Іншых варыянтаў у Лукашэнкі няма

Дыктатар ходзіць па «заганным» коле.

Аляксандра Лукашэнку насцярожвае, што дзяржаўныя прадпрыемствы просяць дапамогі, а чыноўнікі прапануюць рэструктурызаваць іх даўгі. Пра гэта ён заявіў на нарадзе з кіраўніцтвам Савета Міністраў, абмяркоўваючы пытанні развіцця цэментнай галіны, Светлагорскага ЦКК і Аршанскага мясакансервавага камбіната разам з яго сыравіннай зонай пад кіраваннем агракамбіната «Дзяржынскі».

«Усе пытанні — грошы, адтэрмінаваць, рэструктурызаваць, даць з бюджэту, дапамажыце… Гэта няправільны падыход. Таму мяне гэта больш за ўсё насцярожвае. Магчыма, вы і маеце рацыю, але тэндэнцыя дрэнная. А ў выніку гэта выліваецца ў недаплаты падаткаў у бюджэт. Святая справа! І Камітэт дзяржаўнага кантролю да гэтага спакойна ставіцца. Хаця гэта ваш хлеб. Бюджэт — гэта галоўнае. І гэта (жаданне атрымаць ільготы) трэба спыняць імгненна і неадкладна», — заявіў Лукашэнка.

Эканамічны аглядальнік Андрэй Махоўскі у каментары «Філіну» растлумачыў, адкуль у гэтых прадпрыемстваў даўгі і чаму ім усё адно давядзецца дапамагчы, але глабальна гэта праблемы не вырашыць.

— Што гэта — «няправільны падыход», Лукашэнка гаворыць пастаянна, але грошы ўсё роўна дае. А што яму яшчэ рабіць? Іншых варыянтаў няма. Калі не даваць грошы, гэтыя заводы закрыюцца, — тлумачыць Махоўскі. — Гэтым прадпрыемствам увесь час патрэбныя грошы не таму, што яны дрэнна працуюць.

І не столькі таму, што рынкі збыту схлапнуліся і засталася адна Расія. Гэта таму, што на ўсіх гэтых прадпрыемствах была праведзеная грандыёзная праграма мадэрнізацыі. Больш за мільярд долараў патрацілі на Светлагорскі ЦКК, мільярд быў укладзены за два гады ў цэментныя заводы. У іх велізарныя даўгі.

І ўвесь прыбытак ідзе на тое, каб іх пагасіць. А даўгі з’явіліся, таму што Лукашэнка хацеў, каб Беларусь стала цэментнай і цэлюлознай супердзяржавай. Усё гэта ад гігантаманіі.

На гэта наклаліся праблемы, звязаныя з закрыццём рынкаў збыту. Засталася Расія, у якой цяпер усё дрэнна. Сёлета ў Расіі ўпала вытворчасць уласнага цэменту прыблізна на 30%. Попыт на цэмент у пачатку года знізіўся на 25%, бо ў Расіі згортаюцца будоўлі. Куды яны будуць прадаваць у такіх умовах?

Мадэрнізацыя прадпрыемстваў, дадае эканамічны аглядальнік, была занадта грандыёзнай для Беларусі.

— І занадта шмат грошай было ў яе ўкладзена. Гэта бяда ўсіх «мегапраектаў» Лукашэнкі, калі ён прыдумвае нейкую ідэю і думае, што зараз усё зробяць і будзе багацце. А калі ўсё зроблена, аказваецца, што рынку збыту няма, што мадэрнізацыя праведзена не так, што завод працаваць не можа. А каб запрацаваў, у яго трэба яшчэ ўкласці грошы. Гэты працэс бясконцы.

Так што ён усё роўна дасць грошы і пагодзіцца на ўсё, што яму прапануюць. Бо ён не можа дапусціць, каб заводы закрыліся. Але нічога не зменіцца. Чыноўнікі прапанавалі схему рэструктурызацыі — перавесці валютныя даўгі ў беларускія рублі. Прыдумалі ўсялякія схемы, каб гэта не выглядала так, быццам грошы даюцца проста так.

Аднак такая дапамога, лічыць Махоўскі, не вырашыць праблем прадпрыемстваў.

— Мадэрнізацыя заводаў праводзілася ў 2012–2013 гадах. Цяпер 2026-ы. Шэсць гадоў таму ўжо прымалі рашэнне аб рэструктурызацыі даўгоў, абвясціўшы, што яны павінны быць пагашаныя да 2049 года. У нашых умовах гэта плюс-мінус бясконцасць. Праблема ў тым, што за гэты час яны не проста іх не пагашалі, а набралі новых.

Бо сукупныя страты цэментнай галіны па стане на пачатак 2025 года склалі мільярд беларускіх рублёў. І штогод ім спісваюць даўгі. Занадта шмат у іх укладзена, а рынкаў няма і наўрад ці з’явяцца. Бо наўрад ці ў Расіі ўсё ў бліжэйшы час наладзіцца.

Выхадам з сітуацыі было б правесці рэструктурызацыю саміх прадпрыемстваў. Што называецца — памерла дык памерла. Давесці маштаб гэтых прадпрыемстваў у адпаведнасць з патрэбамі. Некаторыя, магчыма, закрыць, дзесьці — скараціць колькасць работнікаў і аб’ёмы вытворчасці. А даўгі — спісаць. Якія яшчэ варыянты?

Па кожным прадпрыемстве павінна быць антыкрызісная праграма, каб сеў спецыяліст і разабраўся: трэба абвяшчаць банкрутамі ці яшчэ нешта можа атрымацца.

Вы можаце падтрымаць сайт Charter97.org наступным чынам:

РАЗЛІКОВЫ МУЛЬТЫВАЛЮТНЫ РАХУНАК ДЛЯ АХВЯРАВАННЯЎ:

Назва банка: Bank Millennium S.A.
Адрас: ul. Stanislawa Zaryna, 2A, 02-593, Warszawa
IBAN: PL97116022020000000216711123
SWIFT: BIGBPLPW
Імя ўладальніка рахунку: Fundacja “KARTA ‘97”
рызначэнне аплаты: Darowizna na cele statutowe

Звязацца з намі можна праз адрас charter97@gmail.com