавы на паказ прыехала Ганна Канавалава, маці палітзняволенай Антоніны Канавалавай. Яна вяжа вельмі прыгожыя рэчы з казінай воўны, і мы ўключылі іх у паказ. Мы стылізавалі іх, дадалі шмат джынсавай тканіны — атрымалася вельмі добра. Зала была запоўненая!

А трэцяя калекцыя выкананая ў чорна-белым колеры. Я назвала яе «Цені». Яна стала вынікам маіх асабістых даследаванняў чалавечай псіхалогіі — як маёй уласнай, так і падзей у свеце.

— Пераехаўшы ў Берлін, Вы выкладалі нямецкую мову і працавалі перакладчыцай. Адкуль узяліся мода, манекены і дызайнерскія каворкінгі?

— У пэўны момант я проста зразумела, што хачу нешта змяніць, і мяне заўсёды цікавілі мода і стыль. Я вырашыла, што хачу займацца гэтым прафесійна, і пайшла вучыцца: спачатку ў Берліне, затым анлайн у Кіеве і Маскве.

Я адразу зразумела, што не хачу працаваць на іншы брэнд і займацца тым, што мяне не захапляе. Акрамя таго, я выдатна разумела, што індустрыя моды заснавана на эксплуатацыі, і я зусім не хацела станавіцца часткай гэтай сістэмы. Для мяне было важна стварыць нешта сваё. Я ведала, што гэта павінна быць устойлівая, павольная мода. Адначасова я не хацела займацца вытворчасцю. Я разумела, што такі фармат працы мне не падыходзіць. Для пабудовы такога бізнесу патрэбныя грошы, партнёры і каманда, чыя праца таксама павінна аплачвацца.

— У чым заключаецца «павольнасць» вашага брэнда?

— Усе мае вырабы ствараюцца ў адзіным асобніку, кожны з іх унікальны.

Прынцып безадходнай вытворчасці — адзін з найважнейшых прынцыпаў маёй працы. Я стараюся пазбягаць астаткаў тканіны. Частку калекцыі я ствараю па выкрайках, а іншую частку шыю з абрэзкаў. Іншымі словамі, я выкарыстоўваю ўсе абрэзкі тканіны ў калекцыі рознымі спосабамі.

А некаторыя мадэлі — гэта апсайклінг, тобок я перапрацоўваю старое адзенне. Напрыклад, ваўняныя мужчынскія касцюмы. Некаторыя я знаходжу ў крамах секанд-хэнд, некаторыя прыносяць мне сябры або калегі. Калі я працавала над адной з калекцый, супрацоўнікі нашага каворкінгу раптам пачалі прыносіць мне світары, шалі і прапаноўваць выкарыстоўваць іх у маіх вырабах.

Але высветлілася, што гэты шлях патрабуе значна больш высілкаў і выдаткаў — часу і грошай — чым я першапачаткова меркавала. А самым складаным былі прасоўванне і продажы, у мяне не ставала энергіі на гэтую сферу. У выніку стала ясна, што ў фінансавым плане я далёка не прасунуся. Акрамя таго, канкураваць з хуткай модай вельмі складана.

— А ці наогул магчыма з ёй канкураваць?

— Выжыць можна толькі, знайшоўшы сваю мэтавую аўдыторыю. У Берліне ёсць брэнды, якім гэта ўдалося, але я не ўпэўненая, што яны фінансава паспяховыя. Амаль усе мае знаёмыя не зарабілі шмат грошай і трымаюцца толькі дзякуючы энтузіязму.

Вядома, у мяне быў бізнес-план. І, вядома, мне даводзілася шмат разоў яго змяняць у працэсе. Сіл і энергіі на стварэнне калекцый у мяне хапала, асноўныя праблемы ўзнікалі з продажамі.

Мае калекцыі можна было знайсці ў гандлёвым цэнтры Bikini Berlin у Studio183. Яны працуюць не толькі з берлінскімі брэндамі, было прыемна бачыць сябе ў такіх вялікіх залах — і самае прыемнае было тое, што мае рэчы куплялі, і куплялі даволі выгадна. Але мне давялося аплаціць арэнду вешалкі на паўгода, заплаціць агенту, з якім я тады працавала, плюс аддаць краме працэнт ад продажаў — у выніку ўсё было прададзена са стратай.

— У тым сэнсе, што гэта цалкам у мінус?

— Па сутнасці, нічога не засталося. Але гэта адбілася на рэпутацыі брэнда. Убачыўшы мае вырабы ў гэтых крамах, пакупнікі адразу знаходзілі мяне ў Інстаграме. Шкада, што гэта былі ў асноўным турысты з Нідэрландаў, Швецыі і ЗША, таму яны не сталі пастаяннымі кліентамі.

Маімі пастаяннымі кліентамі былі галоўным чынам творчыя людзі, што разбіраюцца ў модзе і зацікаўленыя ў новых ідэях. Але з цягам часу стала ясна, што мне трэба або змяніць брэнд, зрабіць яго больш паўсядзённым, або шукаць іншую крыніцу даходу. І я вырашыла развівацца ў іншай сферы — псіхалогіі, а брэнд пакінуць у тым выглядзе, у якім я яго стварыла, і займацца ім як хобі.

Найбольшыя выдаткі — гэта арэнда, 200 еўра ў месяц. Тканіны я купляю ў крамах — гэта адносна нядорага і экалагічна; аксесуары каштуюць дорага, калі купляць іх у краме, а не аптам.

Пакуль што мне ўдалося «вярнуць» менш за палову. Калі падзяліць гадавы аб’ём продажаў на 12 месяцаў, то ў сярэднім атрымаецца каля 100 еўра ў месяц. Гэта лічбы за апошні год, калі я практычна пастаянна асвойвала новую прафесію і мала займалася брэндам. Продажы, можна сказаць, былі выпадковымі. Хтосьці ўбачыў вітрыну, зайшоў і нешта набыў.

— То-бок цяпер гэта больш мастацтва, чым мода?

— Так. Я ўдзельнічала ў некалькіх выставах. Першая праходзіла ў Музеі прыкладнога мастацтва ў Берліне. Там праводзіўся конкурс сярод дызайнераў і майстроў, і мая першая калекцыя перамагла ў конкурсе і некалькі месяцаў выстаўлялася ў музеі.

Другая выстава праходзіла ў вельмі модным берлінскім месцы — Platte. Гэта прастора, дзе сустракаюцца берлінскія дызайнеры і аўтары невялікіх брэндаў. Трапіць туды няпроста, але калі цябе прымаюць, гэта нешта значыць. Я прайшла конкурс, арганізаваны для дызайнераў-мігрантаў.

Мне падабаецца працаваць з музыкамі. А яшчэ я пашыла сукенку для «Крыві». Я абяцала пашыць такую ж для гурта, у якім грае мой муж, але пакуль рукі не дайшлі.

— Наколькі складана быць модным у Берліне? Тут кожны другі — моднік? Калі я ішла да вас, мне насустрач трапіўся дзядок у касцюме з велізарнымі неонавымі пазногцямі.

— Я думаю, у Берліне вельмі лёгка быць модным — усё, што ты носіш, падыходзіць. Тут ніхто ні на каго не глядзіць і нікога не асуджае, таму няма патрэбы думаць пра тое, як выглядаць модней за іншых.

Калі я ўпершыню прыехала сюды вучыцца ў 2003 годзе, я адразу зразумела, што гэта мой горад. Ён такі разнастайны, свабодны, тут так шмат цікавых людзей, і няма строгіх правілаў — што трэба выглядаць так і паводзіцца гэтак. Мне вельмі падабаецца назіраць за берлінцамі, яны мяне натхняюць — часам на вуліцы можна ўбачыць неверагоднае змяшэнне стыляў.

Людзі тут такія ж розныя, як і раёны горада. Фрыдрыхсхайн, дзе мы цяпер знаходзімся, на мой погляд, — квінтэсенцыя Берліна, мой улюбёны раён. Ён прыцягвае моладзь, турыстаў, і гэта адзін з самых модных раёнаў — тут шмат брэндаў, маленькіх крамачак.

— Ці ёсць нейкія месцы, дзе вы хацелі б выставіць свае калекцыі? Крамы, музеі... дзе?

— Зараз я прыглядаюся да крамы ў Іспаніі. Там прадстаўлены мае любімыя дызайнеры — японскі Comme des Garçons, Ісэ Міяке, Ёдзі Ямамота. А яшчэ ёсць зусім невядомыя брэнды. І мне хацелася б прыўнесці свой стыль у гэтую нішу і прапаноўваць сукенкі ў гэтай краме. І калі б я ўбачыла іх там, я была б шчаслівая, нават калі б нічога на гэтым не зарабіла.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com